Кіріспе

Непалдың Карнали провинциясындағы аудан

Долпа ауданы – Непалдың Карнали провинциясында орналасқан аудан. Ол Непалдың жетпіс жеті ауданының бірі және Карнали провинциясының он ауданының бірі. Дунай қаласы орталық болған ауданның аумағы және 2023 жылғы халық саны 43 000 адамды құрайды. Долпа ауданы аумағы бойынша Непалдағы ең үлкен аудан болып табылады.

География және климат

Долпа – Непалдың ең үлкен ауданы, елдің жалпы жер көлемінің 5,36%-ын құрайды. Ол 28°43’N – 29°43’N ендігі және 82°23’E – 83°41’E бойлығы аралығында орналасқан. Биіктігі теңіз деңгейінен бастап Чурен-Химал тауының шаңырағына дейін өзгереді. Ауданның солтүстік және солтүстік-шығысында Тибет, батысында Джумла және Мугу аудандары, оңтүстігінде Мягди, Джаджаркот, Батыс және Шығыс Рукум, шығысында Мустанг жатыр. Ауданның кең аумағы Шей-Фоксундо ұлттық паркімен қорғалған. Атауы 12 ғасырлық Шей монастырынан және Непалдағы ең терең көл – Фоксундо көлінен шыққан. Парк қар барысы, мүк бұғысы және тибет қасқыры сияқты жойылу қаупі төніп тұрған жануарларды қорғайды. Шей-Фоксундо – Непалдағы ең үлкен және жалғыз транс-Гималай ұлттық паркі. Ауданның биіктік диапазоны Калика ауылдық даму комитетіндегі Трибениден Чурен-Химал тауының шаңырағына дейін жетеді. Қаңжыроба, Мукот және Пута Хинчули басқа да белгілі таулар. Физиографиялық тұрғыдан алғанда, Ұлы Гималайдың кішірек жоталары ауданның оңтүстік шекарасын құрайды. Осы жоталар мен солтүстіктегі Гаутам Химал және Канти Хималдың шекаралық таулары арасында Долпа ауданы кең мұздық аңғарлар мен жоталардың жиынтығынан тұрады. Канжироба Химал және Кагмара Лекх солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай созылып, батыстағы Джагдула аңғарларын ауданның қалған бөлігінен бөліп тұрады.

Климаттық аймақ | Биіктік диапазоны | Аймақ үлесі (%)
Субтропикалық | 1000–2000 м (3300–6600 фут) | 0,3%
Температуралық | 2000–3000 м (6400–9800 фут) | 5,1%
Субальпийлік | 3000–4000 м (9800–13100 фут) | 12,2%
Альпілік | 4000–5000 м (13100–16400 фут) | 8,2%
Нивалдық | 5000 метрден жоғары | 3,8%
Гималайдан тыс | 3000–6400 м (9800–21000 фут) | 70,2%

Демография

2011 жылғы Непал халық санағы кезінде Долпа ауданының халқы 36 700 адамды құрады. Бірінші тіл ретінде 70,1% непали тілінде, 6,7% гурунг тілінде, 6,0% шерпа тілінде, 5,2% магар тілінде, 4,5% тибет/дольпали тілінде, 3,9% бот тілінде, 2,7% хам тілінде, 0,3% таманг тілінде, 0,1% есімдер тілінде және 0,3% басқа тілдерде сөйледі. Ұлты/кастасы: 45,0% шетри, 12,6% магар, 11,2% дольпо, 9,1% ками, 7,1% гурунг, 6,4% такури, 2,8% сарки, 1,6% дамай/доли, 1,5% төбе брахман, 1,2% таманг, 0,7% бхот, 0,2% невар, 0,2% саньяси/даснами, 0,1% тару және 0,3% басқалар. Діні: 70,1% индуист, 29,4% буддист және 0,4% христиан. Сауаттылығы: 53,3% оқи және жаза біледі, 3,6% тек оқи біледі, ал 43,0% оқи да, жаза да білмейді. Долпаның негізгі кәсіптері – ауыл шаруашылығы (79,5%) және қызмет көрсету (2%).

Туризм

Долпа аймағы – Непалдың шалғай орналасқан аймағы, ал осы аймақтың орталық нүктесі – Шей-Фоксундо ұлттық паркі. Долпаның шығысы мен оңтүстігі Дхаулагири және Чурен-Гимал тауларымен қоршалған, ал батысында Джумла ауданы жатыр. Төменгі Долпаға жасалған саяхат – өмір бойы есте қалатын ең таңғажайып және керемет тәжірибе. Бұл жерде қар басқан шыңдар, ежелгі және қиын қол жетімді ауылдар, бай жануарлар дүниесі, сұлу буддалық монастырлар және тамаша көлдер кездеседі. Осы аймақтың халқы қарапайым, жылы жүрекпен қарсы алады және қызықты мәдениет пен дәстүрлерге ие. Бұл аймақтың мәдени дәстүрі негізінен Тибет мәдениетімен байланысты. Долпаға саяхат жасау – Тибеттік жоталарға ұқсас, биік және шалғай Гималай алқаптарын көруге мүмкіндік береді. Долпа аймағындағы жаяу жүрудің басты артықшылығы – Непалдың ірі ұлттық парктерінің бірі – Шей-Фоксундо ұлттық паркі. Шей-Фоксундо көлі – осы аймақтың танымал нысандарының бірі. Көлде су өсімдіктері мен жануарлары жоқ, мөлдір сулары оны нақты көрсетеді. Таулармен, ормандармен және қарлы шыңдармен қоршалған бұл аймақ әлемдегі жасырын табиғат кереметтерінің бірі деп есептеледі.

Көлік

Бұл аудан елдегі ең үлкен аумаққа ие болғанымен, 2012 жылдың қараша айына дейін тек 1 көлігі болды және басқа аудандармен жол байланысы жоқ еді. Үкімет ауданның Дунайын Рукум және Жажаркот аудандарымен байланыстыратын жол салуда болды. Бұл жол ұзын, 2018 жылы аяқталды, соның арқасында аудан ұлттық жол желісіне қосылды.