Кіріспе
Дэвид Салсбургтің қазіргі заманғы статистика тарихы туралы кітабы "Сәй татып отырған әйел: Статистика ХХ ғасырда ғылымды қалай революциялады" – Дэвид Салсбургтің қазіргі заманғы статистика тарихы және оның ғылым мен өнеркәсіптің дамуындағы рөлі туралы кітабы. Атауы Рональд А. Фишердің "Эксперименттерді жоспарлау" атты атақты кітабынан алынған "әйелдің шайдың дәмін татып отырғандығы" мысалынан туындаған. Статистик Дебабрата Басу Фишердің мысалына қатысты: "тәжірибелік деректерді рандомизациялық талдаудың екі негізгі тірегінің бірі – "шай татып көрген әйелдің" әйгілі жағдайы" деп жазған.
The Lady Tasting Tea: How Statistics Revolutionized Science in the Twentieth Century is a book by David Salsburg about the history of modern statistics and the role it played in the development of science and industry. The title comes from the "lady tasting tea", an example from the famous book, The Design of Experiments, by Ronald A. Fisher. Regarding Fisher's example, the statistician Debabrata Basu wrote that "the famous case of the 'lady tasting tea'" was "one of the two supporting pillars [ ] of the randomization analysis of experimental data".
Қорытынды
Кітап ХХ ғасырда болған статистикалық революцияны талқылайды, онда ғылым детерминистік көзқарас (сағат механизмі сияқты әлем) тұсынан негізінен ықтималдықтар, үлестірулер және параметрлерге қатысты көзқарасқа өтті. Солсбург бұл өзгерістің негізін қалаушылар туралы әңгімелер жинағы арқылы көрсетеді, Р.А. Фишер және Карл Пирсон сияқты тұлғалардан бастап. Ол осы адамдардың көптегенінің статистикаға қатысты өз философиясы болғанын, әсіресе статистикалық маңыздылықты қалай түсінгендерін кеңінен талдайды. Кітап барысында ол ең жоғары ықтималдықпен бағалау және бутстрап сияқты түрлі статистикалық идеялар мен әдістерді арнайы техникалық тіл қолданбай түсіндіреді.
Қабылдау
Кітап көбінесе жақсы қабылданып, түрлі медициналық және статистикалық журналдарда жарияланды. Медициналық саладағы рецензенттер Салсбургтің Фишердің темекінің денсаулыққа тигізетін әсері жөніндегі алғашқы зерттеулерге қарсылығын жазған бөлімін ұнатып оқыды. Сыншылар Салсбург айтқан кейбір пікірлерімен келіспеді, мысалы, оның Байес статистикасын қарапайым түрде бейнелеуі және таза математикаға деген сыңайлы қатынасы. Дегенмен, рецензенттердің көпшілігі кітаптың қызықты екенін мойындап, оны өз салаларындағы мамандарға және жалпы оқырмандарға ұсынды.
Аталған ғалымдардың тізімі
Кітапта статистикалықтар, математиктер, сондай-ақ басқа да ғалымдар мен зерттеушілер туралы кең түрде айтылады. Бұл кітаптағы тараулар бойынша топтастырылған аталған тұлғалардың тізімі.