Кіріспе

Американдық экономист (1915–2012)
австралиялық галерея иесі

Анна Джейкобсон Шварц (11 қараша 1915 – 21 маусым 2012) – Нью-Йорктегі Ұлттық экономикалық зерттеулер бюросында жұмыс істеген және The New York Times газетіне жазған американдық экономист. Пол Кругман Шварцты «әлемдегі ең көрнекті монетарлық ғалымдардың бірі» деп атады. Шварц Нобель сыйлығының лауреаты Милтон Фридманмен бірлесіп «Америка Құрама Штаттарының ақша тарихы, 1867–1960» еңбегін жазды, ол 1963 жылы жарық көрді. Бұл кітап Ұлы депрессияға Федералдық резерв жүйесін кінәлі деп тапты. Роберт Шиллер бұл кітапты Ұлы депрессия туралы «ең ықпалды еңбек» деп сипаттайды. Ол 1988 жылы Батыс экономикалық қауымдастығының халықаралық президенті болды. 2013 жылы Шварц Ұлттық әйелдер даңқы залына енгізілді.

Ерте өмір және білім

Шварц Анна Джейкобсон 1915 жылғы 11 қарашада Нью-Йорк қаласында Паулин (туған тегі Шэйнмарк) мен Хиллель Джейкобсон отбасында дүниеге келді. Ол 18 жасында Барнард колледжін Phi Beta Kappa құрметті дипломмен бітіріп, 1935 жылы Колумбия университетінде экономика магистрі дәрежесін алды. Ол кәсіби экономист ретіндегі мансабын бір жылдан кейін бастады. 1936 жылы ол қаржы қызметкері және Колумбия университетінің түлегі Исаак Шварцке үйленді, олармен төрт бала тәрбиеледі. Оның алғашқы жарияланған мақаласы 1940 жылы «Экономика және статистиканы шолу» журналында жарық көрді, онда ол Артур Гейермен және Исайя Финкельштейнмен бірге «Британдық акциялар бағасы, 1811–1850» деген мақала жазды. Ол 1964 жылы Колумбия университетінде докторлық диссертациясын қорғады. Ол 1975 жылы қайта басылды. Гейер кітаптың алғашқы басылымынан бұрын қайтыс болды, бірақ тағы екі автор жаңа кіріспе жазды, онда кітаптың алғашқы жарық көрген күнінен бергі әдебиеттерге шолу жасалды. Олар кітапта келтірілген кейбір фактілерді түсіндіруде «достық пікір алмасу» болғанын мойындады. Атап айтқанда, Шварц соңғы теориялық және эмпирикалық зерттеулерге сүйене отырып, ақша-кредит саясатының маңыздылығы туралы көзқарасын және пайыздық үстемелердің өзгеруін түсіндіруін қайта қарастырғанын мәлімдеді.

Фридманмен бірге зерттеулер

Оның алғашқы кітабы қайта басылғанға дейін бірнеше жыл бұрын, тағы бір экономист Шварцтың бірлескен авторлар тобы деп аталатын құрамына қосылды. Сол кезде Колумбия университетінде және Ұлттық бюрода жұмыс істеген, кейіннен АҚШ Федералдық резерв жүйесінің төрағасы болған Артур Ф. Бернстің ықпалымен, ол Милтон Фридманмен бірлесіп, бизнес циклда ақшаның қандай рөл атқаратындығын зерттеді. Олардың алғашқы жарияланымдарының бірі – «АҚШ-тың ақша тарихы, 1867–1960 жылдар», онда ақша-кредит саясатындағы өзгерістер экономикаға зор әсер етеді деген гипотеза келтірілді және Ұлы депрессияның көп бөлігі үшін Федералдық резерв жүйесі кінәлі деп айтылды. Кітап 1963 жылы, оның алғашқы мақаласы сияқты, «Экономика және статистиканы шолу» журналында жарияланған «Ақша және бизнес циклдары» атты танымал мақаламен бірге жарық көрді. Олар сондай-ақ «АҚШ-тың ақша статистикасы» (1970) және «АҚШ пен Ұлыбританиядағы ақша тенденциялары: олардың табысқа, бағаларға және пайыздық ставкаларға қатысы, 1867–1975» (1982) кітаптарын жазды. «Ақша тарихының» депрессияға қатысты тарауы «Ұлы қысқарту» деп аталды және 1965 жылы жеке кітап ретінде қайта басылды. Кейбір басылымдарда авторларға олардың құрметіне өткізілген шарада күтпеген жерден қолдау білдірген Бен Бернанке жасаған мынадай мәлімдеме қосымша ретінде берілген:

«Федералдық резервтің ресми өкілі ретіндегі статусымды сәл ғана пайдаланып, сөзімді аяқтағым келеді. Милтон мен Аннаға айтқым келеді: Ұлы депрессияға қатысты сіздер дұрыс айтасыздар. Біз оны жасадық. Біз өте өкінеміз. Бірақ сіздердің арқаларыңызбен біз енді осы қателікті қайталамауға тырысамыз».

Қаржылық реттеу

Ол қаржылық реттеуге қатысты пікірін өзгертті. Экономистер, банкирлер және саясаткерлер қаржы жүйесінің тұрақтылығы туралы ұзақ жылдар бойы алаңдап келеді. 1970-ші және 1980-ші жылдардағы бірқатар зерттеулерінде Шварц баға деңгейінің тұрақтылығы қаржы жүйесінің тұрақтылығы үшін өте маңызды екенін көрсетті. Екі ғасырдан астам уақыттан бері жиналған деректерге сүйене отырып, ол бизнестің банкротқа ұшырауы қаржы жүйесі арқылы таралуына жол берілмесе, экономикаға елеулі зиян келтірмейтінін дәлелдеді. Жекелеген мекемелердің банкротқа ұшырауына мүмкіндік беру керек, оларды салық төлеушілердің қаражатымен қолдау көрсетпеу керек. 1981 жылы ол АҚШ Алтын комиссиясының бас директоры ретінде кеңінен танылды.

Басқа жұмыс бағыттары

Оның жұмысының басқа да салалары болды, соның ішінде инфляцияның және бизнес циклдерінің халықаралық таралуы, ақша-кредит саясатындағы үкіметтің рөлі, банктердің өнімділігін өлшеу, пайыздық ставкалардың мінез-құлқы, дефляция және ақша-кредит стандарттары. 2008 жылы Barrons журналымен сұхбаттасқанда Шварц нарыққа ликвидтілік құю және несие дағдарысына жеке бағдарламалармен жауап беру сияқты шаралардың мәселені шеше алмайтынын айтты. Ол АҚШ-тан тыс жерлерде де жұмыс істеген. Бірнеше жыл бұрын Лондон қаласындағы Сити университетінің Банк және қаржы департаменті Ұлыбританияның ақша тарихы бойынша зерттеу жобасын бастады. Ол көп жыл бойы осы жобаға кеңесші болды, мақалаларға пікір білдірді, зерттеу бағыттарын ұсынды, студенттер алдында дәріс оқыды және жұмыстың талқыланған академиялық конференцияларға қатысты.

Кейінгі жұмыстар

2002 жылдан 2003 жылға дейін Халықаралық Атлантикалық Экономикалық Қоғамның президенті қызметін атқарды. 2007 жылы Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі болып сайланды. 2007 жылдан кейін ол 1962 жылдан бергі Федералды резерв деректерін пайдалана отырып, АҚШ-тың шетел валюта нарығына ресми араласуын зерттеуге күшін жұмсады. Ол 21-ғасырдың бірінші онжылдығының қаржы дағдарысына дейін экономикалық мәселелер бойынша пікір білдіріп, Бен Бернанкидің құтқару шараларын және тұрақты төмен пайыздық ставкаларды қолдау сияқты үкіметтің жауабын сынады. Ол сондай-ақ Кругманның Фридманға жасаған сын-ескертпелерін де талдады. Бұған қоса, ол өмірінде 9 кітап жазып, 100-ден астам ғылыми мақала мен түсініктеме жариялады.

Жеке өмір

Ол 2012 жылғы 21 маусымда Нью-Йорк қаласының Манхэттен ауданындағы үйінде 96 жасында дүние салды. Ол 1999 жылы күйеуі Исаактан бұрын қайтыс болды; олар 60 жылдан астам бірге өмір сүрген. Оның төрт баласы (Джонатан, Джоэл, Наоми Пашахофф және Паула Берггрен), жеті немересі және алты шөбересі бар еді. Оның күйеу баласы – астроном Джей Пашахофф.