Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Порто-Рикода протестантизм 1872 жылы ресми түрде енгізілді, ол кезде Англия дәстүріндегі алғашқы протестанттық шіркеу аралда құрылды. 1898 жылы Пуэрто-Рико аралдары АҚШ-тың бақылауына кіргенге дейін, Рим-католик испандық үкімшілік кезінде протестантизмге тыйым салынды.
Officially introduced in 1872
Protestantism in Puerto Rico officially was introduced in 1872 when the first Protestant church in the Anglican tradition was established on the island. Before the islands of Puerto Rico came under United States sovereignty in 1898, Protestantism was suppressed under Roman Catholic Spanish rule.
Тарих
Агуадилла қаласының Монтаня ауданында Антонио Бадильо басшылығымен "Los Bíblicos" деп аталатын топ құпия түрде жиналатын болды. Көптеген бостан ойлаушылар мен протестанттар масондық ложалардың мүшелері болды, және қазіргі таңға дейін ескі буынның көптеген өкілдері солай болып келеді. 1872 жылы Пуэрто-Рикода алғашқы протестант шіркеуі құрылды. Антигуа англикандық епархиясының епископы Уильям Уолронд Джексон Понседе Киелі Үштік англикан шіркеуін құруға көмектесті, ал бірнеше жылдан кейін Викесте Барлық Әулиелер англикан шіркеуі ашылды. Егемендік өзгергеннен кейін, АҚШ протестанттық дінбастары миссионерлік жұмысты жеңілдету үшін аралды бөлісуге келісті. Понсе мен Викестегі екі англикан шіркеуі АҚШ Епископтық шіркеуінің жаңа епархиясының негізін қалады, содан бері жеті епархиялық епископ қызмет етті. Пресвитериандар, методистер, баптистер, конгрегационалистер және Мәсіхтің шәкірттері миссионерлік қызметті бастады. Президент губернаторларды тағайындағанымен, бұл дінбастар үкімет саясатына әсер ете білді. 1940 жылдан кейін жағдай өзгерді, бірақ протестантизм өсуін тоқтатпады, әсіресе Пятидесятничество, ол көбінесе кедей және ауылдық аймақтарда тарады.
In Montaña, Aguadilla, a group called "Los Bíblicos" met clandestinely under the direction of Antonio Badillo. Many freethinkers and Protestants belonged to Masonic lodges, as many in the older generation still do. In 1872, the first Protestant church was established in Puerto Rico, when Bishop William Walrond Jackson, from the Anglican Diocese of Antigua provided for the creation of the Holy Trinity Anglican Church in Ponce, followed several years later by All Saints Anglican Church in Vieques. Soon after the change of sovereignty, United States Protestant denominations agreed to divide the island in order to facilitate missionary penetration. The two existing Anglican churches in Ponce and Vieques served as the basis for a new diocese of the Episcopal Church of the United States which has since had seven diocesan bishops. Presbyterians, Methodists, Baptists, Congregationalists and Disciples of Christ started the missionary work. While the President appointed the governors, these denominations were influential in government policies. After the 1940s this changed; nevertheless Protestantism kept growing, particularly Pentecostalism, which grew mostly among the poor and the rural.
Мекемелер
Негізгі протестанттар білім беру және денсаулық сақтау мекемелерін ашты. Пресвитериандар 1912 жылы 11 кампусы мен 40 000 студенті бар Америкааралық университетін құрды, сондай-ақ 1904 жылы Сан-Хуанда Эшфорд Пресвитериан ауруханасын ашты. Жетінші күндік адвентистер 1961 жылы Адвентистік университетін, ал 1954 жылы Маягуэс маңында Белла Виста ауруханасын құрды. 1907 жылы Епископальдық шіркеу Понседе Санкт-Лука ауруханасын ашты, ол бүгінде көп ауруханалық денсаулық сақтау ұйымының орталық бөлігі болып табылады. 1919 жылы конфессияаралық семинария – Пуэрто-Рико Евангелдік семинариясы құрылды. Бастапқы қауымдастық келісіміне қол қойған діни ұйымдардың ынтымақтастығымен Шіркеулер Кеңесі құрылды. 1940 жылы Хуанита Гарсия Пераза және оның жақтастары Пуэрто-Рикода пайда болған жалғыз протестанттық дін – "Мита" қауымын құрды.
Mainline Protestants started educational and health institutions. Presbyterians founded in 1912 the InterAmerican University, with 11 campuses and 40,000 students, and established in 1904 the Ashford Presbyterian Hospital in San Juan. Seventh day Adventists founded Adventist University in 1961 and Bella Vista Hospital in 1954 near Mayagüez. In 1907, the Episcopal Church established St. Luke's Hospital in Ponce, the centerpiece of a multi hospital health services organization today. An interdenominational Seminary, Seminario Evangélico de Puerto Rico was begun in 1919. There is a Council of Churches, founded by the cooperating denominations of the original community agreement. In 1940, Juanita Garcia Peraza and her followers founded the "Mita" congregation, the only Protestant religion of Puerto Rican origin.
Қазіргі жағдай
Протестанттардың санына қатысты бағалаулар өте әртүрлі. CIA World Factbook бойынша, халықтың 85% -ы Рим католиктері, ал қалған 15% -ы протестанттар мен басқа діндерді ұстанады. 1998 жылы сауалнама жүргізуші Пабло Рамос халықтың 38% -ы католик, 28% -ы ғибратшылдар, ал 18% -ы тәуелсіз шіркеулердің мүшелері екенін мәлімдеді. Соңғы екі көрсеткішті қоссақ, протестанттардың үлесі 46% құрайды. Протестанттардың жалпы саны шамамен екі миллион адамды құрады. "Қорытындысы – Пуэрто-Рико енді басымдықпен католик емес" делінген. Тағы бір зерттеуші протестанттардың үлесіне қатысты сақтықпен баға берді: "Пуэрто-Рико АҚШ-пен ұзақ саяси байланыста болғандықтан, Латын Америкасының ең протестантты елі болып табылады, оның протестант халқы шамамен 33-38 пайызды құрайды, олардың көп бөлігі ғибратшылдар. Дэвид Столл 1960-1985 жылдардағы евангелистік шіркеулердің өсу қарқынын тағы жиырма бес жылға созса, Пуэрто-Рико 75 пайыз евангелистік болады деп есептейді". Гватемала мен Гондурас та протестанттардың шамамен бірдей үлесіне ие, бірақ Гватемала көрсеткіші жоғары болуы мүмкін.
Estimates of the Protestant population vary greatly. The CIA World Factbook estimates that 85% of the population is Roman Catholic while the remaining 15% are Protestants and other religions. Pollster Pablo Ramos stated in 1998 that the population was 38% Roman Catholic, 28% Pentecostal, and 18% were members of independent churches, which would give a Protestant percentage of 46% if the last two populations are combined. Protestants collectively added up to almost two million people. "The conclusion is that Puerto Rico is no longer predominantly Catholic." Another researcher gave a more conservative assessment of the proportion of Protestants: "Puerto Rico, by virtue of its long political association with the United States, is the most Protestant of Latin American countries, with a Protestant population of approximately 33 to 38 percent, the majority of whom are Pentecostal. David Stoll calculates that if we extrapolate the growth rates of evangelical churches from 1960 1985 for another twenty five years Puerto Rico will become 75 percent evangelical." Guatemala and Honduras have similar proportions of Protestants, with Guatemala probably being the highest.