Кіріспе

Геометрияда квадратты антипризма – екі көпбұрышты қақпақпен жабылған жұп санды үшбұрыштар тізбегінен құралған антипризмалардың шексіз отбасындағы екінші мүшесі. Оны антикуб деп те атайды. Егер оның барлық жақтары дұрыс болса, онда ол жартылай дұрыс көпжақ немесе біркелкі көпжақ болып табылады. Біркелкі емес D4 симметриялық түрі – 72 жақты асыл квадратты антипризмалық құрылымның жасушасы.

Шардағы нүктелер

Сегіз нүкте бір сфераның бетіне олардың арасындағы қашықтықты барынша арттыру мақсатында орналастырылғанда, нәтижедегі пішін текше емес, төртбұрышты антипризмаға сәйкес келеді. Нүктелерді орналастырудың нақты әдістеріне, мысалы, Томсон мәселесі (нүктелер арасындағы қашықтықтардың өзара сандарының қосындысын ең төмендету), әрбір нүктеден ең жақын нүктеге дейінгі қашықтықты максимизациялау немесе нүктелер арасындағы қашықтықтардың квадраттарының өзара сандарының қосындысын ең төмендету жатады.

Квадраттық антипризмалық геометриясы бар молекулалар

Химиядағы молекулалық геометрияның VSEPR теориясына сәйкес, нүктелер арасындағы қашықтықты барынша арттырудың жалпы принципіне негізделгенде, орталық атомды сегіз жұп электрон қоршағанда квадратты антипризма ең қолайлы геометрия болып табылады. Бұл геометрияға ие молекулалардың бірі – нитрозоний октафлюроксенатының тұзындағы октафлюроксенат(VI) ионы (XeF82); алайда, молекула идеалды квадратты антипризмадан бұрмаланған. Куб тәрізді иондар өте сирек кездеседі, себебі мұндай пішін лигандтар арасында күшті итергіш күштер тудырады; ол сирек кездесетін мысалдардың бірі. Сонымен қатар, күкірт элементі ең тұрақты аллотроп түрінде S8 молекулаларын жасайды. S8 молекуласының құрылымы квадратты антипризмаға негізделген, онда сегіз атом антипризманың сегіз төбесін құрайды, ал антипризманың сегіз үшбұрышты қабырғалары күкірт атомдары арасындағы ковалентті байланыстарға сәйкес келеді.

Сәулет саласында

One World Trade Center ғимаратының негізгі құрылымдық бөлігі (ескі Дүниежүзілік сауда орталығының 2001 жылғы 11 қыркүйекте қираған орнында) едәуір биік, тікбұрышты антипризма пішінінде. Ол толыққанды антипризма емес, себебі тікбұрыштылығынан жоғарғы жағының ауданы төменгі жағының жартысына тең.

Бұрмаланған призма

Бұрылып қисайған призманы (сағат тілі бойынша немесе сағат тіліне қарсы бағытта) бірдей төбелер орналасуымен жасауға болады. Оны төрт тетраэдрді қабырғаларынан ойып шығарған дөңес пішін ретінде қарастыруға болады. Дегенмен, одан кейін жаңа төбелер қоспай, тетраэдрларға бөлу мүмкін емес. Оның симметриясы біркелкі шешімнің жартысына тең: D4, 4-ретті.

Креспен жасалған антипризма

Кроссты квадратты антипризма — жұлдызды көпжақ, топологиялық тұрғыдан квадратты антипризмамен бірдей түйіндер орналасуымен сәйкес келеді, бірақ оны біркелкі құру мүмкін емес; қабырғалары теңқабыршалы үшбұрыштар. Оның түйіндік конфигурациясы 3.3/2.3.4, соның ішінде бір үшбұрыш кері бағытта орналасқан. Ол d4d симметриясына ие, оның реті 8.

Симметриялық мутация

Антипризма ретінде квадратты антипризма полиэдрлер отбасына жатады, оған октаэдр (үшбұрышты антипризма ретінде қарастырылуы мүмкін), бесбұрышты антипризма, алтыбұрышты антипризма және сегізбұрышты антипризма кіреді. Квадратты антипризма – 3.3.4.3.n төбелік фигурасы бар суну полиэдрлер мен мозаикалар сериясының біріншісі болып табылады.