Кіріспе

Сылбырлы музыкалық аспап

Электрлік мандолина – мандолина сияқты күйлендіріліп, электр гитарасындай күшейтілетін аспап. Электр гитаралар сияқты, электр мандолиналары да көптеген түрде болады. Көбінесе, көптеген аркалық жартылай акустикалық гитарларға ұқсас электрлік құрылғымен (пикап) жабдықталған сегіз ішекті аспап кездеседі. Қатты корпусты мандолиналар 4, 5 және 8 ішекті түрлерде кең таралған. Акустикалық-электрлік мандолиналар да түрлі нұсқаларда бар.

Тарих

Электрлік мандолиндер 1920 жылдардың соңында АҚШ-та жасала бастады. Оларды өндіруші алғашқы компаниялардың қатарында Stromberg Voisinet, Electro (кейін Rickenbacker аталды), Vivi Tone және National компаниялары болды. Gibson және Vega 1936 жылы өздерінің электрлік мандолиндерін таныстырды. Америка Құрама Штаттарында аспап жасаушы/өнертапқыш Пол Бигсби 1949 жылы қатты корпусты электрлік мандолиндерді (техникалық тұрғыдан алғанда, олар электрониканы сыйырған қатты ағаш ядродан және дене құрайтын қуыс қанаттардан тұратын) құрастыруды бастады. Оның алғашқы мандолинасы он сымнан тұрды және Аль Гиддингс үшін жасалған еді. Бигсбидің ең танымал мандолинасы, 1952 жылы жасалған, батыс свинг музыканты Тинни Мурге тиесілі болды және ол осы аспапта ойнады. Бұл аспапта дәстүрлі екі жұптан тұратын төрт курс емес, бес жеке курс болды. Ол Калифорния штатының Ла-Холла қаласындағы Джим Харвидің Скотти Бройлс атты музыкант үшін жасаған ұқсас аспаптың үлгісімен жасалған. Gibson және Rickenbacker 1950 жылдары сегіз сымды мандолиндерді ұсынды, ал Fender төрт сымды нұсқасымен бір сымды идеяны қолдады. Осыған ұқсас аспап – Бахиан гитарасы 1940 жылдары Бразилияда музыканттар Адольфо Антонио до Насименто (Додо) және Осмар Альварес Македо (Осмар) тарапынан әзірленді. Бахиан гитаралары әдетте қатты корпусы және бесіншілік интервалмен құралған төрт немесе бес сымы болады, бірақ олар мандолина емес, кавакинхоның электрлік нұсқасы саналады, сондықтан бастапқыда оларды электр кавакинхо (немесе португал тілінде cavaquinho elétrico) деп атаған. Баиядағы карнавалға ерекшелік берген жылжымалы сахна – «электр триосын» ойлап тапқан Осмардың ұлы, виртуоз мандолинші Армандиньо (Армандо Македо) Бахиан гитарасына бесінші сымды қосып, оны осылай атады. Бахиан гитарасы Америка Құрама Штаттарындағы электрлік мандолиндерден өте ерекше әдіспен ойналады.

Қатты денелі электр мандолиндер

Төрт таралғыштық бір және сегіз таралғыштық қос мандолиндер бірнеше өндірушілермен шығарылды, сондай-ақ мандола мен мандолинаның дыбыстық диапазондарын біріктіретін бес таралғыштық модельдер де жасалды. 1956 жылдан 1976 жылға дейін Fender төрт таралғыштық нұсқасын шығарды, Fender Electric Mandolin дене пішіні Stratocaster-ге шамалы ұқсас болды, оны халық арасында "Mandocaster" деп атады. 2013 жылы Fender оны төрт және сегіз таралғыштық модельдерде Mando Strat ретінде қайта шығарды. Gibson 1954 жылдан 1971 жылға дейін EM 200 қатты денелі электр мандолинасын өндірді. Жақында олар Gibson Firebird денесіне негізделген және Epiphone таңбасымен төрт және сегіз таралғыштық нұсқаларда сатылатын Mandobird деп аталатын қатты денелі мандолинаны шығарды. Eastwood Guitars компаниясы "Mandocaster" деп аталатын сегіз таралғыштық электр мандолинасын, Telecaster стиліндегі денесі және екі бір катушкалы датчиктерімен, сондай-ақ олардың Уоррен Эллис қолдаған аспаптар тізімінде төрт таралғыштық Mandostang-ты шығарады.