Элизабет Коттен: Америкалық халық және блюз әншісінің өмірі мен шығармашылығы
Elizabeth Cotten
Либба Коттен: Американдық фолк және блюз музыканты (1893-1987). Өзіндік стильдегі гитара тартысы, "Cotten picking" әдісімен әйгітелген. Музыкаға зор әсер еткен!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық фольк және блюз музыканты (1893–1987)
American folk and blues musician (1893–1987)
Элизабет "Либба" Коттен (Невиллс; 5 қаңтар 1893 – 29 маусым 1987) – ықпалды американдық фольк және блюз музыканты. Ол өзімен-өзі үйренген, сол қолмен ойнайтын гитарист еді, бірақ оң қолды адам үшін тартылған гитараны керісінше ұстап, ойнайтын. Осылайша, ол бас партияларын саусақтарымен, ал мелодияны бас бармағымен орындады. Оның ерекше, кезектестіре орындалатын бас стилі "Cotten picking" деп белгілі болды. NPR радиосы "оның ықпалы ұрпақтан-ұрпаққа жетіп, музыканың барлық жанрларына сіңгенін" мәлімдеді. Оның 1958 жылғы "Folksongs and Instrumentals with Guitar" альбомы Конгресс кітапханасының Ұлттық жазбалар тізіліміне енгізіліп, "мәдени, тарихи және эстетикалық тұрғыдан маңызды" деп танылды. Альбомға оның жасөспін шағында жазған "Freight Train" әні де кірді. 1984 жылы 90 жасында "Elizabeth Cotten Live!" концерттік альбомы "Үздік этностық немесе дәстүрлі фольклорлық жазба" номинациясы бойынша "Грэмми" сыйлығын жеңіп алды. Сол жылы Коттен Ұлттық өнер кеңесі тарапынан Ұлттық мұра иесі ретінде танылды. 2022 жылы ол қайтыс болғаннан кейін Рок-н-ролл Даңқына алғашқы ықпалды тұлға ретінде енгізілді.
Elizabeth "Libba" Cotten ( Nevills; January 5, 1893 – June 29, 1987) was an influential American folk and blues musician. She was a self taught left handed guitarist who played a guitar strung for a right handed player, but played it upside down. This position meant that she would play the bass lines with her fingers and the melody with her thumb. Her signature alternating bass style has become known as "Cotten picking". NPR stated "her influence has reverberated through the generations, permeating every genre of music." Her album Folksongs and Instrumentals with Guitar (1958), was placed into the National Recording Registry by the Library of Congress, and was deemed as "culturally, historically, or aesthetically significant". The album included her signature recording "Freight Train", a song she wrote in her early teens. In 1984, her live album Elizabeth Cotten Live!, won her a Grammy Award for Best Ethnic or Traditional Folk Recording, at the age of 90. That same year, Cotten was recognized as a National Heritage Fellow by the National Endowment for the Arts. In 2022, she was posthumously inducted into the Rock and Roll Hall of Fame, as an early influence.
Ерте өмір
Коттен 1893 жылы Солтүстік Каролина штатының Чапел-Хилл маңындағы музыкалық отбасында дүниеге келді. Сегіз жасында ол ән шырқады. Тоғыз жасында ол мектепті тастап, үй шаруасына кірісті. Он екі жасында ол Чапел-Хиллде тұрып жұмыс істеді. Ол айына бір доллар тапқан, бұл ақшаны анасы алғашқы гитарын сатып алу үшін жинаған. "Сирс және Роубок" фирмасының гитарасы 3,75 долларға тұрған (1904 жылы 3,75 доллар қазіргі шақта шамамен <есептелген сомаға> тең). Оның репертуарында көптеген әуендер мен би күйлері болған. Шамамен 13 жасында Коттен анасымен бірге үй қызметкері болып жұмыс істей бастады. 1910 жылдың 7 қарашасында 17 жасында Франк Коттенге тұрмысқа шықты. Елизаветаның Лили есімді қызы дүниеге келді. Ұзақ өтпей ол отбасы мен шіркеу үшін гитара ойнауды тоқтатты. Бірнеше жыл бойы Елизавета, Фрэнк және олардың қызы Лилли Солтүстік Каролина, Нью-Йорк және Вашингтон арасында, АҚШ-тың шығысында көшіп-қонып, соңында Вашингтон аймағына қоныстанды. Лили үйленгеннен кейін, Елизавета Фрэнкпен ажырасып, қызы мен оның отбасымен бірге тұрды.
Cotten was born in 1893 to a musical family near Chapel Hill, North Carolina, By the age of eight, she was playing songs. At age nine, she was forced to quit school and began work as a domestic worker. At the age of twelve, she had a live in job at Chapel Hill. She earned a dollar a month, that her mother saved up to buy her first guitar. The guitar, a Sears and Roebuck brand instrument, cost $3.75 (3.75 in 1904 is equivalent to about <calculated amount> in recent years). and her repertoire included a large number of rags and dance tunes. Around the age of 13, Cotten began working as a maid along with her mother. On November 7, 1910, at the age of 17, she married Frank Cotten. The couple had a daughter, Lillie, and soon after Elizabeth gave up guitar playing for family and church. Elizabeth, Frank and their daughter Lillie moved around the eastern United States for a number of years, between North Carolina, New York City, and Washington, D. C., finally settling in the D. C. area. When Lillie married, Elizabeth divorced Frank and moved in with her daughter and her family.
Қайта табу
Коттен 25 жыл бойы гитарада ойнамай жүрді, тек кейде шіркеу шараларында ғана өнер көрсетті. Ол 60 жасқа толғанға дейін көпшілік алдында өнер көрсетіп, жазбалар жасаған жоқ. Оны халық әншілері Сейгер отбасы үй шаруасын атқарып жүрген кезінде таныстырды. Біраз уақыттан соң, дүкенде жұмыс істеген кезде, Коттен жолдан адасқан бір баланы анасына тауып беруге көмектесті. Сол бала Пегги Сигер, ал анасы композитор Рут Кроуфорд Сигер еді. Көп ұзамай Коттен қайтадан үй шаруасы болып жұмыс істей бастады, бұл жолы Рут Кроуфорд Сигер мен Чарльз Сигерге және олардың балалары Майк, Пегги, Барбара және Пенниге күтім жасады. "Элизабетті" айтуға тырысқан Сейгер отбасының кішкентай балалары оны "Либба" деп атады, ол да кейінірек өмірінде осы лақап есімді қабылдады. Сигерлермен жұмыс істеген кезде (Пит Сигер, Чарльздың бұрынғы некеден туған ұлы) ол 40 жыл бұрын ойнаған гитарасын еске түсіріп, аспапты қайтадан алып, дерлік бастапқыдан ойнауды үйренді. Бұл жазбалар кейін "Folksongs and Instrumentals with Guitar" альбомына айналды, оны Folkways Records шығарды. Ол альбом шыққаннан бері оның әндері, әсіресе жасөспірім кезінде жазған "Freight Train" әні Питер, Пол және Мэри, Джерри Гарсия, Боб Дилан, Джо Дассин, Джоан Баиз, Девендра Банхарт, Лора Гибсон, Лора Вейрс, His Name Is Alive, Док Уотсон, Тадж Махал, Джефф Фарина, Эстер Офарим және Country Teasers сияқты әртістермен орындалды. Дегенмен, көптеген дереккөздерде оның авторлығы дұрыс көрсетілмейді. Сол алғашқы альбомнан кейін көп ұзамай ол Майк Сигермен концерттерде ойнай бастады, алғашқысы 1960 жылы Свартмор колледжінде өтті. 1960 жылдардың басында Коттен өркендеп келе жатқан фольклорлық музыканың белгілі өкілдерімен бірге концерттер берді. Олардың арасында Миссисипи Джон Херт, Джон Ли Хукер және Мэдди Уотерс болды, олар Ньюпорт фольклорлық фестивалі және Смитсоновтың американдық фольклорлық фестивалі сияқты сахналарда өнер көрсетті. Оның жұмысына жаңа қызығушылық туғандықтан, ол орындауға арналған жаңа әндер жазды және 1967 жылы немерелерімен бірге "Shake Sugaree" атты жазбасын шығарды, ол әннің атымен аталады. Әнді 12 жасар Бренда Джойс Эванс, Коттеннің шөбересі және болашақ Undisputed Truth әншісі орындады. Гастрольдерден түскен табыс, жазбалардың шығарылуы және халық өнеріне қосқан үлесі үшін алған сыйлықтарының арқасында Коттен қызы мен немерелерімен бірге Вашингтондан көшіп, Нью-Йорк штатының Сиракуза қаласында үй сатып алды. Ол 80 жасқа дейін гастрольдерді жалғастырып, жазбалар шығарды. 1984 жылы ол Архули рекордс компаниясы шығарған "Elizabeth Cotten Live" альбомы үшін "Грэмми" сыйлығын "Ең жақсы этникалық немесе дәстүрлі жазба" номинациясы бойынша жеңіп алды. Лос-Анджелесте сыйлықты қабылдағанда ол: "Рақмет. Мен өзімнің гитарамды алып, сендерге ән шырқап берейін деп тілеймін" деді. 1989 жылы Коттен "I Dream a World" фотодокументальдық фильміне енген 75 ықпалды афроамерикан әйелдерінің бірі болды. Коттен 1987 жылдың маусым айында Сиракузадағы Крауз Ирвинг ауруханасында 94 жасында қайтыс болды.
Cotten retired from playing the guitar for 25 years, except for occasional church performances. She did not begin performing publicly and recording until she was in her 60s. She was discovered by the folk singing Seeger family while she was working for them as a housekeeper. While working briefly in a department store, Cotten helped a child wandering through the aisles find her mother. The child was Peggy Seeger, and the mother was the composer Ruth Crawford Seeger. Soon after this, Cotten again began working as a maid, this time for Ruth Crawford Seeger and Charles Seeger, and caring for their children, Mike, Peggy, Barbara, and Penny. The Seeger family kids, who were too young to pronounce "Elizabeth", began calling her "Libba", and she embraced that nickname later in life. While working with the Seegers (a voraciously musical family that included Pete Seeger, a son of Charles from a previous marriage), she remembered her own guitar playing from 40 years prior and picked up the instrument again and relearned to play it, almost from scratch. These recordings later became the album Folksongs and Instrumentals with Guitar, which was released by Folkways Records. Since the release of that album, her songs, especially her signature song, "Freight Train" — which she wrote when she was a teenager — have been covered by Peter, Paul, and Mary, Jerry Garcia, Bob Dylan, Joe Dassin, Joan Baez, Devendra Banhart, Laura Gibson, Laura Veirs, His Name Is Alive, Doc Watson, Taj Mahal, Geoff Farina, Esther Ofarim and Country Teasers. Nevertheless, it remains mis credited in many sources. Shortly after that first album, she began playing concerts with Mike Seeger, the first of which was in 1960 at Swarthmore College. In the early 1960s, Cotten went on to play concerts with some of the big names in the burgeoning folk revival. Some of these included Mississippi John Hurt, John Lee Hooker, and Muddy Waters at venues such as the Newport Folk Festival and the Smithsonian Festival of American Folklife. The newfound interest in her work inspired her to write more songs to perform, and in 1967 she released a record created with her grandchildren, which took its name from one of her songs, "Shake Sugaree". The song featured 12 year old Brenda Joyce Evans, Cotten's great grandchild, and future Undisputed Truth singer. Using profits from her touring, record releases and awards given to her for her own contributions to the folk arts, Cotten was able to move with her daughter and grandchildren from Washington, D. C., and buy a house in Syracuse, New York. She was also able to continue touring and releasing records well into her 80s. In 1984, she won the Grammy Award for Best Ethnic or Traditional Recording, for the album Elizabeth Cotten Live, released by Arhoolie Records. When accepting the award in Los Angeles, her comment was, "Thank you. I only wish I had my guitar so I could play a song for you all." In 1989, Cotten was one of 75 influential African American women included in the photo documentary I Dream a World. Cotten died in June 1987, at Crouse Irving Hospital in Syracuse, New York, at the age of 94.
Гитара стилі
Коттен ағасының банджосымен ойнап жүріп, музыка жазуға кірісті. Ол сол жақ қолымен ойнайтындықтан, банджоны кері бұрып тартты. Кейіннен әндерін гитараға көшіргенде, ерекше стиль қалыптастырды, себебі 5 кылды банджода ең жоғарғы кыл бас кыл емес, ал бесінші ладта аяқталатын қысқа, жоғары дыбысты кыл болатын. Осыған байланысты ол гитарада да ерекше стильді пайдалануға мәжбүр болды. Алғашқыда ол банджодағыдай, "барлық саусақтармен төмен қарай тартып" ойнады.
Cotten began writing music while toying with her older brother's banjo. She was left handed, so she played the banjo in reverse position. Later, when she transferred her songs to the guitar, she formed a unique style, since on a 5 string banjo the uppermost string is not a bass string, but a short, high pitched string which ends at the fifth fret. This required her to adopt a unique style for the guitar. She first played with the "all finger down strokes" like a banjo.
Арнайы жинақтар
Майк Сигер жинағы (#20009), Оңтүстік халықтық өнер жинағы, Уилсон кітапханасы, Солтүстік Каролина университеті, Чапел-Хилл.
Mike Seeger Collection (#20009), Southern Folklife Collection, The Wilson Library, University of North Carolina at Chapel Hill.