Кіріспе

Америкалық жоғалған адам туралы іс

Ричард Колвин Кокс (Richard Colvin Cox; 1928 жылғы 25 шілдеде туған, соңғы рет 1950 жылғы 14 қаңтарда көрінген) – Нью-Йорк штатының Вест-Пойнт қаласындағы АҚШ Әскери академиясынан жоғалып кеткен американдық екінші курс курсанты. 1950 жылдың қаңтар айында ол бір апта ішінде үш рет Джордж есімді адамды күтіп алған. Басқа бір курсанттың куәлігіне сәйкес, екеуі бір-бірін жақсы білген сияқты. Үшінші жолы Кокс пен "Джордж" академия аумағынан шығып, одан кейін ешқашан көрінбеді. Кокс – Вест-Пойнт академиясының тарихында із-түзсіз жоғалып кеткен жалғыз курсант.

Ерте өмір

Ричард С. Кокс 1928 жылғы 25 шілдеде Огайо штатының Мансфилд қаласында Руперт Ф. және Минни Колвин Кокстың алты баласының ең кішісі ретінде дүниеге келді. Оның әкесі Ричард он жасқа толғанда, Кокс отбасы христиан ғылымын ұстанғандықтан, емделмеген қант диабеті салдарынан қайтыс болды. Ричардтың анасы отбасылық бизнесті, Руперт Ф. Кокс сақтандыру агенттігін иеленіп, басқарды. Кокс Мансфилд қаласының мемлекеттік мектептерінде оқыды және 1946 жылы Мансфилд жоғары мектебін бітірді. Орта мектепте оқыған жылдары Кокс достарына спорт командаларына қатысуға уақыты болмағанын айтты, себебі ол әрқашан сабақтан кейін жұмыс істеген. Шындығында, ол екінші курс студенттерінің президенті, Ұлттық құрмет қоғамының мүшесі, мектеп ішіндегі спортшы, Hi Y (Жоғары мектеп YMCA) мүшесі және жылнаманың спорт жазбаларын жазушысы болды. Жасөспірім шағында жазғы демалыста Кокс толық уақыт жұмыс істеді. Мансфилдте жол жөндеушілер тобында жұмыс істегенде, ол құлап, орақпен қолын кесіп алды. Кокс дереу үйге анасынан көмек сұрады, бірақ анасы христиан ғылымының оқырманы болғандықтан медициналық көмек көрсетуден бас тартты. Жарақат жұқты, содан кейін көрші Коксты дәрігерге апарды. Кокстың кесігі жазылып бітті, бірақ оның қолында көзге түсетін тырнау із қалды.

Әскери мансап

Орта мектептен кейін Кокс АҚШ Армиясына өз еркімен қатысып, Индиана штатындағы Аттербери лагерінде бастапқы өңдеуден өтті және Кентукки штатындағы Форт-Нокста негізгі әскери дайындықтан өтті. Одан кейін ол одақтас елдер басып алған Германияда полициялық және қауіпсіздік міндеттерін атқаратын АҚШ констебюляр корпусына тағайындалды және сержант шеніне жетті. 1947 жылдың мамыр айында ол Германияның американдық оккупациялық аймағындағы Кобург қаласында орналасқан 6-шы констебюлярлық эскадрильяның C тобында қызметін бастады. Кейіннен ол 6-шы эскадрильяның штаб-пәтерлік компаниясына тағайындалды, онда S 2 (барлау) бөлімінде жұмыс істеді. 6-шы эскадрилья таратылғаннан кейін Кокс Швайнфурттағы 27-ші констебюлярлық эскадрильяның D тобына тағайындалды. Кокс баскетболға жанкүйер болатын, Германияда ол өз бөлімшелерінің ішкі лигасында қорғаушы ретінде ойнады. 1947 жылдың соңында Кокс Вест-Пойнтқа қабылданып, 1948 жылдың қаңтарында Америка Құрама Штаттарының Әскери академиясының дайындық мектебіне (бұрын Стюарт-Филдте орналасқан) келді. Оның дайындық мектебінің сыныптастарының арасында Эрнест Шотуэлл болды, ол кейіннен Кокстың жоғалуы туралы маңызды ақпарат берді, өйткені ол Кокстың өз еркімен жоғалып кеткенін және отбасымен байланыстан қасақана бас тартқанын көрген куәгер ретінде айғақ берді. Кокс 1948 жылдың мамырында Вест-Пойнтқа түсіп, жақсы оқыды; академиялық көрсеткіштері бойынша ол 550 студенттің арасында 100-ші орында болды. Ол сондай-ақ Вест-Пойнттың кросс-кантри командасының жарыстарына қатысқан сияқты сыныптан тыс шараларға да қатысты. Кокс үйленуге келісім берген; ол және оның болашақ әйелі Бетти Тиммонс Вест-Пойнтты бітіргеннен кейін үйленуді жоспарлаған.

Жоғалу

1950 жылы 7 қаңтарда сағат 16.45-те бір адам Кокстың Вест-Пойнт сыныптасына Питер Хейнске телефон соғып, ол Кадеттік компанияның B 2 (Солтүстік казармалардың бір бөлігі) бөлме бастығы болып қызмет етті және компания мүшелерінің кіріс қоңырауларына жауап берді. Кейінірек ол телефонға қоңырау шалушының "тауысы қатал, үстемдікке ие, тіпті қорлау болды" деп айтты. Хейнс Кокстың бөлмеде жоқ екенін айтқаннан кейін, ол кісі: "Енді қараңыз, ол кірген кезде оған қонақ үйге келуін айтыңыз. Жорж шақырды десеңіз, ол менің кім екенімді біледі. Біз бір-бірімізді Германияда таныдық. Мен тек біршама уақыт үшін ғана мұнда, және оған айтқым келеді, оған жеуге бір нәрсе жеп. " Кейінірек Хейнс "Джордж" есімінің берілгеніне толық сенімді бола алмайтынын айтты, өйткені ол қызмет кезінде көптеген телефон қоңырауларына жауап берді және сол кезде бірде-бір телефон қоңыраулары назарға алынбады; Кокс ешқашан кісінің атын атаған жоқ. Сағат 17.30-да бір адам Грант залына кірді, бұл жерде кадеттер қонақтарды қарсы алады. Ол Коксты көруді сұрады. Қызметте тұрған курсант Коксқа қонағы бар екенін хабарлап, телефон соғыпты. Кейіннен кадет қонақтың биіктігі 2 метрден аз екенін және салмағы шамамен 2 метрдей екенін айтты. Ол ақ шашы, ашық терісі және белдікті жағажай киген, бірақ бас киімсіз. Кокс залына кіргенде, ол кісімен қол алысып, кейіннен оны көруге қуанышты болғанын еске алды. Кокс В2 компаниясының кету кітабына қол қойып, кампустан тыс жерде түскі асқа баратынын айтты. Кейінірек Кокс өзінің бөлмедестеріне олар түскі ас ішпегенін, бірақ ер адамның тұрып жатқан көлігінде отырып, виски бөтелкесінен ішкенін мойындады. Кокс В2 кадет ротасына оралды, Кету кітабына қол қойды, душ алды және алкогольдің әсерінен ұйқыға кетті. Бөлмеде бірге тұратын адамдар оны ұйқыда, үстел үстінде жатып суретке түсірді. Сол түні кешке Кокс "Кету кітабында" жазған әскери уақытты өзгертіп, "1923" дегенді "1823" деп өзгертіп, кешкі 6:30-да кадеттер кешкі ас үйірмесіне қатысқандай етіп көрсетті. Ол тіпті формациядан шығып кетті. Бұл дерек екі жылдан кейін ғана белгілі болды, яғни АҚШ-тың қылмыстық тергеу бөлімінің қызметкері "Қоныс аударған кітапты" зертханада тексертті. Егер 1950 жылдың қаңтарында өзгертілгені анықталса, Кокс кадеттік құрмет кодексін бұзуда айыпты болуы мүмкін еді. Келесі күні таңертең, жексенбі күні шіркеуде өткен ғибадатқа барар алдында Кокс өзінің қонағы туралы бөлмедегі әріптестеріне айтты. Кокс бұл адамның АҚШ армиясының бұрынғы рейнджері екенін, ол Германиядағыдай бір бөлімде қызмет еткенін айтты. Кокс оның соғыста немістерді өлтіргенімен мақтанатынын, содан кейін олардың жыныстық мүшелерін кескенімен мақтанатынын айтты. Ол Коксқа неміс қызын жүкті етіп, балалы болуына жол бермеу үшін өлтірген. Сол түстен кейін Кокс екінші рет сол кісімен кездесуге келісіп, сағат 16.30-да қайтып келді. Алты күн бойы ешқандай оқиға болған жоқ. Кокс қонағын бір рет бөлмедестеріне атап өтті, ол "бұл жігітті қайтадан көруге тура келмейтінін үміттенді" деп атап өтті, бұл оларға жігітке жек көрінішпен қараған деген ой берді. 14 қаңтарда Кокс Армия мен Ратгерс университетінің арасындағы баскетбол ойынына қатысты. Кейіннен ол "Джордж" деп ойлаған адаммен сөйлескенін көрді, бірақ екеуінің сөйлескенін көрген кадет 7 қаңтарда Грант Холлда бейтаныс адамды көрген кадеттің сипаттамасынан айтарлықтай ерекшеленетін сипаттама берді. 14 қаңтарда болған оқиғаның куәгерлері Джорджтың "қара шашы және сұр келбеті" болғанын айтады. Кокс бөлмесіне оралып, қонақпен бірге тамақтануға келіскенін бір бөлмедесіне айтты, бірақ ол "қауіпті емес, тек жиренішті" көрінді. Екі адам академиядан шығып, із-түзсіз жоғалып кетті.

Ресми тергеу

Кокс кешкі сағат 11-ге дейін қайтуы тиіс еді, бірақ ол келмеген соң, ешқандай дабыл көтерілмеді, себебі курсанттар кейде кеш оралатын. Оның қатарынан жоқ екендігі туралы таңғы сағат 2:30-да жоғары лауазымды офицерге хабарланды, бірақ қайтадан ешқандай шара қабылданбады, өйткені курсанттар түнде қалуға дайын екендігі мәлім болды, тіпті бұл жазаға әкелсе де. Жексенбі күні таңертең ол бірге тұрған курсанттары өздері білген барлық ақпаратты басшыларына жеткізді; Нью-Йорк штатының полициясы мен Тергеу бөліміне (CID) хабарланды. ФБР де тергеуге қатысты. Кокс жоғалып кеткеннен үш күн өткен соң, жақын жердегі радиостанцияларда ақпарат беруге шақыру жарияланды. Вест-Пойнт аумағы тікұшақтармен және әскерлермен қарқынды түрде ізделінді. Ласк суқоймасы тексерілді, Гудзон өзенінің жағалауы қаралып шығылды және жақын маңдағы көл құрғатылды. Адам іздеу екі айға созылды, бірақ маңызды ешқандай іздер табылған жоқ. Армияның тізілімдерінде Кокспен бірге қызмет еткен және «Джордж» сипаттамасына сәйкес келетін әскери қызметшіні іздеу, көбінесе Вест-Пойнтта жоғалу кезінде болмаған адамдарға алып келді. Кокстың Германиядағы қызметі тексерілді, бірақ ешқандай ерекше жағдай анықталған жоқ. Ол анасы мен қарындасына West Point өмірі туралы кейде сыни пікірлер жазғанмен, бөлмесінде 87 доллар (1950 жылы 87 доллар шамамен 2021 жылғы <есептелген сомаға> тең) және екі азаматтық киім костюмін қалдырғандықтан, ол әдейі қашып кеткен деген теория жоққа шығарылды. 1950 жылдың 15 наурызында Кокс рұқсатсыз кеткен деп тіркелді. Вест-Пойнт психологының (дәлелі жоқ) екі еркек бірнеше рет кездескен жағдайда «гомосексуалист» болуы мүмкін деген болжамына сүйене отырып, ФБР Кокс гей немесе бисексуал болуы мүмкін деген мүмкіндікті қарастырды. Бұл тексеруге Кокстің бөлмедестерімен бірге Нью-Йорктегі гей-барларға барып, олардың біреуін «Джордж» деп тани алатынын немесе кез келген клиенттер Коксты танитынын анықтау кірді. Бөлмедестер Джордждың сипаттамасына сәйкес келетін ешкімді көрмеді, және ешкім Коксты көргендігі туралы сенімді ақпарат бермеді. Бұл қауесеттерге қарамастан, сондай-ақ 1946 жылы дүкеннің жертөлесінде Кокс пен басқа бір ер адамның жыныстық қатынаста болғанын ұстаған деп мәлімдеген Мансфилд дүкенінің қызметкерінің үшінші тараптан алынған әңгімесіне қарамастан, Кокстің достары мен отбасысы оның сексуалдық бағдары туралы сұрақтарды қабылдамады. 1954 жылы, Вест-Пойнт дайындық мектебін бітіргеннен кейін АҚШ Жағалау күзет қызметіне қосылған Шотвелл ФБР-ге 1952 жылы Вашингтондағы Greyhound Lines автобус станциясында Кокспен сөйлескенін хабарлады, Кокс жоғалып кеткеннен екі жыл өткен соң. Шотвелл Кокстің Вест-Пойнтке бармайтынын білген, бірақ ол Коксті автобус станциясында көрген кезде, Кокс енді жоғалмаған деп ойлады. Автобус станциясындағы кездесуде Шотвеллдің айтуынша, Кокс Вест-Пойнттен отставкаға кетіп, Германияға көшіп бара жатқанын айтқан. Шотвеллдің айтуынша, Кокс та шаршаған көрініп, жоспарлары туралы түсініксіз сөйлеген және бес минуттан кейін кетіп қалған. 1950 жылдардың соңында ФБР тергеуді аяқталды деп есептеді, барлық іздер сарқылып, шешімге қол жеткізу екіталай болды, ал Кокстің отбасы оны 1957 жылы заңды түрде қайтыс деп жариялады. ФБР-дің басқа да іздер жоқ деген тұжырымына қарамастан, ол кейде түсетін хабарларды тексеріп отырды. Солардың бірі 1960 жылы Коксты көргенін мәлімдеген, ФБР хабаршысы Флорида штатының Мельбурн қаласындағы барда кейіннен Кокс деп таныған адаммен уақыт өткізгенін мәлімдеді. Ол өзін Р.С. Мэнсфилд деп атады, ал таныстары оны «Ричард» деп атады. Барда ұзақ уақыт сөйлескеннен кейін «Мэнсфилд» хабаршымен жеке ақпаратын бөлісіп, бұл ақпарат Кокске сәйкес келгенін және Кокстың оның нағыз аты екенін білдірді. Ақпарат беруші «Мэнсфилд» Фидель Кастроның Куба басшысы ретінде «уақыты шешілгенін» айтқанын мәлімдеді, бұл Кокстың ЦРУ немесе басқа да үкіметтік агенттік үшін жасырын жұмыстарға қатысы болуы мүмкін деген ойға жетеледі. Кейінгі тергеулер «Мэнсфилд» туралы қосымша мәліметтерді таба алмады.

Джейкобстың тергеуі

Гарри Майхафердің "Обливион" (1996) кітабы Кокстың жоғалуын зерттеген зейнеткерліктегі орта мектеп тарих мұғалімі Маршалл Джейкобстың тергеуін құжаттайды. Джейкобс зерттеуін 1985 жылы бастады және 35 жыл өткен соң да құпияның ашылмағанына сенбеді. Джейкобс тергеуді бастағаннан Майхафер кітап жазғанға дейінгі он жылда "Ағымдағы істер" бағдарламасы Кокс құпиясы туралы репортаж жариялады. Репортажды Криста Брэдфорд жүргізді, ол Маршалл Джейкобс пен Эрнест Шотвеллмен сұхбаттасты. Он жыл бойы Джейкобс істі жан-жақты зерттеді, АҚШ-ты шарлап, жаңа іздерді тексерді және ескілерін қайта қарады. Ол Кокстың отбасымен, мектептегі достарымен, әскери қызметтес әріптестерімен және Вест-Пойнттегі сыныптастарымен, сондай-ақ Уотергейт саяхатының қатысушысы Фрэнк Стержис сияқты ЦРУ, ФБР және CID агенттерімен, Вест-Пойнт және Армия шенеуніктерімен сұхбаттасты. Ол Вест-Пойнт мұрағаттарын және ФБР, ЦРУ және CID Кокстың жоғалуы бойынша жүргізген тергеу материалдарын зерттеді, оларға Ақпараттық еркіндік туралы заңға сәйкес қол жеткізді. Джейкобстың анықтағандарының бірі – билік Кокстың қасақана жоғалып кеткені туралы теорияны ескермегеніне немқұрайлы қараған. Джейкобс Кокстың бөлмесіндегі 87 доллар оның қонағына жаңа өмір бастауға, жаңа тұлға алуға көмектескенін жоққа шығармайды деп есептеді. Джейкобс қайта қараған ескі іздердің арасында 1982 жылы "Mansfield News Journal" газетінде жарияланған Кокс құпиясы туралы 12 бөлімнен тұратын серияны жазған "Mansfield News Journal" тілшісі Джим Андервудтың еңбегі де болды. Андервуд Кокстың мектептегі танысы, ардагер және прокурор Ральф Э. Джонспен сұхбаттасты, ол кейіннен Мэнсфилдте судья болып қызмет еткен. Джонс Андервудқа 1950 жылдары алғашқы тергеуге қатыспағанын, бірақ ол және округ прокуроры Уильям Макки Кокс ісіне қызығушылық танытқандарын және жергілікті ФБР қызметкерлерімен үнемі байланыста болғандарын айтты. Джонс сондай-ақ Андервудқа бұрынғы ФБР агенті Винс Наполимен Кокс туралы сөйлескенде, Наполи ФБР Коксты ұстауға бар болғаны 24 сағаттан кейін дерлік келгенін, бірақ агенттік басшылары агенттерге оны ұстауға рұқсат бермегенін түсінбегенін айтқан. Джонс, Наполидің айтуынша, Кокс ЦРУ сияқты құпия үкіметтік агенттікке өткен болуы мүмкін деп болжады. 1980 жылдардың соңында Джейкобс Джонспен сұхбаттасты, ол құпия үкіметтік агенттіктің қатысу мүмкіндігі туралы айтқанын растады, бірақ бұл тек болжам екенін қосты. Өз зерттеулерін жариялауға дайын болғанда, Джейкобс Майхаферге кітап жазу үшін бірлесіп жұмыс істеуді ұсынды. Нәтижесінде жарық көрген "Oblivion" кітабында Кокстың бөлмелес серіктері 1950 жылдың 7 қаңтарында оның ұйықтағандағы суреті бар, ол бір уақытта қонағының тоқтаған машинасынан шығып, ішімдіктің әсерінен сақайнап жатқан.

Сұрақтар мен ескертулер

Майхафердің айтуынша, Джейкобс бірнеше сұрақтар мен шешілмеген мәселелермен қалды, олардың кейбіреулері қарама-қайшылықты болды. Олардың ішінде:

1. Кокс бөлмесінде ақша, азаматтық киім және бағалы алтын сағатын қалдырғаны, оның тұрақты түрде кетпедігін көрсетті. 2. Беттиге жазған, бірақ аяқтамаған хатында "АҚШ Әскери академиясы" деген сөздерді тілмен түкіргендей суреттелген бет болды. Бұл хаттың жобасында Кокс Вест-Пойнттен кетуді қарастырып жатқанын көрсететін бөлімдер бар еді, себебі ол тәртіпке қанағаттанбады. 3. Кокстің бірнеше достары мен таныстары Германияда болғанда ол әскери сотта куәлік бергенін немесе кісі өлтіруге айыпталған адамға қарсы азаматтық сотта куәлік бергенін айтты. ФБР де, Джейкобс та мұндай іс-әрекеттің дәлелін таппаса да, Кокстің көп адамға бұл туралы айтқаны "Джордж" Коксқа кек қайтаруды көздеген адам болуы мүмкін деген ой тудырды. 4. Кокс жоғалып кеткеннен кейін көп ұзамай, ол Германияда танысқан Розмари Фогельге жіберген хаты, онда Германиядағы орыс қызметі туралы сұрақтар қойылған, жеткізілмей қайтарылды. Кейін ол АҚШ-қа көшіп, америкалық жігітке тұрмысқа шықты. Ол Кокстің досы Джозеф "Бад" Гронерді еске алды, бірақ Гронер мен Кокстің бірге түскен суретін көрсеткенге дейін Кокспен кездескенін есіне алмады. Ол Кокстың өзіне не үшін жазғанын білмейтінін айтты, бірақ Кокстің орыс қызметі туралы сұрақтары оның барлау қызметіне қатысқан немесе оған ұмтылған болуы мүмкін деген ой тудырды. 5. 1945 жылы ресейліктер Германияда тұратын америкалық Джон Ноблды тұтқындап, 1955 жылға дейін түрмеде ұстады. Ноблдың айтуынша, Кеңес Одағы Воркутадағы (Сибирь) лагерде "Кокс" есімді тұтқынды ұстап отырған. Бұл адамның кім екенін растау мүмкін болмады, бірақ Кокс Германияда қызмет еткенде тыңшылық немесе қара нарықпен айналысқан болуы мүмкін деген болжам туды. 6. ФБР-дің хабарласы "Р.К. Мэнсфилдпен" (Мэнсфилд – Кокстің туған қаласы) кездескенін мәлімдеді, бұл оқиғаға сенуге жеткілікті еді. Сонымен қатар, "Мэнсфилдтің" Шошқалар шығанағына шабуылдан бір жыл бұрын Кастроға қарсы айтқан сөздері Кокстің құпия барлау жұмысына қатысқан болуы мүмкін деген ойды қайта тудырды. 7. Роберт В. Фрисби, Кокспен бір уақытта Форт-Нокста қызмет еткен және "Джордж" сипаттамасына ұқсас болған, 1950 жылдары Нью-Йоркте жалған жеке куәліктермен сауда жасағаны белгілі болды, егер ол қасақана жоғалып кетсе, Коксқа мұндай құжаттар қажет болуы мүмкін. Фрисби 1985 жылы круиздік кемеде Мюриэл Барнетттің өлтірілуіне қатысы бар деп айыпталды және Канадада түрмеге жабылды, бірақ Кокспен таныстығын немесе қатысы бар екенін жоққа шығарды.

Мүмкін болатын қорытынды

Джейкобс Кокстың жоғалуының нақты себебін анықтамаса да, ол өзінің мүмкін болатын түсіндірмесін жасады. Джейкобс Кокс Германияда бірге қызмет өткерген және Нью-Джерси штатының солтүстігінде тұратын Дэвид М. Вестервельттің «Джордж» екеніне қорытынды жасады. Вестервельт Кокстың сыныптастары берген сыртқы келбет сипаттамасына сай келіп, сондай-ақ күмәнді мансабы болғандықтан полиция Кокстың жоғалуына байланысты оны бірнеше рет тексерді. Джейкобс, Гронер сияқты, Вестервельттің ЦРУ үшін жұмысқа алушы болғанына күдіктенді, бұл мүмкіндікті Вестервельттің отбасы да жоққа шығармады. Джейкобс Кокстың «Джорджтің» (Вестервельттің) алғашқы келгенде Вест-Пойнтпен наразы екенін айтқанына және кейінгі сапарларда Вестервельт Коксқа басқа есіммен жаңа өмір бастауға, ЦРУ немесе басқа да барлау агенттігінде мансап құруға көмектесу арқылы қашуға мүмкіндік бергеніне сенді. 1990 жылдардың ортасында Джейкобсқа есімдерін атамаған зейнеткер ЦРУ қызметкерінің берген мәліметіне сәйкес, Кокс Еуропадағы «қалғандар» тобының құрамына кірді және өмірін Кеңес Одағы мен Шығыс блогы елдерінен Ресейдің ядролық ғалымдарын және басқа да маңызды тұлғаларды құпия түрде шығарумен өткізді. Бұл лауазымды адам Кокстың Солтүстік Айдахо штатына зейнеткерлікке шыққанын, бірақ Джейкобспен сұхбат кезінде Кокстың Мэриленд штатының Бетезда қаласындағы Ұлттық денсаулық институтында емделіп жатқанын, және оның ауруының жағдайы нашар екенін айтты.