Кіріспе

Кубаның заң шығарушы парламенті – Халық билігінің Ұлттық Ассамблеясы (исп. Asamblea Nacional del Poder Popular) – Куба Республикасының жоғарғы билік органы. Бұл мемлекеттің жалғыз билік тармағы болып табылады және біртұтас билік принципіне сәйкес, барлық мемлекеттік органдар оған бағынышты. Қазіргі уақытта Ассамблея 470 депутаттан тұрады, олар бес жыл мерзімге «халық кеңестері» (consejos populares) деп аталатын көпмандатты сайлау округтерінен сайланады. Ассамблеяның қазіргі Президенті – Эстебан Лазо Эрнандес. Ассамблея жылына екі рет ғана жиналады, ал қалған уақытта заң шығару өкілеттігін 31 мүшеден тұратын Мемлекеттік Кеңес жүзеге асырады. Соңғы сайлау 2023 жылдың 26 наурызында өтті. 2023 жылғы сайлауда депутаттардың саны 605-тен 470-ке дейін азайтылды. 1959 жылғы революциядан кейінгі Кубада Ассамблея сайлауларында либералды демократия қағидалары қолданылмайды, себебі биліктегі Куба Коммунистік партиясы (ККП) бәсекелестік сайлауларға рұқсат бермейді. Куба – бір партиялық мемлекет, Куба Конституциясында ККП «қоғам мен мемлекеттің басты қозғаушы күші» ретінде сипатталған, ал барлық басқа саяси партиялар заңсыз. Дауыс берушілер бюллетеньде жеке кандидаттарды таңдауға, барлық кандидаттарды таңдауға немесе барлық сұрақтарды бос қалдыруға құқылы, бірақ кандидаттарға қарсы дауыс беру мүмкіндігі жоқ. 2013 жылғы сайлау кезінде дауыс берушілердің шамамен 80% Ассамблеяға барлық кандидаттарды таңдап дауыс берді, ал 4,6% дауыс берушілер бос бюллетень тапсырды; Куба тарихында Ассамблеяға кандидаттар ешқашан сайлауда жеңілген емес.

Шолу

Ассамблея – бірпалаталы парламент және Кубада конституциялық және заңнамалық билікке ие жалғыз орган (бірақ үкімет заң күші бар қаулылар қабылдауға құқылы). Ол жылына екі рет тұрақты сессия өткізеді, егер Ассамблея мемлекеттік мүдделер үшін жабық отырыс өткізуге дауыс бермесе, сессиялар ашық болады. Ассамблея отырыс кезінде болмағанда заңнамалық қызығушылық тудыратын мәселелерді қарау үшін оның тұрақты комиссиялары бар. Куба Конституциясына сәйкес, Ассамблея Кубадағы «мемлекеттік биліктің жоғарғы органы» болып табылады. Ұлттық Ассамблея Конституцияға өзгерістер енгізуге, заңдарды қабылдауға, түзетуге және жоюға, экономикалық дамудың ұлттық жоспарларын, мемлекеттік бюджетті, несие және қаржы бағдарламаларын талқылауға және бекітуге, сондай-ақ ішкі және сыртқы саясаттың бағыттарын белгілеуге құқылы. Ол ұлттық үкімет пен басқару органдарының есептерін тыңдайды және кешірім беруге құқығы бар. Оның тұрақты немесе уақытша комиссиялары экономика, қант өнеркәсібі, азық-түлік өндірісі, өнеркәсіп, көлік және байланыс, құрылыс, сыртқы істер, денсаулық сақтау, қорғаныс және ішкі қауіпсіздік мәселелерімен айналысады. Ұлттық Ассамблеяда комиссиялардың, жергілікті ассамблеялардың, сот істері және басқару жұмысын бақылайтын тұрақты бөлімдер де бар.

Тарих

Бірінші Республиканың кезінде Кубада Сенаттан (жоғарғы палата) және Өкілдер палатасынан (төменгі палата) тұратын екі палаталы заң шығарушы орган болды, ол АҚШ үлгісінде салынған. Оның мәжілістері 1929 жылдан 1959 жылға дейін Эль Капитолиода өтті. Ассамблея 1976 жылғы Конституция ратификацияланғаннан кейін 1976 жылы өткен жалпыұлттық сайлаулардың нәтижесінде құрылды. Заңмен белгіленген тәртіп бойынша сайланған лауазым иелері алғаш рет 1976 жылдың 2 желтоқсанында бас қосып, осылайша Куба Парламенті ресми түрде құрылды. 1976 жылдың 14 ақпанында конституциялық референдумда бекітілген Конституция Ұлттық Ассамблеяны мемлекеттік биліктің жоғарғы органы ретінде мойындады.

Құрамы

Муниципальдік жиналыстар кандидаттардың 50% дейін таңдауға міндетті. Ал қалған кандидаттар жұмысшылар, жастар, әйелдер, студенттер және шаруалар өкілдерінен, сондай-ақ Революцияны қорғау комитеттерінің мүшелерінен құралған ұсыну жиналыстары арқылы ұсынылады, бұл жиналыстар алғашқы тізімді алу үшін жаппай жиналыстар өткізеді. Кандидаттардың соңғы тізімін Ұлттық кандидатура комиссиясы кандидаттардың еңбегі, патриотизмі, этикалық құндылықтары және революциялық тарихы сияқты критерийлерді ескере отырып әзірлейді.

Заң шығарушы органдар

Заңнама Жылдар Президент Вице-президент Хатшы I Заңнама 1976–1981 Блас Рока Кальдерио Рауль Роа Хосе Аранабуру Гарсия II Заңнама 1981–1986 Флавио Браво Пардо Хорхе Лескано Перес III Заңнама 1986–1993 Флавио Браво Пардо (1986–1987 ж. қайтыс болды) Северо Агирре дель Кристо (1987–1990 ж. қайтыс болды) Хуан Эскалона Регуера (1990–1993) Северо Агирре дель Кристо (1986–1990 ж. қайтыс болды) Зоила Бенитес де Мендоса (1990–1993) Эрнесто Суарес Мендес IV Заңнама 1993–1998 Рикардо Аларкон Хайме Кромбет Эрнандес Бакеро V Заңнама 1998–2003 VI Заңнама 2003–2008 VII Заңнама 2008–2013 Хайме Кромбет Эрнандес Бакеро (2008–2012) Ана Мария Мари Мачадо (2012–2013) Мириам Брито Сарока VIII Заңнама 2013–2018 Эстебан Лазо Эрнандес Ана Мария Мари Мачадо IX Заңнама 2018–2023 Хомеро Акоста Альварес