Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кесіртке түрі
Species of lizard
Баха-Калифорния-Сур (Мексика) жерсіндігі – мүйізді кесіртке (Phrynosoma coronatum) – фринозоматидтер тұқымдасына жататын кесіртке түрі. Қауіп төнген жағдайда, кесіртке қорғану үшін көздерінен жоғары қысыммен қан ағынын шығара алады.
The coast horned lizard (Phrynosoma coronatum) is a species of phrynosomatid lizard endemic to Baja California Sur in Mexico. As a defense the lizard can shoot high pressure streams of blood out of its eyes if threatened.
Таксономия
Бұрын бұл түрдің алтыдан астам кіші түрі бар деп есептелген, олар Баха-Калифорниядан солтүстікке қарай Калифорнияның Сакраменто аңғарына дейін кеңінен таралған. Калифорния мемлекеттік университетінің биология кафедрасының профессоры Байард Братстром жағалау мүйізді кесірткесінің кіші түрлері жоқ екенін мәлімдейді. Сан-Диего табиғи тарих мұражайынан алынған үлгілерді зерттегенде, ол нақты бір кесірткені белгілі бір кіші түрмен сәйкес келтіре алмады, мысалы, Phrynosoma coronatum blainvillii немесе Phrynosoma coronatum frontale. Кіші түрлерге тән деп саналған, алдыңғы қабыршақтарының мөлшері сияқты ерекшеліктерге сүйенсек, нәтиже болмады. Оның орнына, болжамды кіші түрлердің жіктелуі олардың қандай жерден жиналғанына байланысты болған сияқты. Осылайша, Братстром түрдің көптеген вариациялары бар, бірақ жарамды кіші түрлері жоқ деген қорытындыға келді. Дегенмен, 2009 жылы Личи және авторлар тобы жасаған зерттеуде митохондриялық ДНҚ (мтДНҚ) негізінде кладтар арасындағы жеткілікті генетикалық айырмашылықтар анықталды, бұл P. coronatum-ды үш түрге бөлуге мүмкіндік берді: P. blainvillii, P. cerroense және P. coronatum sensu stricto. Бұл бөлініс P. coronatum-ды Баха-Калифорния Сурмен шектеді. Алайда, 2021 жылы Гюнтер Кёлер блейнвилли және серроэнседі P. coronatum-ның кіші түрлері ретінде қайта жіктеді, бірақ Рептилиялар деректер базасы бұл таксономиялық өзгерісті қабыланбады.
It was previously considered to be a widely divergent species with over six subspecies ranging from Baja California north to California's Sacramento Valley. Bayard H. Brattstrom of California State University, Fullerton's Department of Biology claims that there are no subspecies of the coast horned lizard. Studying specimens from the San Diego Natural History Museum, he could not match a given lizard to a particular claimed subspecies — for example, Phrynosoma coronatum blainvillii or Phrynosoma coronatum frontale — based on characteristics the subspecies were said to have, such as size of frontal scales. Instead, the classification of the assumed subspecies seemed to be based on the site at which it was collected. Thus, Brattstrom concluded that the species has much variation but no valid subspecies. However, a 2009 study by Leaché et al. found sufficient genetic divergence (based on mitochondrial DNA or mtDNA) between clades to split P. coronatum into three species: P. blainvillii, P. cerroense, and P. coronatum sensu stricto. This splitting leaves P. coronatum restricted to Baja California Sur. However, in 2021 Gunther Köhler again reclassified blainvillii and cerroense as subspecies of P. coronatum, although the Reptile Database has not followed this taxonomic change.
Сипаттама
Жағалау мүйізді кесірткесі сырттан қабықты және тікенді көрінеді, бірақ іс жүзінде терісі тегіс, әйтсе де бүйірлерінде, арқасы мен басында өткір тікендері бар. Бұл ірі түр, құйрығын қоспағанда 10 см-ге дейін жетеді. Ол басқа мүйізді кесірткелерге қарағанда дөңгелек емес. Басының артында екі үлкен қара дақ, одан кейін денесінде үш кең жолақ және құйрығында бірнеше кішкентай жолақтар болады. Оның түсі қоңырдың түрлі түрі болуы мүмкін, ал дақтардың және қабыршақтарының шеттерінде сүттей ақ "көлеңкелер" кездеседі.
The coast horned lizard appears rough and spiky but is actually smooth skinned, although it has sharp spikes along its sides, back and head. It is a large species, and can reach 10 cm (4 inches) excluding the tail. It is less rounded than other horned lizards. It has two large dark blotches behind its head, followed by three broad bands on its body, with several smaller bands along the tail. Its colour can be various shades of brown, with cream 'accents' around the blotches and the outer fringe of its scales.
Вариациялар
Жағалау мүйізді кесірткелерінің бірнеше ортақ белгілері бар, бірақ морфологиялық ерекшеліктерімен ерекшеленетін төрт түрлі нұсқасы бар. Дегенмен, Phrynosoma wigginsi нұсқасын осы төрт нұсқаның біріне жатқызу мүмкін емес. Бұл түр Бая Калифорния түбегінің орталық Мексика шығанағы аймағындағы Гвадалупе және Гиганта тауларының шығыс жағында қоныстанды.
There are four different variations of coast horned lizards that share several similarities but vary in morphological characters. However, another variation, Phrynosoma wigginsi, cannot be categorized into the four other variations. This species lives in the eastern side of the Sierra de Guadalupe and Sierra de la Giganta in the central Gulf Coast region of the peninsula of Baja California.