Кіріспе

Шотландияның табиғи тарихы – Шотландияның өсімдіктер әлемі, жануарлар дүниесі және саңырауқұлақтарын қамтиды.

Флора

Шотландия флорасы – бұл жергілікті өсімдік түрлерінің жиынтығы, оның ішінде 1600-нан астам тамырлы өсімдік, 1500-ден астам лишай және 1000-ға жуық бриофиттер кіреді. Дүниежүзілік стандарт бойынша тамырлы түрлердің жалпы саны аз болғанымен, лишайлар мен бриофиттер көп, соның ішінде бриофиттердің әлемдік маңызы бар популяциясын құрайды. Сирек кездесетін папоротниктердің түрлі популяциялары бар, алайда 19 ғасырдағы коллекционерлердің әрекеті бірнеше түрдің жоғалу қаупіне ұшырауына себеп болды. Флора, жалпы алғанда, Палеарктика аймағының солтүстік-батыс Еуропалық бөлігіне тән және Шотландия флорасының ерекше белгілеріне боралдық Каледония орманы (табиғи аумағынан көп қысқарған), жусанды дала және жағалау макирі жатады. Жергілікті тамырлы өсімдіктерге қоса, көптеген жергілікті емес түрлер енгізілген, қазір елдегі түрлердің шамамен 43% құрап отыр. Маңызды ағаш түрлері мен мысалдары жеткілікті; Инвернесс маңындағы Дуглас шыршысы Ұлыбританиядағы ең биік ағаш, ал Фортингэлл ырысы Еуропадағы ең көне ағаш болуы мүмкін. Шетланд естікшесі мен шотландтық алқызыл гүлі – эндемикалық гүлді өсімдіктер, сондай-ақ эндемикалық мохтар мен лишайлардың әртүрлі түрлері бар. Елдің флорасына қатысты көптеген сілтемелер халық ауыз әдебиетінде, әндерде және поэзияда кездеседі.

Фауна

Шотландияның фаунасы Палеарктика аймағының солтүстік-батыс Еуропалық бөлігіне тән, бірақ елдің бірнеше ірі сүтқоректілері тарихи кезеңде жойылып қалған. Шотландияның әртүрлі қоңыржай ортасы 62 түрлі жабайы сүтқоректіні қамтиды, оның ішінде жабайы мысықтар және сұр және порттық иттіктердің маңызды саны бар. Көптеген батпақ құстары, соның ішінде қара құс және әйгілі қызыл құс мұнда мекендейді, сондай-ақ елдің теңіз құстары үшін, мысалы, солтүстік ганнет үшін халықаралық маңызы бар ұялау орындары бар. Алтын бүркіт ұлттық символға айналды, ал аққұйрықты бүркіттер мен балықшыл бүркіттер жақында жерді қайтадан мекендеді. Шотландия кроссбили Британ аралдарындағы омыртқалы жануарлардың жалғыз эндемикалық түрі болып табылады. Шотландия теңіздері әлемдегі ең биологиялық өнімді теңіздердің қатарына жатады; Шотландияның теңіз түрлерінің жалпы саны 40 000-нан аспайды деп есептеледі. Елдің мұхит тізіміне 1988 жылы ашылған суық су коралл рифтерінің маңызды аймағы – Дарвин дөңестері кіреді. Ішкі суларда, Шотландия өзендерінде Атлант мұхитының шамамен 400 генетикалық ерекше популяциясы бар. Елдің тұщы суларында табылған 42 түр балықтың жартысы табиғи қоныстану арқылы, ал жартысы адамның әрекетімен келген. Шотландияда тек алты қосмекенді және төрт құрлықта тіршілік ететін жорғала бар, бірақ Ұлыбританияда (ҰК) сирек кездесетін көптеген омыртқасыздар түрлері мұнда таралған. Шамамен 14 000 түрлі жәндік, соның ішінде сирек аралар мен көбелектер сақтау шараларымен қорғалады және Шотландияда қоныстанған.

Микота

Шотландияда шамамен 1650 түрлі саңырауқұлақ кездеседі. Сирек кездесетін Phelloden confluens 5 немесе одан аз 10 км² ауданда табылған.

Микроорганизмдер

Syringammina fragilissima – Шотландия жағалауында, Роккалл жанында табылған ксенофиофор. Бұл қазіргі таңда белгілі ең ірі бір жасушалы организм, диаметріне дейін жетеді және 1882 жылы ашылғаннан кейін сипатталған алғашқы ксенофиофор.

Қорғау ұйымдары

Табиғи ортаны сақтау жақсы дамыған, және түрлі ұйымдар елдің өсімдік және жануарлар дүниесін күтуде маңызды рөл атқарады. Ұлыбританиядағы көптеген мекемелер климаттың өзгеруі, әсіресе оның таулы жазықтарға және теңіз жануарларына тигізуі мүмкін әсерлері, Шотландияның өсімдік және жануарлар дүниесіне үлкен қауіп төндіреді деп алаңдап отыр.