Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Француз композиторы
French composer
Гийом Костели (Guillaume Costeley) (1530, мүмкін 1531 – 28 қаңтар 1606) – француз эпохасының композиторы. Ол Франция королі Карл IX-ның сарай органисті болды және көптеген шансондарымен танымал болды, олар осы форманың кеш дамуын көрсетеді; оның бұл саладагы жұмысы «музыка мезуре» деп аталатын стильдің ерте дамуының бір бөлігі болды. Ол сонымен қатар 16 ғасырдағы клавиатуралық музыка жазған француз композиторларының санатындағы аз ғана саналғандардың бірі болды. Бұған қоса, ол ақын Жан Антуан де Байфпен бірге «Поэзия және музыка академиясының» негізін қалаушы мүшесі болды және микротондық композициямен тәжірибе жасаған алғашқы композиторлардың бірі еді.
Guillaume Costeley [pronounced Cotelay] (1530, possibly 1531 – 28 January 1606) was a French composer of the Renaissance. He was the court organist to Charles IX of France and famous for his numerous chansons, which were representative of the late development of the form; his work in this regard was part of the early development of the style known as musique mesurée. He was also one of very few 16th century French composers of music for keyboard. In addition, he was a founding member of the Académie de Poésie et de Musique along with poet Jean Antoine de Baïf, and he was one of the earliest composers to experiment with microtonal composition.
Өмір
Костели Фонтангес-ан-Овернь қаласында дүниеге келді, бұл қалада оның замандасы Антуан де Бертран да өмір сүрген. 1554 жылы Парижге келгенге дейін оның өмірі туралы ештеңе белгілі емес, сол кезде ол Жан Майллар, Жак Аркадельт және Сандрин сияқты түрлі музыканттардың музыкасымен танысты. Сандрин, жақында Италияда жұмыс істегендіктен, Костелиді итальяндық ғылымның соңғы тенденцияларына, әсіресе Никола Висентиноның теорияларына баулыды, олардың кейбіреулері микротонды композицияны қамтыды. Костелидің жалғыз микротонды композициясы – «Seigneur Dieu ta pitié», Сандрин Парижге келген кезде жазылған. 1550-ші жылдардың соңында Костели Париж музыкалық өмірінде көзге түсті, оның шығармалары 1559 жылы Ле Рой мен Баллард баспасында жарияланды. Ле Рой корольдік сараймен, болашақта Рец гравиницасы болатын Кэтрин де Клермон отбасы арқылы тығыз байланыста болғандықтан, оның Костелидің өркендеуіне ықпалы болған болуы мүмкін. 1560 жылы Костели корольдік сарайға органшы, он жасар монархтың музыка мұғалімі және корольдік палата үшін шансон жазатын композитор болып тағайындалды. 1570 жылы ол өзінің барлық сақталған туындыларын қамтитын «Musique de Guillaume Costeley» жинағын жариялады. Осы жылдың қараша айында король Генрих III поэзия және музыка академиясын құруға жарлық берді, Костели оның негізін қалаушы мүшесі болды; алайда, 1570 жылдан 1606 жылы қайтыс болғанға дейін Костелидің музыкалық композицияларының ешқандай дәлелі жоқ. Ол академия мүшелерінің құрметіне ие болды және олардың іс-шараларына қатысты (патшаның өзі де мүше болған және олардың кейбір мәжілістеріне қатысқан, сондай-ақ оның ізбасары Карл IX 1574 жылдан кейін). Академияның негізін қалаушы Байф Костелидің құрметіне бірнеше өлең жазды. Алайда Костели енді Парижде тұрақтамады. Ол Нормандиядағы Эврэ қаласында үй сатып алып, үйленді; король оны жылдың алғашқы үш айында ғана сарайда болуын талап етті. Оның жылжымайтын мүлік сатып алу туралы жазбалары патшаға қызмет ету арқылы байлыққа ие болғанын көрсетеді. 1581 жылы ол Эврэде салық сарапшысы болып тағайындалды, ал 1592 жылы әйелі қайтыс болды және ол қайтадан үйленді. 1597 жылы ол корольдің кеңесшісі («Conseiller du Roy») болып тағайындалды және өлгенге дейін Эврэде жартылай зейнеткерлікте тұрған көрінеді.
Costeley was born in Fontanges en Auvergne, coincidentally the same town as contemporary composer Antoine de Bertrand. Nothing is known of him prior to his arrival in Paris in or before 1554, at which time he met, and became acquainted with the music of, such diverse figures as Jean Maillard, Jacques Arcadelt, and Sandrin. It was through Sandrin, who had recently worked in Italy, that Costeley probably became interested in the latest trends in Italian scholarship, particularly the theories of Nicola Vicentino, some of which involved composition using microtones. Costeley's only microtonal composition, Seigneur Dieu ta pitié, was apparently written at exactly the time that Sandrin was in Paris. During the late 1550s Costeley rose in prominence in Parisian musical life, being published by Le Roy and Ballard in 1559. Since Le Roy was closely connected to the royal court through the family of Catherine de Clermont, who was to become the Countess of Retz, it is probable that his influence was significant in Costeley's rise. By 1560 Costeley had been appointed to the royal court, as organist, music teacher to the ten year old monarch, and composer of chansons for the royal chamber. In 1570 he published Musique de Guillaume Costeley, which contains almost all of his surviving works. In November of this same year King Henry III granted a charter for the formation of the Académie de poésie et de musique, of which Costeley was a founding member; there is, however, no evidence of any musical composition by Costeley between 1570 and his death in 1606. He was lauded by the group and took part in its activities (the king himself was probably a member, and attended some of their meetings, as did his successor Charles IX after 1574). Baïf himself, the founder of the Académie, wrote several poems in Costeley's honor. However Costeley was no longer resident full time at Paris. He had purchased a house in Évreux in Normandy, and married; the King only required him to be at court for the first three months of the year. Records of his property purchases indicate that he had become wealthy in service of the king. In 1581 he was made tax assessor at Évreux, and in 1592 his wife died and he married again. In 1597 he was named as an advisor to the king ("Conseiller du Roy"), and he seems to have remained in Évreux in semi retirement until his death.