Кіріспе
Компьютерлік пернетақтаның пернесі
Insert пернесі (көбінесе қысқартылып Ins) – компьютерлік пернетақталарда жиі кездесетін перне. Ол негізінен жеке компьютерде (PC) немесе сөз өңдегіште екі мәтін енгізу режимін ауыстыру үшін қолданылады:
үстіне жазу режимі, онда курсор теру кезінде ағымдағы орналасқан жердегі мәтінді жаңа мәтінмен жабады; және
енгізу режимі, онда курсор белгіні ағымдағы орнына қояды, ал одан кейінгі барлық белгілерді бір позицияға ығыстырады. Insert/үстіне жазу режимін ауыстыру компьютерде немесе тіпті бір бағдарламада глобальды түрде емес, Insert пернесі басылған мәтін енгізу терезесінде ғана қолданылады.
overtype mode, in which the cursor, when typing, overwrites any text that is present in the current location; and
insert mode, where the cursor inserts a character at its current position, forcing all characters past it one position further. The insert/overtype mode toggling is not global for the computer or even for a single application but rather local to the text input window in which the Insert key was pressed.
Шолу
Ерте мәтінге негізделген есептеу орталары мен терминалдарда, курсор мәтінді жабу режимінде болғанда, ол жабылатын әріптің үстін жабатын блок түрінде көрсетілетін. Ал енгізу режимінде курсор қазіргі заманғы бағдарламаларда кең таралған тік сызықтан немесе жаңа символ енгізілетін жердің астын жыпылықтайтын сызықтан тұратын. Қазіргі заманғы пернетақталарда Insert пернесі тек қана теру пернелері мен сандық панель арасындағы басқару блогында орналасқан. Алғашқыда Insert пернесі теру пернелері блогында Delete пернесінің қасында болған, бірақ екеуі де үлкенірек «BackSpace» пернесінің пайдасына алынып тасталды. Бұл перне көбінесе қажетсіз деп есептелді және одан көбінесе қасақана емес, кездейсоқ түрде басылып қалуы мүмкін еді. Octal коды арқылы пернелерді баптау кезінде, қажетті перне «енгізу» функциясын орындау үшін жіберіледі.
Қолданбаларда пайдалану
Қазіргі заманғы мәтін өңдеу бағдарламалары әдетте қосым режимінде жұмыс істейді, бірақ Insert пернесін басып, оны үстіне жазу режиміне ауыстыруға болады. Кейбір бағдарламалар стандартты тар курсордың орнына, әріп енінің курсор тіктөртбұрышы арқылы үстіне жазу режимін көрсетеді; алайда, басқалары екі режимде де тар курсорды пайдаланады және күй жолағында "OVR" белгішесімен үстіне жазу режимін көрсетеді. Control немесе Shift пернесімен бірге Insert пернесін басқанда, Microsoft Windows жүйесінде мәтінді көшіру немесе қою үшін де пайдалануға болады. Бұл мүмкіндік Common User Access стандартынан келген. Экранды оқырмандар мәтінді оқу, пішімдеу туралы ақпаратты айту немесе экранды оқырманың параметрлер мәзірін немесе терезесін ашу үшін Insert пернесін жылдам түйме ретінде қолданады.