Кіріспе

UKErevyen (сөзбе-сөз "UKA ревюі") – Норвегияның Тронхейм қаласында екі жылда бір рет өтетін UKA мәдени фестивалі барысында көрсетілетін дәстүрлі ревю.

Шолу

"УКЕревьен" ревюі 1917 жылдан бері, Екінші дүниежүзілік соғыс жылдары болмаса, екі жылда бір рет студенттердің күшімен жасалып келеді. Осы жылдар ішінде ревю де, одан кейін өткізілетін фестиваль да үнемі дамып келеді.

Толықтай

1917 жылы Тронхеймде жаңадан құрылған студенттік қауым (Самфондет) қаржы дағдарысына тап болды. Соңғы шара ретінде студенттер өздері ревю жасады; түсім Самфондеттің болашағын қамтамасыз етуі керек еді. Самфондет театрының басшысы Ослодағы студенттік театрдан сценарий алды және басқаларын ақша табуға көндірді, бірақ бұрынғы қойылымдары қаржылық жағдайды нашарлатқандықтан, олар күмәнмен қарады. Бір айдан соң алғашқы UKErevy (УКА ревю) премьерасы өтті. Көрсетілім бір аптаға созылды ("апта" норвег тілінде "uke" деп аталады, сондықтан UKA – "апта" деген мағынаны білдіреді) және үлкен сәттілікке ие болды. Бірнеше жылдан кейін ақша таусылып, қажеттілік қайта туды, осылайша дәстүр қалыптасты: әр екінші жылы Samfundet-тің болашағын қамтамасыз ету үшін көрсетілім қойылатын болды. Алайда, енді материалды өздері жазатын болды. Алғашқы UKA ревюлері премьераға дейін толыққанды дайын болмайтын, және 1933 жылғы NÆMESiS-ке дейін ғана көрермендер кең ауқымды, мұқият дайындалған ревюді көре алды. Осыдан бастап UKErevy кәсіби деңгейге көтерілді. 1930 жылдары ревюлер Еуропадағы әлеуметтік және саяси өзгерістерге ұшырады. 1939 жылғы "Tempora" ревюі континенттегі қарулану мен нәсілдік дискриминацияны сынады. Көрсетілім плакатында тойлап жатқан студенттердің артында үлкен, қауіпті кесіртке пайда болатын көрініс, болашақта болатын оқиғалардың алғышары болды. Фестивальдің өрісі Екінші дүниежүзілік соғысқа байланысты өзгерді, өйткені нацистер қауымның үйін басып алды, сондықтан 1941 және 1943 жылдары ревю көрсетілмеді. Алайда, 2005 жылғы "Origo" ревюі 1943 жылы норвегиялық нацистік симпатизант Видкун Квислингтің тапсырмасымен Тронхейм тұрғындарын нацистер жағына тарту үшін жазылған және репетицияланған көрсетілім туралы айтады. Бірақ көрсетілімді норвегиялық партизан саботаж жасады, бұл соғыс кезінде Рюканға жасалған саботаждан ешқандай айырмасы жоқ еді. Квислинг премьерадан бір күн бұрын өзінің ревюі нацистерді жақсы бейнелемей, керісінше, мазақтап жатқанын анықтады және ашуланып, көрсетілімді тоқтатуды талап етті. "Origo" одан әрі 2005 жылы жөндеу жұмыстары кезінде Samfundet-тің ішінде сценарий, пленкалар мен костюмдер табылғанын айтады, соның арқасында 2005 жылғы ревюде бұрын ешқашан көрсетілмеген "Quiss e ling" пьесасының реконструкциясы көрсетілді, бұл осы күнге дейін белгісіз соғыс батырына құрмет көрсету үшін жасалды. 1945 жылы UKErevy "Go a head" атты оптимистік көрсетіліммен қайта оралды, болашаққа үмітпен қарады және көрермендерге кінә мен жеккөрулікке бой алмауға шақырды. 1947 жылғы "Fandango" көрсетілімі суық соғыстың бастапқы белгілерін көрсетті, ал норвегиялықтардың көпшілігі елді қайта құруға бағытталған кезде, ревю технологиялық қоғам мен ғылымды сынсыз пайдалану туралы ескертті. Жылдар бойы талқыланған тақырыптарға коммунизм, өзіңнің бейнесіне табыну, технологиялық аһмия, және соңғы кезде, барлық қалауларын қанағаттандырған, бірақ одан да көп нәрсе қалайтын жаңа буын, сондай-ақ жеке тұлға ретінде әлемнің көптеген талаптарына қалай төзу керектігі, мүмкін өзіңізді көбірек тыңдауыңыз керек. Бастапқыда ревюге қатысушылар мен түсім жағынан үлкен өсім болды. Жоғарыда айтылғандай, жылдар бойы ревю айналасында толыққанды фестиваль өркендеді. Оның басты мақсаты – студенттік қауымды қолдау, ал 2003 жылы UKA және UKErevyen тарихында Samfundet UKA-ға тәуелсіз өмір сүре алатын жеткілікті қаржы тапқан алғашқы жыл болды. Фестиваль және оның жүрегі – ревю, бұған қарамастан, дамуын жалғастыруда, ал "апта" енді үш аптадан астам уақытқа созылады. Фестивальдің 24 күнінде ревю 30 рет көрсетіліп, шамамен 25 000 билет сатылады.

Дәстүрлер

УКА мен ревюдің көптеген дәстүрлері бар. Кейбіреулері уақыт өте келе өзгеріп, ал кейбіреулері жаңа студенттер келіп, жаңа фестивальдар ұйымдастырғанда жоғалып, ұмытылады. Сондықтан, қазіргі дәстүрлердің неше жылдан бері сақталғанын анықтау, жоғалған дәстүрлерді табу сияқты қиын. Дәстүрлердің бірі УКЕревен атына қатысты, ол фестивальдің толық аты болып табылады.

Мазмұны

Кейбір дәстүрлер ревюдің өзінен де туындайды. Ән жағынан, ішімдік туралы немесе оған қатысты ән болуы міндетті, сондай-ақ ревю өтетін Тронхейм қаласы туралы ән де болуы керек. Бұрын студенттік өмір туралы ән айту дәстүрі болған. Бұл дәстүр 2005 жылы белгілі бір деңгейде қайта оянды. Скетчтерге келсек, дәстүрлердің көп бөлігі жойылды. Кем дегенде бір комедиялық шақыруда жануар болуы керек деген "ереже" бар деседі.