Кіріспе

Құстар түрі

Мажорталы тамақ жұлдызы (Philodice bryantae) – "ары құстары" деп аталатын Trochilinae құланшасының Mellisugini тайпасына жататын құс түрі. Ол Коста-Рика және Панамада таралған.

Таксономия және жүйелеу

Бұрын қызғылт тамақталған ағаш жұлдызы Nesophlox және Calliphlox туыстарына жатқызылған. Халықаралық орнитологиялық комитет (IOC) және Клементс таксономиясы оны Philodice туысына көшірді, оны күлгін тамақталған ағаш жұлдызымен (P. mitchellii) бөліседі. Дегенмен, Америка орнитологиялық қоғамының Солтүстік Америка жіктеу комитеті және BirdLife International's Handbook of the Birds of the World оларды екеуін де Calliphlox туысында қалдырды. Қызғылт тамақталған ағаш жұлдызы – бір түрлі.

Сипаттама

Еркек қызғылт мойынды ағаш жұлдызының ұзындығы шамамен және салмағы шамамен. Ұрғашылары шамамен ұзын және салмағы шамамен. Екі жыныстың да қысқа, тік, қара мүсілі және көзінің артында кішкентай ақ дақ бар. Екеуінің де бронз жасыл үстіңгі жағы және кейбір қызыл қоңыр ұсақ қауырсындары бар, сондай-ақ көкірек жоғарғы бөлігінде ақ жолақ бар, бірақ еркектегі жолақ кеңірек және жарқырақтау. Ересек еркектерде металл күлгін жеңілдік, жасыл көкірек және бүйірлер, ал қос жағында ақ немесе сары түсті дақтары бар қызыл қоңыр құрсақ бар. Ұрғашыларының мойны сары, көкірегі мен бүйірлері жасыл, арасында қызыл қоңыр қауырсындары бар. Еркектің орталық құйрық қауырсындары қысқа және ұштары қара. Олардан сыртқа қарайғы әр жұп бірте-бірте ұзарады; олар қара, ішкі жағы қызыл қоңыр. Ересек ұрғашының орталық және ең сыртқы құйрық қауырсындары аралықтарынан қысқа, бұл "қос дөңгелек" тәрізді көрініс береді. Қауырсындарының ұшында қара жолақ және қызыл қоңыр ұштары бар. Жасы кішкентай құстар ересек ұрғашыға ұқсас, бірақ төменгі жағы ақшыл және үстіңгі қауырсындары сары жиектелген.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Қызғылт сары мойынды ағаш жұлдызы Коста-Риканың солтүстік жағалауынан басталып, Панаманың батысына, Верагуас провинциясына дейін таралған. Көбінесе Тынық мұхитының беткейінде кездеседі. Таламанка таулы аймағының жартылай ашық және ашық ландшафттарында мекендейді; мысалы, орман шеттері, аралықтар, сиреген ормандар, екіншілік орман және бұталы жайылымдар. Коста-Рикада биіктігі аралығында, ал Панамада аралығында кездеседі.

Қозғалыс

Қызғылт тамақ жұлдызы кейбір жерлерде тек жылдың бір бөлігінде ғана кездесетіндіктен, жергілікті қозғалыстар жасайтындай көрінеді. Алайда, толық мәліметтер жетіспейді.

Тамақтандыру

Қызғылт тамақ жұлдызы әртүрлі гүлді өсімдіктердің, бұталардың және ағаштардың нектарымен қоректенеді. Екі жынысы да қоректену аумағын қорғауға тырысып, осыдан қуу және басқа да қарсыласу мінез-құлықтарына себеп болады. Еркегі тамақтанған кезде ұзын құйрығын жиырыңқы ұстайды, бірақ агрессивті түрде көрсеткенде кең жаяды. Нектардан басқа, бұл түр кішкентай бунақденелілерді ұшып түсіріп немесе жапырақтардан теріп алады.

Өсіру

Коста-Рикада қызғылт тамақ жұлдызының көбейтін маусымы қарашадан наурызға немесе сәуірге дейін созылады, бірақ Панамада бұл мерзім анықталмаған. Еркектер жалғыз немесе шала-шұба жұптарда (мүмкін, лекте) сүңгулі ұшу көрсетілімін жасайды. Бұл түрдің ұясы сипатталмаған, жұмыртқадан жарып шығу және ұшқындау уақыты белгісіз.

Дауыстау

Маджар-дулманды ағаш жұлдызының әні "төменгі, жылдам, шашыраған және гөңгірленген дыбыстардан" тұрады. Олардың шақырулары "төменгі, құрғақ, домалақ "дрр"" , "құрғақ "хт"" және "төменгі, сыбызғымен тартылған "теу"" болып келеді. Соңғысы қуу кезінде естіледі.

Мәртебе

IUCN бастапқыда қызғылт тамақ жұлдызын құрып кетуге жақын түр деп бағалаған, бірақ 2004 жылдан бері оны ең аз қорғалатын түрлер тізіміне енгізді. Оның таралған аймағы шектеулі. Оның популяциясы 20 000 мен 50 000 аралығында ересек жекелеген түрлерден тұрады деп есептеледі, бірақ саны азайып бара жатқаны айтылады. Ол жергілікті жерлерде, кем дегенде маусымды түрде кең таралған және орманды кесуге белгілі бір деңгейде төзімді болып көрінеді.