Кіріспе

Minichamps – 1990 жылы Германияның Аахен қаласында Paul's Model Art GmbH ретінде құрылған, көбінесе 1:18, 1:43 және 1:64 масштабтарындағы модельдерімен танымал неміс диэкаст автомобиль өндірушісі. Компания 1970-жылдары миниатюралы көліктердің Данхаузен сауда каталогынан өркендеп, арнайы жасалған Данхаузен диэкаст шығарылымдарынан пайда болды.

Данхаузен мұрасы

Danhausen 1921 жылы құрылған сауда компаниясы болды, ол велосипедтер мен мотоциклдер сияқты әртүрлі өнімдерді сатқан. Уақыт өте келе ол ойыншықтарға көбірек назар аударды және 1971 жылы компания Эмма Данхаузеннің немерелері Ханс Питер мен Пол Гунтер Лангқа тиесілі болды. Осы кезде Ланг ағайындылары модельдік автомобильдерді сатумен айналысты. Ағалар негізінен 1:43 масштабтағы модельдердің көптеген түрлі маркаларын таратты және 1971 жылдан 1993 жылға дейін жыл сайын танымал «Данхаузен әлемдік модельдік автомобильдер кітабын» шығара бастады, ол 1:43 масштабтағы модельдер туралы барлық ақпаратты қамтитын соңғы сөз болды. Каталогтың 1993 жылғы соңғы басылымы 350 беттен тұратын және 15 000 модельді қамтыды. 1970 жылдардың ортасында Лангтар бірнеше компаниямен келісімшарт жасады, соның ішінде Tin Wizard, Western Models және AMR (André Marie Ruf) оларға қажетті модельдерді жеткізушілер ретінде. Бұл модельдердің көпшілігі ақ металдан жасалған, ал ұсынылған автомобильдерге бірнеше түрлі атаулар берілді: «SD Modelle», «Metal 43», «Plumbies» және «Plumbies Inter». Тағы бір атау – «Minichamps by Danhausen» компаниясының тұрақты атауына айналды, бастапқыда жарыс машиналарын шығарды. Хабарлама бойынша, Western Models компаниясы Данхаузенге ұсынған алғашқы модель – Mercedes Benz 540K болған. Басқа компаниялардың модельдерін пайдаланғанымен, Данхаузен өзінің моделін тану атауына ие болды және уақыт өте келе ағайындылар қарым-қатынасты нығайтуға тырысты, себебі Western Models шамамен он жылдан бері Данхаузенді қамтамасыз етіп келген. Лангтар Western Models компаниясын сатып алғысы келді, бірақ иесі Майк Стивенс бас тартты. Соңында олар AMR компаниясын сатып алды және Danhausen де-факто өндірушіге айналды. 1980 жылдары Данхаузен HO масштабына көшті, көптеген ақ металл модельдерін жиынтық немесе толықтай жиналған күйде шығарды. Бұл модельдер «Metal 87» деп аталды және кем дегенде 33 түрлі көлік құралын қамтыды. 1980 жылдардың соңында Ланг ағайындылары компанияның болашақ бағыты туралы дауласып, Ханс Питер жеке хобби дүкенін ашу үшін кетіп қалды. Осы уақыттан бастап Данхаузен атауы азайтылды (дегенмен осы атаумен веб-сайт жұмыс істеп тұрды, Minichamps сияқты). Пол Гунтер және оның әйелі Роми бизнесті басқарды және 1990 жылдардың соңында Полдың модельдік өнерін құрды, ол әлі күнге дейін Minichamps негізгі желісімен бірге қолданылады. Полдың модельдік өнері өндірісті Қытайға көшіру тенденциясын бастады, себебі еңбек құны модельдерді Еуропада жасауды тым қымбат етті. Жалпы, диэкаст модельдер көбінесе ересектерге арналған болды, сондықтан индустрия жас балалар модельдермен ойнамайтын жаңа дәуірге енді, сондықтан автомобильдердің құнын сақтауы (яғни ұзақ уақыт бойы сақталуы) маңызды мәселе болды. Minichamps атауын алғаш рет алып жүрген модельдердің кейбіреулері 1970 жылдардың соңында жасалды және жиынтықтар болды. Мысалы, 40 бөліктен тұратын BMW 320 Turbo. Модельдерді оңай құрастыру үшін алдын ала дайындау қажет болды.

Пауылдың үлгісі

Minichamps жасаған алғашқы Paul's Model Art diecast автокөлігі 1990 жылы пайда болды; Ханс Йоахим Стук жүргізген Audi V8 машинасының 1:43 масштабтағы моделі, ол 1990 жылғы Германияның туристік автомобильдер чемпионатында жеңіске жеткен. 1995 жылға қарай Minichamps бірнеше жүз түрлі жарыс стилінде және үш түрлі масштабта 110-нан астам түрлі құймадан модельдер жасап шығарды, сонымен қатар түрлі жарыс командаларын демеушілік етті. Компания 1996 жылы Minichamps GmbH деп ресми түрде тіркелді. Minichamps Formula One машиналарын, басқа жарыс машиналарын, жол машиналарын, 1:12 масштабтағы мотоциклдерді, жүк көліктерін, автобустарды және әскери техниканы құймадан жасап шығарады. 1:43 масштабтағы автомобильдерде рульдің ортасындағы эмблемалар мен доңғалақ қаптары сияқты ерекше бөлшектер, сондай-ақ желдеткіштер, есік тұтқалары, фара шамдарының линзалары және капоттың белгілері үшін жеке қалыпталған бөліктер бар. Өндірістің көп бөлігі Қытайда жүзеге асырылады. Mercedes Benz, Audi, Porsche, Volkswagen, Opel және BMW сияқты бірнеше автокөлік өндірушілер компанияға ресми жарнамалық масштабтағы модельдерді өндіруге лицензия берді.

UT үлгілері және сот ісі

1990 жылдары Гонконгтағы Unique Toys (UT Models) компаниясының Келвин Кванмен бірлесіп, 1:18 масштабты модельдер желісі ұсынылды. Кван UT сериялы модельдік машиналардың көп бөлігін жасауға ықпал еткен. 1994 жылы "MicroChamps" деп аталатын 1:64 масштабты шағын модельдер желісі де ұсынылды, бірақ 1999 жылы өндірілімі тоқтатылды. Оған Майкл Шумахер басқарған McLaren машиналарының сериясы да кірді. 2009 жылы "MiniChamps 64" деп аталатын 1:64 масштабты модельдердің жаңа желісі ұсынылды. 2004 жылы UT Models-ке қатысты Гонконг соттарында Полдың модельдік өнері талапкер ретінде сот процесін бастады. UT Models, Gateway Global және Gateway Hong Kong компаниялары Полдың модельдік өнері компаниясының эксклюзивті тарату құқығына ие деп санайтын белгілі бір модельдерді Германияда сатты деген айып тағылды. UT Models Gateway компаниясын Полдың модельдік өнерімен жасалған маркетингтік келісімді айналып өту үшін жаңа өнімдерді ұсынуға пайдаланды делінген. 2013 жылғы мәліметтер бойынша, Полдың модельдік өнері мен AUTOArt компаниясының бас компаниясы Gateway Global арасындағы сот ісі әлі де жалғасуда.

Пайдаланылған әдебиеттер

Компанияның брошюрасы.