Кіріспе
Дханкута () – Шығыс Непалдағы Коши провинциясында орналасқан Дханкута ауданының орталығы және қаласы. 2011 жылғы Непал халық санағы мәліметтері бойынша, қаланың халқы 26 440 адамды құрайды.
Тарих
1963 жылға дейін Дханкута базары (қала) бүкіл солтүстік-шығыс Непалдың әкімшілік орталығы болды. Қаладан шамамен жарты миль жоғарыда Бада Хакимнің ғимараттары орналасқан. Бада Хаким – бүкіл солтүстік-шығыс аймақтың феодалдық округ әкімі, зор билікке ие болған адам. Қалада сондай-ақ аймақтық түрме мен әскери бекет те болды. Дханкутаның Тарай мен Катмандудан шалқап жатқандығына байланысты, ол көп жағынан өздігінен басқарылатын аймақ болатын. Жергілікті жерде өндірілмейтін заттарды (мата, керосин, батареялар, дәрі-дәрмектер және т.б.) сатып алуға түскен табыс, негізінен тау өнімдерін (мандарин, картоп және т.б.) сатудан және алдымен британдық, содан кейін үндістандық армияда қызмет еткен горха сарбаздарының таулы аймаққа жіберген ақшасынан түсетін. Сол кезде де, қазір де Дханкута базары мен оны қоршаған ауылдардың арасында үлкен айырмашылық бар. Қала – сауда орталығы және оның халқы негізінен неварлардан тұрады. Айналасындағы аймақ – ауыл шаруашылығымен айналысатын жер және халық құрамында Аатпахария, Лимбу, Якка, Рай, Магар, Таманг және Тибеттік тайпалары сияқты көптеген касталық/тайпалық топтар бар. Дханкутадағы танымал жерлердің бірі – Хайле. Ол Дханкута және Панчтар аудандарына қақпа ретінде қызмет етеді. Осы жерден келушілер үш шақырым батыста орналасқан Пахтибара қасиетті ғибадатханасына саяхат жасай алады. Бұл жерде тарихи маңызы бар Раджарани аңғары да орналасқан, ол бұрын Лимбу патшалығының астанасы болған деп есептеледі. Бұрын Раджа мен Рани деп аталған екі көл болған жер қазір жазық далаға айналды.
Демография
2011 жылғы Непал санағында Дханкута муниципалитетінің халқы 38 629 адамды құрады. Олардың 49,8% непали тілінде, 14,6% атпар тілінде, 7,0% таманг тілінде, 6,6% магар тілінде, 6,2% невар тілінде, 4,5% рай тілінде, 3,5% лимбу тілінде, 2,1% бантава тілінде, 1,2% маитили тілінде, 0,6% якха тілінде, 0,5% шерпа тілінде, 0,4% чамлинг тілінде, 0,3% сампанг тілінде, 0,3% урду тілінде, 0,2% буджел тілінде, 0,2% гурунг тілінде, 0,2% хинди тілінде, 0,1% бхоjpuri тілінде, 0,1% чхилинг тілінде, 0,1% читанг тілінде, 0,1% халинг тілінде, 0,1% кулунг тілінде, 0,1% маджи тілінде, 0,1% тару тілінде, 0,1% тулунг тілінде, 0,1% ямфу тілінде және 0,3% басқа тілдерді ана тілі ретінде қолданды. Ұлттық/касталық құрамында 20,5% шетри, 15,7% аатпария, 10,1% рай, 9,6% төбе брахман, 9,3% невар, 8,2% таманг, 7,3% магар, 4,3% лимбу, 3,8% ками, 1,9% дамай/доли, 1,4% гарти/буджел, 1,4% такури, 1,2% сарки, 0,6% якха, 0,5% шерпа, 0,4% гурунг, 0,3% бантава, 0,3% маджи, 0,3% мұсылман, 0,3% тару, 0,2% халвай, 0,2% тели, 0,2% басқа терай, 0,1% бенгал, 0,1% бхоте, 0,1% терай брахман, 0,1% чамар/харижан/рам, 0,1% чамлинг, 0,1% басқа далит, 0,1% дом, 0,1% хажам/такур, 0,1% кальвар, 0,1% каястха, 0,1% марвади, 0,1% саньяси/даснамі, 0,1% ядав және 0,5% басқалары. Діні бойынша 62,5% индуист, 23,6% кирати, 11,2% буддист, 1,8% христиан, 0,3% мұсылман, 0,1% пракрити және 0,4% басқалары. Сауаттылық деңгейі бойынша 81,7% оқи және жаза алады, 1,5% тек оқи алады және 16,8% оқи да, жаза да алмайды.
Қазіргі жағдай
Дханкута базары Солтүстік-Оңтүстік Коши тас жолында орналасқан және Шығыс даму аймағының әкімшілік орталығы болып табылады. Бұл аймақта жұмыс істейтін көптеген үкіметтік емес ұйымдар мен көмек агенттіктерінің кеңселері де осында орналасқан. Жолдың үстіндегі Хиле қаласының ірі базары Арун аңғары мен Бходжпурдың шалғай аймақтарына қызмет көрсететін маңызды сауда орталығы және негізгі жол торабы болып табылады. Ауыл тұрғындары Хиле және Дханкута базарында сауда жасау үшін көршілес аудандардан бірнеше күн жол жүреді, бірақ ауданда жол құрылысы жүргізілуі осы орталықтардың маңыздылығын азайтуы мүмкін. "The Kathmandu Post" газетінің пікірінше, бұл "Непалдың ең таза қаласы".
Өсімдіктер
Ауданның өсімдік аймақтары Тамор және Арун өзендері бойындағы субтропикалық Сал ормандарынан басталып, екі су жиналатын алаптың арасындағы биік қырқалардағы салқын, қоңыржай ормандарға дейін жетеді. Биіктігі шамамен 300 метрден 2500 метрге дейін. Халықтың көп бөлігі ауыл шаруашылығымен айналысады, олар жүгері, күріш және қарақұмық егіндерін өсіреді. Маңызды ақшалай дақылдарға цитрус жемістері, гүлкөйлек, кәдігі, имбирь және соңғы жылдары шай жатады. Ауылдың солтүстік-батыс жағында жақсы сақталған орман (Рани Бхан – Королеваның орманы) қырқа бойымен созылып жатыр, онда гүлжапырақ және қарағай ағаштарының жақсы дамыған, ересек тоғайлары бар.
Денсаулық сақтау орталықтары
Дханкута аудандық ауруханасы қаланың оңтүстік жағындағы басты көшеден шалқап орналасқан. Ауруханада жататын пациенттерге арналған бөлім, ультрадыбыстық тексеру және рентген кабинеті бар. Мемлекеттік тағайындалған дәрігерлерден өзге, BPKIHS-тен медициналық және стоматологиялық интерндер де жұмыс істейді.
Медиа
Непал радиосының Дханкутада аймақтық станциясы бар, ол халыққа арналған түрлі бағдарламалар береді. Сонымен қатар, Radio Lali Guransa (105,2 МГц), Radio Makalu Dhankuta (92,2 МГц) және Radio Dhankuta (106,2 МГц) – жергілікті бағдарламалар таратушы қоғамдық радиостанциялар.