Кіріспе

Шотланд-американдық дәрігер Джеймс Крейк (1727 – 1814 жылдың ақпаны) – АҚШ армиясының Бас дәрігері (генерал-хирург лауазымының алғашқысы), сондай-ақ Джордж Вашингтонның жеке дәрігері және жақын досы болған.

Білім беру және Америкаға көшіп келу

Шотландияның Кирккюдбрайт округіндегі Киркбиан приходындағы Арбигленд мүлігінде дүниеге келген Крейк, 1703 – 1798 жылдары өмір сүрген, ауыл шаруашылығын дамытушы және жер иесі Уильям Крейктің заңды емес ұлы болды. Оның жарты қарындасы Хелен, әкесі 1733 жылы үйленген кезде ол шамамен алты жаста болғанын айтады. Ол Эдинбург университетінде медицина білімін алғаннан кейін Британ армиясына қосылып, 1751 жылға дейін Батыс Индияда әскери дәрігер болып қызмет етті. Содан кейін Крейк Норфолк, Вирджинияда жеке медициналық практика ашып, көп ұзамай Вирджиния штатының Винчестер қаласына көшіп кетті.

Француз және үнді соғысы

1754 жылдың 7 наурызында Крейк әскери қызметін қайта бастады, полковник Джошуа Фрайдың Вирджиния провинциялық полкінде хирург қызметіне кірісті. Осы әскер құрамында ол сол кезде полкте подполковник болған Джордж Вашингтонмен жақын дос болып кетті. Крейк француз және үнді соғысының көптеген шайқастарында белсенді қатысты. Ол Ұлы Далалар шайқасына қатысып, Форт Нецесситидің тапсырылуына куә болды, содан кейін 1755 жылы генерал Эдвард Брэддоктың аймақты қайта басып алуға жасаған сәтсіз әрекетіне қатысты, Брэддоктың салдарынан қайтыс болған жараларын емдеді. Соңынан Крейк Вашингтонның басшылығымен Вирджиния және Мэриленд аймақтарында, үндістермен болған әртүрлі қақтығыстарда қызмет етті.

Соғыс аралығы

Соғыс аяқталғаннан кейін Крейк Мэриленд штатының Порт-Тобако қаласында тағы бір медициналық практика ашты. 1760 жылдың 13 қарашасында ол Вирджиния штатының Принс-Уильям округіндегі Бель-Эйр үйінде Мариамне Ивеллге үйленді. Мариамне кейін Ричард С. Эуэллдің қарындасының қызы болды. Олардың алты ұлы мен үш қызы болды. 1760 жылы ол Чарльз округіне (Мэриленд штаты) көшіп, 1765 жылы Ла-Плата қаласының жанында Ла-Грандж салды. 1770 және 1784 жылдары ол Вашингтонмен бірге Пенсильвания және қазіргі Батыс Вирджиниядағы әскери өтемақыларға қатысты экспедицияларға қатысты.

Революциялық соғыс мансабы

Америка революциясы басталғанда, Крейк революциялық күштерге қосылды. Ол әскери хирург болып қызмет етіп, әскери медицинадағы екінші жоғары лауазымға дейін көтерілді. Крейк Вашингтонды Конвей Кабалының қастандықтары туралы ескертті және Принстон шайқасында генерал Хью Мерсердің, ал Брэндивайн шайқасында Ла Файет маркізінің жараларын емдеді. Мерсер жараларынан көз жұмды, бірақ Ла Файетке одан да жақсы тағдыр бұйырды. Соғыс аяқталғаннан кейін Крейк Мэриленд штатының «Цинциннати қоғамының» алғашқы мүшесі болып қабылданды. Вашингтон оны практикасын Вирджиния штатының Александрия қаласына көшіруге көндірді, онда ол кейін қайтыс болған Vaucluse үйін салды. Оның сонымен қатар Оңтүстік Фэрфакс көшесіндегі 117, Принс көшесіндегі 209 және Дюк көшесіндегі 210 мекенжайларында қалалық үйлері болды. 1798 жылы Вашингтон Францияға қарсы «Квази соғыс» салдарынан Крейкті жеке практикасынан шақырып алып, сол жылдың 19 маусымында оны Армияның Бас дәрігері етіп тағайындады. Жауынгерлік әрекеттер аяқталғаннан кейін Крейк 1800 жылдың 15 маусымында запасқа шығарылды. Оның есімімен аталған немересі, революциялық соғыстағы қызметі үшін доктор Крейкке берілген жер учаскесінде Elm Grove үйін салды, кейін ол Крейк Паттон үйі деп аталды. Аргентинаның Кордова провинциясындағы Джеймс Крейк қаласы оның құрметіне аталған.

Вашингтонның өлімі

Вашингтонның жеке дәрігері ретінде Крейк 14 желтоқсан 1799 жылы оның соңғы ауруы кезінде оған күтім жасаған үш дәрігердің бірі болды. Вашингтон тыныс алудағы қиындыққа шағымданды, Крейк оны «цинанх трахеалис» деп сипаттады. Вашингтон дәріні ауызбен жұта алмай қалғанда, Крейк және тағы екі дәрігер (д-р Элиша С. Дик және д-р Густавус Ричард Браун) оның жағдайын қан қысу арқылы, түрлі балаусалар қолдану арқылы және каломель мен тартардан жасалған ректальді ерітіндімен емдеді. Вашингтонның жағдайы нашарлай берді, бірақ Крейк пен Браун Диктің трахеотомия жасау туралы ұсынысына келіспеді (ол өмірді сақтап қалуы мүмкін еді, бірақ инфекция таралып, сепсис тудыруы ықтимал еді), және Вашингтон сағат 22:10-да қайтыс болды. Браун мен Крейк 1800 жылдың желтоқсан айында олар жасаған ем туралы есеп жариялады. Крейк 1814 жылы Александрияда қайтыс болды; ол сол қаладағы Ескі пресвитериандық үйінің зиратына жерленген.