Кіріспе
Штрихкод стандарттарын әзірлеуші және қолдаушы коммерциялық емес, халықаралық ұйым – GS1. Осы стандарттардың ең танымал мысалы – штрихкод, ол өнімдерге басылып, электронды түрде оқылатын символ. GS1-дің 116 жергілікті мүше ұйымы және 2 миллионнан астам пайдаланушы компаниясы бар. Оның бас кеңсесі Брюссельде (Avenue Louise) орналасқан.
GS1 is a not for profit, international organization developing and maintaining its own standards for barcodes and the corresponding issue company prefixes. The best known of these standards is the barcode, a symbol printed on products that can be scanned electronically. GS1 has 116 local member organizations and over 2 million user companies. Its main office is in Brussels (Avenue Louise).
Тарих
1969 жылы АҚШ-тағы бөлшек сауда индустриясы дүкендердегі есеп айырысу процесін жылдамдатудың жолын іздеді. Осы мәселені шешу үшін азық-түлік тауарларының бірыңғай идентификациялық коды жөніндегі арнайы комитет құрылды. 1973 жылы бұл топ Universal Product Code (UPC) кодын бірегей өнімді анықтау үшін алғашқы бірыңғай стандарт ретінде таңдады. 1974 жылы стандартты басқару үшін Бірыңғай код кеңесі (UCC) құрылды. 1976 жылы бастапқы 12 таңбалы код 13 таңбаға дейін ұзартылды, бұл идентификациялау жүйесін АҚШ-тан тыс жерлерде пайдалануға мүмкіндік берді. 1977 жылы Брюссельде 12 елдің негізін қалаушы мүшелерімен Еуропалық тауар нөмірлеу қауымдастығы (EAN) құрылды. 1990 жылы EAN және UCC жаһандық ынтымақтастық туралы келісімге қол қойды және олардың әлемдік қатысуын 45 елге дейін кеңейтті. 1999 жылы EAN және UCC RFID үшін GS1 стандарттарын қолдануға мүмкіндік беретін Электрондық өнім кодын (EPC) әзірлеу үшін Auto ID орталығын іске қосты. 2004 жылы EAN және UCC жаһандық деректерді синхрондау желісін (GDSN) іске қосты, бұл сауда серіктестеріне өнімдер туралы маңызды деректерді тиімді алмасуға мүмкіндік беретін жаһандық, интернетке негізделген жоба.
Штрих-кодтар
GS1 стандарттарымен анықталған штрихкодтар өте кең таралған. GS1 1974 жылы штрихкодты енгізді. Штрихкод өнімнің идентификациялық нөмірін кодтайды, оны электронды түрде сканерлеуге болады, бұл өнімдерді іздестіруді, өңдеуді және сақтауды жеңілдетеді. Штрихкодтар физикалық және цифрлық арналар бойынша жеткізу тізбегінің тиімділігін, қауіпсіздігін, жылдамдығын және көрінуін жақсартады. Олардың бөлшек сауда саласында, соның ішінде бүгінгі онлайн-базарларда маңызды рөлі бар, тек жылдам тексеруден асып, инвентаризацияны және жеткізілімді жақсартуға, сондай-ақ әлемдік деңгейде онлайн сату мүмкіндігіне жол ашады. Ұлыбританияда ғана бөлшек сауда саласында штрихкодты енгізу жылына 10,5 миллиард фунт стерлинг үнемдеуге әкелді. GS1 әзірлеген және басқаратын штрихкодтардың кейбіреулері: EAN/UPC (көбінесе тұтыну тауарларында қолданылады), GS1 Data Matrix (көбінесе денсаулық сақтау өнімдерінде қолданылады), GS1 128, GS1 DataBar және GS1 QR Код. GS1 штрихкодтары бір ғана сандық идентификатордан артық ақпаратты сақтай алады, себебі GS1 150-ден астам «қолданба идентификаторларын» (AI) жариялау арқылы GS1 штрихкодтарындағы анықталған деректердің модульдік және кез келген комбинацияда біріктірілетін семантикалық кодтамасын анықтады. Бұл AI-лер GTIN AI:(01), «Шығару елі» AI:(422) және «Жарамдылық мерзімі» AI:(17) сияқты деректерді кодтауға мүмкіндік береді, сонымен қатар URL-дер AI:(8200) сияқты көптеген басқа мүмкіндіктер де бар. GS1 сонымен қатар ISO-ның автоматты сәйкестендіру және деректерді жинау техникасы техникалық комитетінің (ISO/IEC JTC 1/SC 31) хатшылығы қызметін атқарады. GS1 стандарттары GS1 Global Standards Management Process (GSMP) арқылы әзірленеді және күтіліп келеді, бұл әртүрлі салалар мен бизнес өкілдерін біріктіретін қауымдастыққа негізделген форум.
Бөлшек сауда және сауда орындары
GS1 жұмыс істей бастаған алғашқы сала – бөлшек сауда болды және ол олардың басты назарында қала берді. Бүгінде GS1 дүние жүзінде бөлшек сауданың төрт саласында жұмыс істейді: киім, таза өнімдер, тұтыну тауарлары және жалпы тауарлар. Бөлшек саудадағы негізгі бағыттар: тұрақтылық, деректердің сапасы, нормативтік талаптарға сәйкестік, өнімдердің бастапқы орнынан жеткізілімге дейін қадағалануы және өндірушілер мен жеткізушілер арасындағы өзара байланыс. Тұтынушылар жылдар бойы электрондық коммерцияға көбірек жүгіне бастағандықтан, GS1 тұтынушылар мен іздеу жүйелері үшін өнімдерді бірегей анықтайтын стандарттарды әзірледі, осылайша цифрлық ортада өнім туралы нақты және толық ақпарат ұсынады. eBay, Amazon және Google Shopping сияқты ірі электрондық коммерция компаниялары өз веб-сайттарында сату үшін компаниялардан GS1 GTIN нөмірін пайдалануды талап етеді.
Денсаулық сақтау
2005 жылдан бері GS1 денсаулық сақтау саласында пациенттердің қауіпсіздігін арттыру және жеткізу тізбегінің тиімділігін жоғарылату мақсатында қызмет етеді. 70-тен астам елде денсаулық сақтау саласына қатысты регламенттер немесе сауда серіктестерінің талаптары бар, онда GS1 стандарттары дәрі-дәрмектермен қатар медициналық құралдар үшін де аталған мақсаттарда қолданылады. GS1 Healthcare мүшелерінің қатарында бүкіл әлем бойынша 140-тан астам жетекші денсаулық сақтау ұйымы бар.
Басқа салалар
GS1 әлемдік деңгейде тағы үш маңызды сала бойынша қызмет етеді: көлік және логистика, қосымша тамақтану және техникалық өнеркәсіптер. GS1-нің 116 елдегі 116 мүше ұйымы бірлесіп ондаған салаға бағытталған.