Илам ауданы – Непалдың дәрілік өсімдіктерімен, орхидеяларымен, сирек құстарымен және қызыл пандасымен танымал. Тарихы, географиясы және Лимбу тілінен шыққан аты туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Непалдың Илам ауданы дәрілік және хош иісті өсімдіктерді, орхидеяларды, сирек кездесетін құстарды және қызыл панданы зерттеу үшін көптеген зерттеушілер мен ғалымдарды қызықтырады. Илам Терай белдеуінен басталып, Гималайдың жоғарғы таулы аймағына дейін созылады.
Nepali District
Ilam attracts many researchers and scientists for the study of medicinal and aromatic plants, orchids, rare birds and the red panda. Ilam stretches from the Terai belt to the upper hilly belt of this Himalayan nation.
Этимология
Илам атауы лимбу тілінен шыққан, онда "IL" дегені – бұрылған, ал "Lam" дегені – жолды білдіреді. Илам, Непал бірігуге дейін Лимбуанның он тәуелсіз мемлекетінің бірі болған. Оның билеушісі, Лингдом әулетінен ханша Ханшу Пхуба Лингдом, 1813 жылға дейін Иламды Лимбуанның конфедерациялық мемлекеті ретінде басқарды. Басқа Лимбуан мемлекеттері мен Горха патшасы арасындағы шарт (1774 жылғы Горха-Лимбуан шарты) және Горха мен Сикким арасындағы қақтығыс, Иламның Горхамен бірігуіне алып келді. Илам – Лимбуанның он патшалығының соңғысы болып, Непал құрамына қайта біріктірілді. Горха патшасы Илам билеушісіне толық тәуелсіздік және Кипат құқығын берді. Илам 1813 жылға / 1869 жылға дейін тәуелсіз Лимбу патшалығы болды.
The name Ilam is derived from the Limbu language in which "IL" means twisted and "Lam" means road. Ilam was one of the ten self ruling states of Limbuwan before the reunification of Nepal. Its ruler, King Hangshu Phuba Lingdom of Lingdom dynasty, ruled Ilam as a confederate state of Limbuwan until 1813 AD. The treaty between the other Limbuwan states and the King of Gorkha (Gorkha Limbuwan Treaty of 1774 AD), and the conflict of Gorkha and Sikkim, led to the unification of Ilam with Gorkha. Ilam was the last of the ten kingdoms of Limbuwan to be reunified into Nepal. The King of Gorkha gave the ruler of Ilam full autonomy to rule and the right of Kipat. Ilam was an independent Limbu kingdom until 1813 CE/1869 BS.
Даму және мәдениет
Илам бүгінде Непалдағы дамып келе жатқан аймақтардың бірі, әйтсе де батыс бөліктері әлі де негізгі инфрақұрылымдармен (жол желілері, ішуге жарамды су, денсаулық сақтау және т.б.) күресіп жатыр. Жеке шаруашылықтардың ауыл шаруашылығымен айналысуына байланысты, басқа аудандармен салыстырғанда көші-қон деңгейі өте төмен. Илам шайы – өте танымал жапырақты шай, әлемдегі ең жақсы сапалы шайлардың бірі саналады және Еуропа, Австралия мен АҚШ-қа экспортталады. Бұл аудандағы негізгі табыс көзі – коммерциялық ауыл шаруашылығы, әсіресе шай, кардамон, имбир, картоп, шөп (Thysanolaena latifolia) және сүт (олан), ірімшік, чхурпи (дәстүрлі қатты ірімшік) және жергілікті тәттілер сияқты сүт өнімдерінің көптеп өндірілуі. Илам сонымен қатар білім беру орталығы болып есептеледі, онда Илам, Панчтар, Тапледжунг және Джападан келген студенттер көптеп оқиды. Орта, жоғары орта және университет деңгейінде білім беретін бірнеше оқу орны бар. Соңғы он жылда орта және университет деңгейінде техникалық және кәсіптік бағдарламалардың саны артып келеді. Иламдағы ең көне оқу орны – Махендра Ратна көп кампусы – Трибуван университетінің құрамына кіретін кампустардың бірі. Непалдағы алғашқы автономды кампус ретінде, ол Ауыл шаруашылығы ғылымы, білім беру, гуманитарлық ғылымдар және сауда салаларындағы бағдарламаларымен танымал. Кампус 2012 жылы (Б.С. 2069) Бағбандық ғылымдары бойынша бакалавр бағдарламасын іске қосты, ол Непалдың түкпір-түкпірінен студенттерді қызықтырды. Илам діни маңызымен де әйгілі. Деви храмдарына үлкен мән беріледі және көптеген адамдар қажылыққа осы жерге келеді. Иламның басты тартымдылығы – Май Покхари көлі. Бұл жерге көптеген туристермен қатар непалдықтар да келіп демалады. Бұл аймақ флора мен фаунасымен де танымал, ол биологтарды қызықтырады. Сол сияқты, Гаджурмухи да Непал мен Үндістаннан келген қажылар үшін діни орын болып табылады. Май өзені және оның төрт саласы да Илам ауданынан бастау алады. Сано Пативара да қажылық сапарымен танымал жер. Танымал Мане Бханджянг (Мане өткелі) Иламды Үндістанның Батыс Бенгалия штатындағы Дарджилинг ауданымен байланыстырады. Илам маоист көтерілісі кезінде көп талқыланды, өйткені маоистер осы жерден жиі және ірі шабуылдар жасады. Иламға сапар шегетін туристер аптасына 7000 рупийге жуық тұру және тамаққа жұмсауы мүмкін. Адамдар әртүрлі деңгейдегі қонақ үйлер мен мейрамханаларды оңай таба алады.
Ilam is today one of the developing places in Nepal, even though the Western parts are still struggling with the basic facilities (road networks, drinking water, health, etc.). The migration rate is very low, compared to other districts, due to the adoption of farming by individual families. Ilam Tea, a very famous leaf tea, is one of the finest quality teas in the world and is exported to Europe, Australia and the USA. The main source of income in this district is commercial agriculture, especially cash crops like tea, cardamom, ginger, potato, broom grass (Thysanolaena latifolia) production on a large scale and dairy and dairy related products like milk (Olan), cheese, Chhurpi (Traditional hard cheese) and lollipops (local sweets). Ilam is also considered to be an educational hub, where students from Ilam, Panchthar, Taplejung and Jhapa are plentiful. There are several institutions that offer secondary, higher secondary and university level programs. For a decade, there has been growing number of technical and vocational programs at secondary and university levels. Mahendra Ratna Multiple Campus, the oldest institution in Ilam, is one of the constituent campuses of Tribhuvan University. The first autonomous campus of Nepal, it is well known for its programs such as Agricultural Science, Education, Humanities and Commerce. The campus launched a Bachelor of Science program in Horticulture in 2012 (B. S. 2069), which has attracted students from all over the Nepal. Ilam is well known for its religious importance too. The Devi temples have a great importance attached to them and many people come here just for pilgrimage. The major attraction of Ilam is the nine cornered Mai Pokhari lake. Also known as the Abode of the Goddess, many tourists as well as Nepalese people come to visit this place. This place is also one of the most famous places for flora and fauna, which attracts biologists. Similarly, Gajurmukhi is also a religious spot for pilgrimages from Nepal and India. The Mai river and its four tributaries also emerge in the Ilam district. Sano Pathivara is another place that is famous for pilgramage. The famous Mane Bhanjyang (Mane pass) connects Ilam with the Darjeeling district of West Bengal, India. Ilam was in the news a great deal during the Maoist insurgency, as it was from there that Maoists launched frequent, massive attacks. Tourists going to Ilam can expect to pay around 7000 rupees a week for accommodation and food. People can get easy options for hotel and restaurant facilities of various levels.
География және климат
Климаттық аймақБиіктік диапазоныАймақ үлесіТөменгі тропикалық300 метрден төмен (1000 фут)15.5%Жоғарғы тропикалық300–3000 метр (1000–3300 фут)33.5%Субтропикалық1000–2000 метр (3300–6600 фут)40.1%Мәртебелі2000–3000 метр (6400–9800 фут)10.6%Субальпий3000–4000 метр (9800–13100 фут)0.3%
Climate ZoneElevation Range % of Area Lower Tropical below 300 meters (1,000 ft) 15.5% Upper Tropical 300 to 3,000 meters (1,000 to 3,300 ft.) 33.5% Subtropical 1,000 to 2,000 meters (3,300 to 6,600 ft.) 40.1% Temperate 2,000 to 3,000 meters (6,400 to 9,800 ft.) 10.6% Subalpine 3,000 to 4,000 meters (9,800 to 13,100 ft.) 0.3%
Бөлімдер
Илам 4 қалалық және 6 ауылдық муниципалитетке бөлінеді. № АтыNepali халқы (2011)АуданыИнтернет-сайты1ҚалалықИламИлам48536173.32 2ҚалалықДеумайДеумай32927191.633ҚалалықМай муниципалитетіМай32576264.09 4ҚалалықСурьйодаяСурьйодая56691252.525АуылФақфоқтумФақфоқтум21619108.79 6АуылМай ЖогмайМай Жогмай21044172.41 7АуылЧулачулиЧулачули20820108.46 8АуылРонгРонг19135155.06 9АуылМаңсебунгМаңсебунг18503142.41 10АуылСандакпурСандакпур16065156.01АуданИламИлам