Кіріспе

Джонатан Хенслидің әрекет фильмi

Lions Gate Films
Marvel Entertainment
| ел = АҚШ
| тiл = ағылшын
| бюджет = 33 миллион доллар Сценарийшi Джонатан Хенсли фильмнiң даму кезеңiнде Marvel Studios-пен дауға қарамастан, оны түсiруге келісiм бердi, бұл оның режиссерлiк дебютiн белгiледi. "The Punisher" фильмі 2004 жылғы 16 сәуірде Lionsgate Films компаниясымен шығарылды, АҚШ-та алғашқы аптада 13 миллион доллар жинады және 33 миллион доллар бюджетке қарсы жалпы 54.7 миллион доллар жинады, бiрақ сын-пiкiрлер көбiнесе теріс болды. Marvel Comics және Lionsgate "The Punisher 2" атты жалғастығын әзірлеуді бастады, алайда Джейн мен Хенсли шығармашылық айырмашылықтарға байланысты жобадан кеткеннен кейін ол 2008 жылы "Punisher: War Zone" қайта түсiрiлген фильмге айналды. Бұл фильм театрлық көрсетiлiм үшін Artisan Entertainment компаниясының соңғы туындысы болып табылады.

Сюжет

ФБР Тампада контрабанда операциясын жою барысында мафия басшысы Говард Сенттің ұлы Бобби Сент пен қару сатушы Отто Криг қаза табады. Бірақ Кригтің өлімі жалған болып шығады және кейін ол зейнетке шығуға дейін соңғы тапсырмасын орындап жатқан ФБР агенты Франк Касл екені белгілі болады. Ұлының өліміне ашуланған Сент өзінің адамдарына Криг туралы барлық мәліметті жинауды бұйырады және федералдық қызмет тарихы үшін жемқор федералды құқық қорғау органдарына пара беріп, оған қол жеткізеді. Сент Каслды Пуэрто-Рикодағы отбасылық тойда өлтіруге бұйырады, бірақ Сенттің әйелі Ливия Каслдың отбасын да өлтіруді талап етеді. Той кезінде Сенттің адамдары, оның ішінде Сенттің жақын досы Квентин Гласс және Боббидің бірдей егіз інісі Джон Каслдың барлық отбасын өлтіреді. Франк Касл әкесі шабуылдаушылардың бір бөлігін құртса да, Джон Каслды атып, оны өлімге тастап кетеді. Бірақ Касл аман қалып, жергілікті балықшы Канделярияның көмегімен жазылады. Полиция мен ФБР Сенттің күші мен ықпалына байланысты кісі өлтірушілерді іздеуге бармайды, сондықтан Касл үш шеттен шыққан адам – Джоан, Бампо және Спаккер Дейв тұратын тастап кетілген пәтерге көшіп, Сенттерді құрту миссиясын бастайды. Сенттің аз зұлым қолбасшысы Микки Дука берген ақпараттың көмегімен Касл Сент отбасын зерттейді және олардың әрбір қимылын біледі, соның ішінде Гласс жасырын гомосексуал екенін анықтайды. Касл Сенттің бизнесіне ашық шабуыл жасайды және оның кубалық серіктестерімен жасаған келісімін бұзады. Сент Каслдың тірі екенін біліп, оны өлтіру үшін жалдамалы кісі өлтірушілерді жібереді. Бірінші кісі өлтіруші Гарри Хек көпірде Каслға шабуыл жасайды, бірақ Касл оның тамағына баллистикалық пышақпен атқанда қаза табады. Екінші кісі өлтіруші, орыс алып, Каслды өз пәтерінде өлтіруге жақындап келеді, бірақ Касл оны да өлтіруге жетеді. Пәтердің тұрғындары Каслдың жараларын емдеп, оны жасырын лифтте жасырады, ал Сенттің адамдары оны іздеп келеді. Дейв пен Бампо Каслдың жасырын орнын ашудан бас тартқанда, Гласс Дейвтің барлық пирсингтерін плоскогубцамимен жұлып алып азаптайды. Олар Каслды ұстау үшін біріншісін қалдырады, бірақ Касл оны олар кеткеннен кейін өлтіреді. Миккидің көмегімен Касл анонимді шантажші болып көрінеді және Гласс белгілі бір орындарда болуын ұйымдастырады, сондай-ақ Ливияның машинасы мен оның бір сырғасын Гласс төсегінде қалдырады. Сент сырғаларды тапқанда Глассты өлтіреді. Гласс гей екенін жоққа шығарса да, Сент Ливияны өзінің жақын досымен қарым-қатынаста болғаны үшін айыптап, оны эстакададан пойыз жолына лақтырып жібереді, онда оны пойыз қағып өтеді. Сент көңілсіздікке түскен кезде Касл Сенттің клубына шабуыл жасайды және оның мафиясының барлық мүшелерін, оның ішінде оның қалған ұлы Джонды да өлтіреді. Сент жараланған күйі ғимараттан қашып шығады. Касл оны қуа жетеді және жекпе-жекте атып өлтіреді. Сент өлім аузында жатқанда Касл оның досын және әйелін өлтіруге әкелген жоспарларын ашады. Касл Сентті машинаға байлап, оны жарылғыш заттар салынған клубтың тұрақ орнына жібереді. Сент жарылыстан қаза табады. Касл үйге оралып, өзінің миссиясын орындағаннан кейін өзін-өзі өлтіруге дайындалады, бірақ әйелінің көрінісін көргеннен кейін қылмысқа қарсы күресуді жалғастыруға шешім қабылдайды. Касл Сенттің ақшасының бір бөлігін оны қорғаған пәтер тұрғындарына сыйлық ретінде қалдырады, содан кейін күн батып жатқанда Sunshine Skyway көпірінде жалғыз тұрды. Касл өзінің жаңа есімін – Punisher деп жариялап, жазықсыз адамдарға зиян келтірген кез келген адамды өлтіруге ант етеді.

Актерлік құрам

Хенсли мен Арад көптеген сұхбаттарында Джейнге басты рөлді ойнауды ұсынған алғашқы және жалғыз актер ол болғанын айтты. Ол өзін супергерой актер деп санамағандықтан, екі рет "Жазалаушы" рөлінен бас тартты. Джейнге "Жазалаушы" рөлін екінші рет ұсынғанда, Арад Тим Брэдстриттің кейіпкердің суреттерін жіберген кезде ол қызығушылық танытты. "Жазалаушы" туралы көбірек білген соң, ол рөлге келісті. Джейн кейіпкерді жақсырақ түсіну үшін қолға түскен Punisher комикстерін оқыды және осы процесте Punisher-дің жанкүйеріне айналды. Бұл рөлге дайындалу үшін Джейн АҚШ Әскери-теңіз күштерінің SEAL бөлімдерімен 6-7 ай жаттықты және 20 фунттан астам бұлшық массасын жинады.

Өндіріс

Мен өзімнен: "Адамға қарсы қылмыстар қаншалықты қорқынышты, соншалықты қайғылы бола алады, тіпті өзін-өзі қорғауға сенбейтін адам да әділдік үшін оған жүгінуі мүмкін?" дегендей зияли сұрақтар қойдым. Мен үшін бұл – теңдеу болды. Marvel компаниясына тек өшпенділік туралы емес, барлық өшпенділік оқиғаларының анасы сияқты оқиға жасағым келетінін айттым. Мен бәрін күшейткім келді. Бұдан әрі спойлер жасамастан тоқтауым керек. Фрэнк Каслдың өзін-өзі қорғауына себеп болған жағдайлар комикстегідей емес. Мен көптеген жаңа нәрселер ойлап таптым. Мен оны одан да қиын етіп жасадым. —Жонатан Хенсли "Жазалаушы" фильмі туралы

Marvel Studios 1997 жылдың өзінде жаңа "Жазалаушы" фильмін жасауды бастады. 2000 жылы Marvel Artisan Entertainment компаниясымен 15 кейіпкерін фильмдер мен телешоуларға айналдыру бойынша ұзақ мерзімді келісімге келді, олардың ішінде Гейл Энн Хёрд продюсерлік еткен "Жазалаушы" да бар еді. Сценарист Джонатан Хенсли 2002 жылдың сәуірінде келісім шартқа отырды, ал "Жазалаушы" оның режиссерлік дебюті болды. Сюжет негізінен екі "Жазалаушы" комиксіне негізделген: "Қош келдің, Фрэнк" және "Жазалаушы: Бірінші жыл". Хенсли "Қош келдің, Фрэнк" комиксінен көптеген элементтерді алып тастауға тура келгенін түсіндірді, өйткені фильм төрт сағатқа созылуы мүмкін еді. Фильм түсірілімі басталғанға дейін Хенсли студиядан қалаған бюджетін ала алмады, ол экшн фильмдерге әдетте 64 миллион доллар бюджет қарастырылатынын білген. Оған тек 33 миллион доллар берілді, оның ішінде түсірілім мен пост-өндіріс бюджетіне 15,5 миллион доллар жұмсалды, ал түсірілімге бар болғаны 52 күн берілді, бұл көптеген экшн фильмдерге қарағанда екі есе аз уақыт. Бюджет мәселелеріне байланысты Хенслидің бастапқы сценарийі көп рет өңделді және қайта жазылды. DVD-нің түсіндірмесінде фильмнің алғашқы көрінісі Кувейттегі Шығанақ соғысы кезіндегі шайқас болуы керек еді, бірақ бюджет қысқартулар салдарынан оны түсіре алмады. "Жазалаушы" фильмінің түсірілімі 2003 жылдың шілдесінде Флорида штатының Тампа қаласында басталды. 52 күндік түсірілімнен кейін фильм 2003 жылдың 14 қазанында аяқталды. Флоридадағы орынды алғаш рет сценарист Майкл Франс таңдады, ол Marvel және Artisan компанияларына "онда түсіру арзан болады, Нью-Йорк немесе Чикагоға қарағанда ақшаларына көбірек нәрсе алады" деп кеңес берді, сондай-ақ сценарийде "күндізгі және қараңғы, өнеркәсіптік орындарды" пайдалануды қалады. Шабыт алу үшін Хенсли мен оператор Конрад В. Холл 1960 және 1970 жылдардағы ондаған экшн фильмдерін қарады, мысалы, "Жыртқыш Гарри" сериясы, "Қашқындар", "Жақсы, жаман және сұм", "Құда әкесі" және "Бонни мен Клайд". Сұхбатында Хенсли фильм "Мад Макс" және Уильям Шекспирдің "Отелло" туындысына құрмет көрсеткенін айтты, бірақ "Отеллодан" шабыт алғанмен, фильм үшін кейіпкерлер рөлі ауыстырылды, нәтижесінде "Жазалаушы" Говард Сенттің әйелі мен жақын досын өлтіруге себеп болған қызғаныштың бастаушысы болды. Түсірілім аяқталғаннан кейін Lionsgate (бұрын Lions Gate Films деп аталған) Artisan компаниясын сатып алды. Сұхбатында Хенсли фильм Lionsgate компаниясы арқылы таратылғанымен, олардың фильмге қатысы жоқ екенін айтты. Lionsgate фильм түсірілуіне ешқашан жасыл жарық бермеген. Фильм әлі де Artisan Entertainment компаниясының қарамағында болды. Microchip кейіпкері бастапқыда Майкл Франстың ертедегі жобасына (Jigsaw кейіпкерімен бірге) енгізілген, бірақ режиссер Джонатан Хенслидің оған деген жеккөрінісіне байланысты кейінгі жобалардан алынып тасталды. Оның орнына Микки Дука кейіпкері (Микки Фондоцци кейіпкеріне негізделген) Франк Кастлдың одақтасы ретінде бейнеленді. Микрочипті алып тастау туралы Хенсли былай деді:

"Менің кіргім келмейтін бірнеше жыл болды: Микрочип, ұрыс машинасы, жоғары технологияға айналған барлық нәрселер. Біз ондай жерге бармаймыз. Мен оны тым күрделі деп таптым, қалалық жанжалшыл рухқа сай емес. Жазалаушы адамдарды жай ғана ұрып-соғып жүрмейді, ол қару-жарақ пен физикалық күшпен қатар айлакерлік пен ептілікке де жүгінеді."

Кассалық жинақ

"Жазалаушы" 2004 жылғы 16 сәуірде 2 649 кинотеатрларда көрсетіліп, тұңғыш апта соңында 13,8 миллион долларлық кассалық түсім жинады. Бұл көрсеткішпен фильм кассада екінші орынға ие болды, ал "Килл Билл: 2-том" бірінші орында тұрды. Фильмнің АҚШ-тағы жалпы түсімі 33,8 миллион доллар, ал халықаралық түсімі 20,9 миллион долларды құрайды. Осылайша, фильмнің әлемдік түсімі 54,7 миллион долларға жетті.

Сыни жауап

Rotten Tomatoes сайтында фильмнің 172 сыншының пікіріне сүйене отырып, мақұлдау көрсеткіші 29%, ал орташа бағасы 4,5/10 құрайды. Сайттың сын тұжырымында: "Жақсы актерлік құрамына қарамастан, фильм тым зорлық-зомбылыққа толы және стандартты өш алу жанрындағы туынды болып көрінеді". Metacritic сайтында фильмге 36 сыншының пікірі негізінде 33 орташа ұпай қойылды, бұл "көбінесе жағымсыз пікірлер" екенін көрсетеді. CinemaScore сауалнамасы бойынша көрермендер фильмге "B+" бағасын берді. Фильм сыншысы Роджер Эберт фильмді екі жұлдызбен бағалап, "Жазалаушы соншалықты мұңды және көңіл көтермейтін фильм, тіпті кейіпкерінің өзіне де жеткен жетістіктерінен ләззат ала ма екеніне күмәнданасыз" деді. Variety журналынан Джо Лейдон фильмді "көңіл көтермейтін, кейде күлкілі де ақымақтық" деп сипаттады. Лейдон Джейннің "физикалық дайындығы мен ойлы мінезі" үшін жоғары баға берді, бірақ Траволтаны сынға алып, "жағымсыз стереотипке жаңа леп беруге тырыспайды" деді. Кейбір сыншылар фильмді қорғап, комикстер негізінде түсірілген көптеген фильмдермен салыстырғанда, ол 1960 және 1970 жылдардағы классикалық әрекет фильмдеріне сәтті оралу деп мәлімдеді. Сыншы А.О. Скотт: "Бірақ жеңілдік Хенслидің қабілеттерінің бірі емес. Сценарист және продюсер ретінде (Die Hard with a Vengeance, Jumanji және The Rock сияқты жобаларда) табысқа жеткеннен кейін режиссерлік дебютін жасап, ол The Punisher-ді 1970-ші жылдардың қаһарлы, ашулы қалалық кек алу фильмдеріне қайта оралу ретінде көреді". Ain't It Cool News сайтынан Дрю МакВинни фильмнің стилі туралы: "The Punisher Майкл Бэй немесе Саймон Уэсттің жұмысынан гөрі Дон Сигел мен Джон Франкенхаймердің жұмысына көбірек ұқсайды. Бұл классикалық туындылармен теңестірілмейді, бірақ кем дегенде Хенслидің идеясы дұрыс. The Punisher – бұл шикі, сұмдық және қатыгездікке толы фильм. Онда көптеген әзіл-қалжыңдар жоқ. Фильмдегі юмор қараңғы".

Үй медиасы

Фильм 2004 жылдың 7 қыркүйегінде DVD форматында жарық көрді және алғашқы бес күн ішінде шамамен 1,8 миллион дана сатылды, ал алғашқы аптада жалға алудан 10,8 миллион доллар табыс әкелді, бұл оны сол аптадағы DVD сатылымы бойынша көшбасшы етті. 2006 жылдың 21 қарашасында 17 минуттық қосымша кадрлары бар кеңейтілген DVD нұсқасы шықты, олардың көп бөлігі Джимми Уикс (Рассел Эндрюс) кейіпкері және Кастлдың оны Говард Сентке сатқан досы екенін білуіне арналған. Қарымта шарасы ретінде Касл Уиксті өзін-өзі өлтіруге мәжбүрлейді. Бұған қоса, суретші Тим Брэдстрит негізге алған және ішінара оның қатысуымен жасалған, Кувейттегі қара-ақ тоқтау анимациялық көрініс және "Жазалаушы" комикстерінің галереясы кірді. Марк Коллидің "In Time" әнінің кеңейтілген нұсқасы кеңейтілген DVD-нің соңындағы титрлерде де пайда болады. Бұл нұсқада стандартты DVD-дегі қосымша мүмкіндіктер жоқ. "Жазалаушы" фильмі 2006 жылдың 27 маусымында Blu-ray Disc және 2018 жылдың 25 қыркүйегінде 4K UHD форматында шықты, екеуі де тек кинотеатрлық нұсқаны қамтиды.

Марапаттар

Марк Чадвик "Таурус" әлемдік каскадерлік сыйлығында "Ең үздік отты трюк" жүлдесін жеңіп алды. Фильмдегі жұмысы үшін тағы бірнеше топ мүшелері номинацияланды: Донна Эванс – "Ең үздік каскадёр әйелінің трюгі" номинациясы бойынша, Гари Хаймс – "Ең үздік каскадёр үйлестірушісі немесе екінші режиссер" номинациясы бойынша, ал Кейи Джонстон мен Дэйн Фарвелл – "Көлік құралымен ең үздік жұмыс" номинациясы бойынша. "Жазалаушы" фильмі сондай-ақ "Призма" сыйлығына "Кең экранды фильм" санатында ұсынылды.

Музыка

"The Punisher" музыкасын итальяндық композитор Карло Силиотто жазды және дирижерлік етті. Режиссер Джонатан Хенсли музыканың өте эмоционалды болғанын қалады және Силиоттоның бұрынғы жұмыстарын білгендіктен оны таңдады. Фильмнің музыкасын жасай отырып, Силиотто Франк Каслды трагедиялық кейіпкер ретінде қарастырып, былай деді: "Бұл адам, Франк Касл, отбасы қырғынға ұшыраған адам. Ол сол қырғыннан өтіп, жазалаушыға айналады. Бірақ ол қайғылы адам – ішіп, жаман естеліктерімен күреседі. Фильмде көп мәселелер көтеріледі, кейде ол классикалық трагедияның қазіргі заманғы нұсқасы сияқты, мысалы, Оттелло сияқты."

Тауарлар

Шығарылғанға дейін, Д. А. Стерн романдық нұсқасын жазды, ол 2004 жылдың наурыз айында жарық көрді. Джейн 2005 жылғы The Punisher видео ойынында Франк Касл рөлін қайта ойнады.

Келесі жалғастыру және қайта жүктеу

Lions Gate Entertainment компаниясы "Жазалаушы 2" атты тікелей жалғасын түсіруді жоспарлаған. Marvel Studios компаниясының төрағасы және бас директоры Ави Арад екінші фильмнің "Marvel компаниясының жалғасы болар бесінші жобасы болатынын" мәлімдеді. Джонатан Хенсли "Жазалаушы 2" фильмі үшін Томас Джейнмен қайта жұмыс істеуге қызығушылық танытты. Джейн "Жазалаушы 2" фильмінің басты қарсыласы "Жыңыршық" болатынын айтты. Жоба үш жылдан астам уақыт бойы дамыды. Джонатан Хенсли 2006 жылға дейін сценарийдің бірінші нұсқасын аяқтады, содан кейін жобадан бас тартты. Джон Даль фильмді түсіру мүмкіндігін талқылады, бірақ сценарийдің нашар сапасы және студияның жобаға көп қаржы жұмсауға ниеті болмауына байланысты бас тартты. Роб Зомби де жалғастыру режиссері болуға қарастырылды. 2007 жылдың 15 мамырындағы мәлімдемесінде және екі аудио сұхбатта Томас Джейн шығармашылық даулар мен фильмнің бюджетінің қысқартылуына байланысты жобадан шыққанын айтты, сондай-ақ Lionsgate компаниясы режиссер Уолтер Хиллдің кандидатурасын қабылдамады. Курт Саттердің жаңа сценарийін оқығаннан кейін Джейн былай деді:

Мен өмірімнің айларын мен сенбеген фильмге жұмсамаймын. Мен әрқашан Marvel жігіттерін жақсы көремін және оларға сәттілік тілеймін. Ал мен жанкүйерлер көруді сұрап отырған фильмдермен бір қатар тұра алатын фильмді іздей беруге тырысамын. 2007 жылдың маусым айында Лекси Александр Дальдың орнын режиссер ретінде алмастырғаны және актер Рей Стивенсон Томас Джейннің орнына басты рөлді сомдайтыны туралы хабарланды. "Жазалаушы 2" кейін "Punisher: War Zone" болып өзгерді, бұл 2004 жылғы фильмпен байланысы жоқ "Жазалаушы" фильмдер сериясының жаңадан бастауы болды. Жаңадан бастау 2008 жылдың 5 желтоқсанында көрсетілді. Бұл фильмдер сериясының үшінші рет жаңадан басталуы, алғашқы жаңадан бастау 2004 жылғы түсірілімде, 1989 жылғы "Жазалаушы" фильмінен кейін болған. Кейін ол 2017-2019 жылдар аралығында үшінші рет телесериал ретінде қайта жаңартылды.

Қысқа метражды фильм

2012 жылдың шілдесінде Джейн Франк Касл рөлін "The Punisher: Dirty Laundry" атты ресми емес жалғасы болған қысқаметражды фильмде қайта ойнады, оның тұсаукесері Сан-Диегодағы Comic Con International халықаралық фестивалінде өтті. 10 минуттық фильмде Рон Перлман да түскен.