Кіріспе

Ирландиялық экономист және ғалым Уильям Мур "Теренс" Горман (17 маусым 1923 – 12 қаңтар 2003) – ирландиялық экономист және ғалым. Ол негізінен теоретик болды және тауарлардың жиынтығы мен бөлінуі жөніндегі еңбектерімен әйгілі, осы контексте ол өзінің танымал Горман полярлық түрін жасады. Горманның мансабы оны Бирмингем, Оксфорд университеттерінде және Лондон экономика мектебінде оқытуға мүмкіндік берді. 1972 жылы ол Эконометрикалық қоғамның президенті болып сайланды. Оның жұмысы көбінесе жоғары техникалық және теориялық сипатқа ие болды, бұл оны көптеген құрдастарына түсініксіз етті, бірақ қолданбалы салаға деген қабілеті оның еңбегіне қазіргі заманғы экономикаға тұрақты ықпал етті.

Ерте өмір

Горман 1923 жылғы 17 маусымда Солтүстік Ирландияның Фермана графтығындағы Кеш қаласында дүниеге келді. Ол балалық шағын Родезияның Лусака қаласында өткізді, онда оның африкалық күтушісі оны Теренс деп атады, өйткені Уильям ирландтық есім емес еді; содан кейін ол өмірі бойы Теренс немесе «Терри» деп танылды. Горман төрт жасқа толғанда әкесі қаза болғаннан кейін, ол анасы және оның қызметкерлерімен бірге Солтүстік Ирландияның Фермана графтығындағы отбасылық эстатесына оралды, онда өсті. Ол Ратгардағы Маунт-Темпл мектебінде білім алды. 1943 жылдан 1946 жылға дейін ол оқуын үзіліске жіберіп, Корольдік теңіз күштерінде қатардағы теңізші, содан кейін кіші офицер болып қызмет етті, ал 1948 жылы экономика, ал 1949 жылы математика салаларында бітірді. Тринитиде оқып жүргенде ол болашақ әйелі Дориндамен танысты. Горманға Тринити профессоры Джордж А. Дункан, сондай-ақ Фойл колледжінің профессоры Джеймс Дэвидсон үлкен әсер етті.

Академиялық мансап

Академиялық карьерасын Англиядағы Бирмингем университетінде бастады, онда 1949 жылдан 1962 жылға дейін оқытумен айналысты. Бірмингем сол кезде теориялық зерттеулердің жетекші орталығы болды, онда Фрэнк Хан және Морис Макманус сияқты профессорлар жұмыс істеді. Осы кезеңде қазір Горман полярлық түрі деп аталатын нәрсе 1961 жылдың тамызында "Метроэкономика" журналында жарияланған "Преференциялық өрістердің бір класы туралы" деген мақалада қатаң түрде енгізілді. Бірмингемнен кейін ол 1962 жылдан бастап Оксфордта экономика кафедрасын, ал 1967 жылдан кейін Лондон экономика мектебінде кафедраны басқарды, онда американдық үлгідегі математикалық экономика бағдарламасын ұсынды. 1979 жылдан бастап Оксфордтағы Нуффилд колледжінің мүшесі, 1984 жылы аға ғылыми қызметкер, ал 1990 жылы зейнеткер мүшесі болды. Ол сондай-ақ АҚШ-та қонақ ғылыми қызметкер ретінде біраз уақыт өткізді, Айова, Джонс Хопкинс, Солтүстік Каролина және Стэнфорд университеттерінде зерттеулер жүргізді. Зейнетке шыққаннан кейін Оксфордта тұруын жалғастырды, бірақ жаздарын Корк графтығында өткізді, алайда соңғы жылдары денсаулығының нашарлауы оның қимыл-қозғалысына кедерес келтірді.

Экономикалық көзқарас

Горман өзінің алғашқы білімін Фойл колледжінде және Дублин Тринити колледжінде "математика мен экономиканы теоремалар жинағы емес, ойлау жолы ретінде қарастыруға" үйреткенін, ал Бірмингемдегі тәжірибесі "әлеуметтік ғылымдарды тарих арқылы байланыстырылған біртұтас ретінде қарастыруға" үйреткенін айтты.

Горманның лекциялары

Экономикадағы Горман дәрістері, В. М. Горманның құрметіне аталған, Лондон университетінің колледжінің экономика кафедрасында жыл сайын өткізілетін шара. Дәрістер экономиканың ешқандай тармағымен шектелмейді және олар, әдетте, бірлескен демеуші, Принстон университетінің баспасында жарық көрген кітапқа дамытылады. Алғашқы дәрістерді 2001 жылдың желтоқсан айында Чикаго университетінің профессоры, Нобель сыйлығының лауреаты Джеймс Хекман оқыды. Авинаш Диксит 2003 жылы дәріс оқыды. 2010 жылы MIT-тен Роберт М. Таунсенд оларды ұсынды. 2011 жылғы дәрісті MIT-тен Джерри Хаусман, ал 2013 жылғы дәрісті Колумбия университетінен Пьер Андре Чиаппори оқыды.

Ресурстар

Артықшылықты далалар класы туралы, Metroeconomica, 13, тамыз 1961, 53–56.