Кіріспе

Кіші базилика

Сан-Петронио базиликасы – Италияның солтүстігіндегі Эмилия-Романья аймағындағы Болонья қаласында орналасқан Болонья архиепископиясының кіші базиликасы және шіркеуі. Ол Маджоре алаңына қадағалайды. Базилика қаланың қамқоршысы, бесінші ғасырда Болонья епископы болған Әулие Петрониоға арналған. Құрылысы 1390 жылы басталды, содан бері оның негізгі фасады аяқталмай келеді. Ғимарат 1929 жылы қаладан диоцезге берілді; базилика 1954 жылы толыққанды киеленді. Болоньяның қамқоршысының қасиетті деректері тек 2000 жылдан бері осында сақтауда; оған дейін олар Болоньядағы Санто-Стефано шіркеуінде сақталған.

Құрылыс

1388 жылы Consiglio Generale dei Seicento шіркеуді азаматтық ғибадатхана ретінде салуды дайындады. Шіркеуге орын ашу үшін Санкти Амброзидің жанындағы Куриясы, сондай-ақ қаладағы бір шаһаршықтың көп бөлігі, кем дегенде сегіз шіркеу мен мұнаралар бұзылды. Құрылыстың алғашқы тасы 1390 жылдың 7 маусымында сәулетші Антонио ди Винченцоның қадағалауымен қаланды. 1514 жылы Ардуино дельи Арригуцци күмбезді салуға сәулетші ретінде тағайындалды. Оның ұсынысына бүйірлік дәліздер арасындағы енге тірелетін үлкен күмбез кірді, бұл үлкен трансепттер мен апсидаларды қажет етті. Жоба тым қиын деп есептелді, сондықтан күмбез үшін бірінші екі тірек пен екі үшбұрышты пилон салынғаннан кейін құрылыс тоқтатылды.

Интерьер

Ішкі жағында Лоренцо Коста кішінің Әзіздермен бірге бейнеленген Мадоннасы және Амико Аспертинидің "Пиета" туындысы орналасқан.

Бас құрбандық үстелі

Алтарьда XV ғасырдағы ағаштан жасалған крест бар. Артында Маркантонио Франческини мен Луиджи Куайнидің Мадонна мен Әулие Петронионың фрескасы, Циньянидің эскиздері (1672). Бас алтарьдың кибориомы 1547 жылы Жакопо Бароцци да Виньола салған. 1996 жылдан бері қазіргі маэстро – клавесинист Серджио Вартоло, ол Naxos, Tactus, Brilliant Classics және Bongiovanni үшін бірқатар жазбалар жасап, капелланы қайта жаңғыртты.

Кассинидің меридиан сызығы

Сондай-ақ, шіркеуде сол жақ дәліздің тас төсеміне 1655 жылы орнатылған меридиан сызығы түріндегі белгі бар; оны университетте астрономия пәнін оқытқан астроном Джованни Доменико Кассини есептеп, жобалаған. Мердиан сызығы уақытты көрсетпейді: керісінше, оның ұзындығымен әлемдегі ең ірі астрономиялық құралдардың бірі болып табылады, сол кездегі ерекше дәлдікте өлшемдер жасауға мүмкіндік береді. Күн сәулесі шіркеу қабырғасындағы белгілі бір биіктіктегі тесіктен өтіп, күннің эллипстік бейнесін проекциялайды, ол жергілікті түскі уақытта меридиан сызығына дәл түседі және әр күні орны мен мөлшері бойынша өзгеше болады. Проекцияланған бейне сызық бойындағы орналасуы күндізгі уақыттағы күннің биіктігін дәл анықтауға мүмкіндік береді, осы арқылы Кассини эклиптиканың бұрыштығы, тропикалық жылдың ұзақтығы және күн мен түннің теңелуі мен күн тоқырауы сияқты астрономиялық параметрлерді бұрынғыдан да жоғары дәлдікпен есептей алды. Күннің проекцияланған бейнесінің мөлшері, әсіресе жыл бойындағы өзгеріс жылдамдығы Кассиниге Кеплердің планеталық қозғалыс заңдарын алғашқы рет тәжірибелік тұрғыдан тексеруге мүмкіндік берді. Кассини мен Доменико Гульельмини 1695 жылы меридиан сызығының қалай жасалғаны туралы суреттермен толыққан есеп жариялады.

Террорлық қауіп

2002 жылы базиликаны жарылтуды жоспарлаған деген күдікпен бес адам тұтқындалды. Бұл адамдарның Әл-Қаидамен байланысы болған деген күман бар. 2006 жылы итальян полициясы тағы да базиликаны қиратуға бағытталған исламист террористердің жоспарларын орындарынан тоқтатты. Террористер шіркеуді қиратуды жоспарлады, себебі шіркеудің бірінде 15 ғасырда Джованни да Модена салған фреска бар, ол Данте Алигьеридің «Құдайлық комедиясы» шығармасы негізінде Мұхаммедті тозақтың сегізінші шеңберінде, діни ағымдағыларға арналған бөлімде, демон-шайтандардың азаптап, жеп жатқан күйін бейнелейді.