Кіріспе

BSI Group шығарған стандарттар

Британдық стандарттар (BS) – BSI Group ұйымы шығарған стандарттар. Бұл ұйым корольдік жарғымен құрылған және ресми түрде Ұлыбританияның ұлттық стандарттау органы (ҰСО) ретінде тағайындалған.

Тарих

BSI Group 1901 жылы Джеймс Мансерг басқарган Инженерлік стандарттар комитеті ретінде құрылды. Британдық өндірушілерді тиімдірек және бәсекеге қабілетті ету мақсатында болат профильдерінің саны мен түрін стандарттау оның бастапқы міндеті болды. Уақыт өте келе стандарттар материалдық инженерліктің көптеген салаларын, содан кейін инженерлік әдістемелерді, сапа жүйелерін, қауіпсіздік пен қорғанысты қамтитын кең ауқымға ие болды.

Британдық стандарттарды жасау

BSI тобы тұтастай алғанда британдық стандарттарды өндірмейді, себебі BSI ішіндегі стандарттау жұмысы орталықтандырылмаған. BSI басқарушы кеңесі Стандарттау кеңесін құрады. Стандарттау кеңесі секторлық кеңестерді (BSI терминологиясында сектор – стандарттау саласы, мысалы, АКТ, сапа, ауыл шаруашылығы, өндіріс немесе өрт қауіпсіздігі) құрудан басқа көп нәрсе жасамайды. Әрбір секторлық кеңес өз кезегінде бірнеше техникалық комитеттерді құрайды. Техникалық комитеттер ресми түрде британдық стандартты бекітеді, содан кейін ол бақылаушы секторлық кеңестің хатшысына ұсынылады, ол техникалық комитет өзіне жүктелген міндетті орындағанын растайды. Стандарт тексеріліп, қолданыстағы деп расталған. Қолданыстағы – қазіргі, соңғы рет жарияланған құжат. Қоғамдық талқылауға арналған жоба/DPC – стандартты әзірлеудің ұлттық кезеңі, онда Ұлыбритания ішінде кең ауқымды консультациялар жүргізіледі. Ескірген – стандарт жаңа жабдықтар үшін қолдануға ұсынылмайды, бірақ ұзақ қызмет ету мерзімі күтілетін жабдықтарды күтіп ұстау үшін немесе заңнамалық талаптарға байланысты сақталуы керек екенін көрсетеді. Ішінара алмастырылған – стандарттың бір бөлігі немесе бірнеше бөлігі басқа стандарттармен алмастырылған. Растауға ұсынылған – стандарт қаралып жатыр және оны қолданыстағы стандарт ретінде растау ұсынылған. Ескіргендігі үшін ұсынылған – стандарт қаралып жатыр және оны ескірген деп жариялау ұсынылған. Қайтарып алуға ұсынылған – стандарт қаралып жатыр және оны қайтарып алу ұсынылған. Жаңартылған – стандарт жаңартылған. Қолданыстан шығарылған – стандарт басқа бір немесе бірнеше стандарттармен алмастырылған. Қаралып жатыр – стандарт қаралып жатыр. Қайтарып алынған – құжат қолданыста жоқ және қайтарып алынған. Жұмыс жүріп жатыр – стандарт бойынша жұмыс жүргізілуде және оған қатысты қоғамдық талқылауға арналған жоба болуы мүмкін.

PAS құжаттары

BSI сонымен қатар көпшілікке қолжетімді спецификация (PAS) құжаттарын жариялайды. PAS құжаттары – барлық ұйымдарға ашық, икемді және жылдам стандарттарды әзірлеу үлгісі. PAS – ұйымдарға стандартты жылдам жасауға мүмкіндік беретін, сонымен қатар құжаттың дамуын бақылау деңгейін арттыратын қолдау көрсетілген жұмыс. PAS әзірлеудің орташа мерзімі шамамен алтыдан тоғыз айға дейін созылады. BSI жариялағаннан кейін PAS басқару жүйелері мен өнімдерді салыстыру стандарты, сондай-ақ тәжірибе ережелері сияқты жүйелерді құру үшін Британдық стандарттың толыққанды мүмкіндіктеріне ие болады. PAS – өзгеретін құжат, және екі жыл сайын қаралып, оны ресми стандартқа айналдыру туралы шешім клиентпен бірлесіп қабылданады. PAS термині бастапқыда «өнімді мақұлдау спецификациясы» деген сөздің аббревиатурасы болған, кейін «көпшілікке қолжетімді спецификация» деп өзгертілген. Дегенмен, BSI мәлімдегендей, барлық PAS құжаттары спецификация ретінде құрылмайды және қазіргі таңдағыда бұл терминге қосымша түсіндірмелердің қажеті жоқ.

Қолжетімділік

Британдық стандарттардың көшірмелері BSI онлайн-дүкенінде сатылады немесе Британдық стандарттар онлайн (BSOL) жазылымы арқылы қолжетімді. Сондай-ақ, оларды көптеген басқа ұлттық стандарттау органдарының (ANSI, DIN және т.б.) баспа бөлімдері арқылы тапсырыс беруге болады, сондай-ақ техникалық сипаттамаларды жеткізуші мамандардан да. Британдық стандарттар, оның ішінде еуропалық және халықаралық қабылданған стандарттар, BSOL платформасына жазылған көптеген университеттер мен қоғамдық кітапханаларда қолжетімді. Ұлыбританиядағы жазылған университеттердегі кітапханашылар мен оқытушылар жинаққа толық қол жеткізу құқығына ие, ал студенттер көшіріп/жапсырып, басып шығара алады, бірақ стандартты жүктеуге болмайды. Стандарттың мазмұнының 10%-ға дейін жеке немесе ішкі пайдалану үшін көшіріп/жапсыруға болады, ал жинақтың 5%-ға дейін қағаз немесе электрондық анықтама жинағы ретінде жазылған университетке ұсынуға болады. Анықтамалық материал ретіндегі мәртебесіне байланысты стандарттар кітапханааралық қарызға берілмейді. Ұлыбританиядағы қоғамдық кітапхана пайдаланушылары кітапхана қызметі BSOL платформасына жазылған жағдайда, тек көру үшін BSOL-ге қол жеткізе алады. Пайдаланушылар жарамды кітапхана карточкасына ие болса және кітапхана өз ресурстарына қауіпсіз қол жеткізуді ұсынса, жинаққа қашықтан да қол жеткізе алады. Лондонның Чизвик қаласындағы BSI білім орталығына тікелей хабарласып, мүшелер оқу залында стандарттарды қарау туралы ақпарат ала аласыз.