Кіріспе

Карлтон, Виктория, Австралиядағы театр

Ла Мама театры – Австралияның Виктория штатындағы Карлтон қаласындағы коммерциялық емес театр. 1967 жылдан бері қазіргі заманғы театр қойылымдарын көрсетіп келеді. Ла Мама театры – барлық аядағы театр өнерпаздарының туындыларын жариялайды.

Тарих

Театр, негізін қалаушы Бетти Бурсталдың бастамасымен құрылған, Нью-Йорктегі "Бродвейден тыс" театр өнерінен шабыт алды. Бетти және оның күйеуі, кинорежиссер Тим Бурсталл Нью-Йорк сапарынан оралғаннан кейін, сол жердегі шағын театрлардың қызығушылық тудыратын және тікелей сезім беретін атмосферасын қайта жаңғыртуды қалады. Ла Мама, сол атпен аталатын Нью-Йорктегі La MaMa Experimental Theatre Club үлгісінде салынды. "Мен 'Ла Мама' идеясын 60-шы жылдары Нью-Йоркке барғанда алдым. Біз жақсы жағдайда емес едік. Театрға бару мүмкін емес еді – тіпті фильм көру де қымбатқа түсетін. Бірақ, кофеге жарты доллар төлеп, қойылымды тамашалайтын, ал қаласаң актерлерге шапанына ақша салатын орындар болды. Жақсы да, нашар да қойылымдарды көрдім. Бұл өте қызықты және тартымды болды. Мельбурнға оралғанда, осыны жалғастырғым келді, бірақ мұндай орын болған жоқ. Сондықтан мен бірнеше актерлермен, жазушылармен және режиссерлермен әңгімелесіп, олардың австралиялық өнер туындыларын жасау мүмкіндігін сұрадым, еш төлемсіз. 1967 жылы итальяндық атмосферасы мен көптеген студенттері бар жанды, қарапайым аудан болғандықтан Карлтонды таңдадым" (Бетти Бурсталл).

Австралиялық пьесалардың өндірісі дерлік болмаған (және қаржылық тұрғыдан тәуекелді) кезде, Ла Маманың коммерциялық емес ұйымы жаңа, тәжірибелік австралиялық театрлық туындыларды қоюға арналған алаңды ұсынды. Ла Мамада алғаш рет қойылған пьеса жаңа австралиялық драматург Джек Хиббердтің "Үш ескі дос" (1967) атты туындысы болды, ал оның ең сәтті пьесасы "Димбула" 1969 жылы осы сахнада ашылды. Ла Мамада австралиялық туындыларды қою тез арада басты орынға ие болды, ал құрылған алғашқы екі жылында онда жиырма бес жаңа австралиялық пьесаның тұсаукесері өтті. Ла Мама композиторлардың, ақындардың және кинорежиссерлердің жаңа туындыларын да дамытты. Альтернативті театрдың ашылуы Хибберд және Алекс Бузо сияқты театр және кино саласындағы маңызды тұлғаларға негізгі орын болды. Ол сондай-ақ "Трайб" (кейін "Спектруммен" бірлесіп жұмыс істеген) астыртын қойылымдар тобының да жиі пайдаланған орны болды. Актер-режиссер Грейм Бланделл құрған театрдың үй тобы "Ла Мама тобы" австралиялық өнер орталығына айналды. Ла Маманың түлектерінің қатарында Дэвид Уильямсон, Кейт Бланшетт, Джек Хибберд, Грейм Бланделл, Джудит Люси және Джулия Земиро сияқты көрнекті австралиялық театр өнерпаздары бар.

Ағымдағы

Бүгінде "La Mama" театры 1976 жылы театрдың көркемдік директоры болып тағайындалған Лиз Джонс басшылығымен жұмыс істейді. "La Mama" театрының суретшілерге жұмысын көрсету үшін алдын ала қаржыландыруды, жалға төлемсіз орынды және түсімнің 80 пайызын беру моделі Австралиядағы бірегей тәжірибе. Бұл модель суретшілерге жоғары көркемдік тәуекелді, төмен қаржылық тәуекелді ұсыныс жасап, өте жоғары белсенділікке мүмкіндік береді. Одан бөлек, репетициялар мен кездесулерге арналған кеңістік, әкімшілік, маркетингтік және техникалық қолдау, сондай-ақ билет сату арқылы суретшілердің қаржы немесе инфрақұрылымның жетіспеуінен туындайтын қиындықтары азаяды. Соңғы жылдары "La Mama" театрының әртістері, мысалы, The Rabble, Daniel Schlusser және Nicola Gunn Мельбурн халықаралық фестивалінде және Мельбурн театр компаниясының NEON тәуелсіз театр фестивалінде өнер көрсетті. "La Mama" театрының қарт әртісі Джек Чарльз ел бойынша жұмысын жалғастыруда, ал 2013 жылы "La Mama" театрының тұрақты әртісі Бен Грант Роберт Лапеджбен бірге халықаралық турнеде болды.

Орындар

La Mama екі ғимараттан жұмыс істейді: Фарадей көшесіндегі түпнұсқа La Mama театры және Драммонд көшесіндегі бір блок қашықтықта орналасқан La Mama соты. La Mama театрын орналастырған қарапайым екі қабатты кірпіш ғимарат бастапқыда 1883 жылы АР Фордтың баспаханасы ретінде салынған. Әртүрлі өндірістік мақсаттарда қолданылғаннан кейін, 1967 жылы жаңа австралиялық драматургияны дамыту үшін шағын театр ретінде жалға берілді. Карлтон архитекторларының бірі Джордж С. Кларк жобалаған бұл ғимарат Университет көшесінен өткен, Фарадей көшесіне оңтүстіктен параллель қарайтын жолға қараған. Театрдың алдындағы жер қазіргі уақытта қауымдастық үшін алаңша ретінде пайдаланылады.

Өрттен зақымдану және қалпына келтіру

2018 жылдың 19 мамырында Ла Мама өрттен көп зардап шекті. Ол қайта жаңартылып, 2021 жылдың 9 желтоқсанында жұртшылыққа қайта ашылды, бұл ретте бұрынғы театр ғимараты қалпына келтіріліп, алдына жаңа құрылыс қосылды. Көрермендер залының көлемі бұрынғыдай, сондай-ақ ішкі баспалдақ, жасырын есік және камин сияқты бастапқы ерекшеліктері сақталды. Әкімшілік қызметкерлер бөлек ғимаратта орналасады.