Кіріспе
Американдық физик, автор және феминист (1936-2023) Эвелин Фокс Келлер (20 наурыз 1936 22 қыркүйек 2023) - американдық физик, автор, Келлердің алғашқы жұмысы физика мен биологияның қиылысына шоғырланды. Оның кейінгі зерттеулері қазіргі заманғы биологияның тарихы мен философиясына, сондай-ақ гендер мен ғылымға бағытталған.
Evelyn Fox Keller (March 20, 1936 – September 22, 2023) was an American physicist, author, Keller's early work concentrated at the intersection of physics and biology. Her subsequent research focused on the history and philosophy of modern biology and on gender and science.
Өмірбаян
Джексон Хайтс қаласында, Квинсте Ресейден келген еврей иммигранттарының отбасында туған Келлер Вудсайдта, Квинсте өсті. Ол "Б" бағасын алды . 1957 жылы Брандейс университетінен физика мамандығы бойынша А. және Гарвард университетінде теориялық физика бойынша білімін жалғастырып, Ph. 1963 жылы. Ол молекулалық биологияға қызығушылық танытты. Д. диссертациясы. Келлер сонымен қатар Солтүстік-шығыс университетінде, Корнелл университетінде, Мэриленд университетінде, Солтүстік-батыс университетінде, Принстон университетінде, Нью-Йорк мемлекеттік университетінде және Берклидегі Калифорния университетінің риторика кафедрасында сабақ берді. 2007 жылы Келлер палестиналық, израильдік және халықаралық профессорлық-оқытушылар және студенттердің желісі болып табылатын FFIPP (Израильдік-палестиндік бейбітшілік үшін факультет) АҚШ кеңесші кеңесінде отырды. 2018 жылы Израильдің Дан Дэвид сыйлығын жеңіп алғаннан кейін ол сыйлықты адам құқықтары жөніндегі ұйымдарға берді. Эвелин Фокс Келлер 2023 жылы 22 қыркүйекте Массачусетс штатының Кембридж қаласында 87 жасында қайтыс болды.
Жұмыс талқылау
Келлер феминизмді алғаш рет "Әйелдер және ғылыми мамандық" атты конференцияға қатысқан кезде кездестірді. Бұл конференцияда Эрик Эриксон мен Бруно Беттельхайм "айрықша әйел генийдің" ғылымға қосқан баға жетпес үлесіне сүйене отырып, ғылымда әйелдердің көп болуын талап етті. Төрт жылдан кейін, 1969 жылы ол әйел ғалымдардың тәжірибесі туралы көптеген деректерді жинақтады және "әйелдердің табиғатына" негізделген ғылымдағы (немесе одан тыс) әйелдер туралы дәлел жинады. Ол әріптесінің өз тобының жұмысын жариялауына көңілі толмай, зерттеу жүргізгенше, оның себебін түсінбеген. 1974 жылы Келлер өзінің алғашқы әйелдер курсын өткізді. Көп ұзамай ол өзінің жұмысы туралы бірқатар дәрістер беруге шақырылды. Ол өзінің әйел ғалым болуын ешқашан бөліспеген болатын, ал бұл дәріс оның ғылымды феминисттік сыншы ретінде бастауын белгіледі. Ол келесі онжылдықта оның зерттеулері мен жазбаларын белгілеген үш негізгі сұрақты көтерді. Йель университеті әлеуметтанушысы Рене Алмелингтің айтуынша, Келлер "гендер мен ғылымды" заңды зерттеу тақырыбы ретінде нық тұтқан ғалымдар ұрпағының бір бөлігі, бұл ондаған жылдар бойы тарихшылар, философтар мен әлеуметтік ғалымдар арасында зерттеулер жүргізуге мүмкіндік берді". Америкадағы философтардың Блумсбери энциклопедиясына сәйкес, оның кейінгі еңбектері ғылым мен қоғам арасындағы қарым-қатынасты жалпылама арадастырудағы тілдің рөлін қарастырды, оның ішінде "білім тарихындағы, әсіресе жиырмасыншы ғасырдағы биологиялық ғылымдардағы ерекше ғылыми және философиялық жағынан күрделі кейс зерттеулер жинағы. Келлердің ғылыми теория мен оны қалыптастыруда рөл атқаратын лингвистикалық, технологиялық, психологиялық, саяси және басқа да "сыртқы" факторлар арасындағы өзара әрекеттестікті зерттеуі әдебиеттегі ең нәзік және ең байсалды болып табылады. Ол әдетте осы зерттеулерді ғылым тарихындағы белгілі бір эпизодтар мен траекторияларды талқылау арқылы жүргізеді. Тарих оның философиялық зертханасына айналады".
Сын
Кейбір ғалымдар әйелдерді ғылымда зерттейді Келлер бастаған гендерлік және ғылыми теорияның нұсқасын сынға алды. Энн Хибнер Коблиц Келлер теориясы әр түрлі мәдениеттер мен уақыт кезеңдеріндегі үлкен айырмашылықты түсіндіре алмайтынын дәлелдеді. Мысалы, Еуропадағы жоғары оқу орындарында жоғары білім алған әйелдердің алғашқы буыны тек қана табиғат және медицина салаларында болды, себебі сол кездегі ғылымдар гуманитарлық ғылымдарға қарағанда әйелдерге көбірек ықылас білдірді. Коблиц және ғылымдағы әйелдердің санын көбейтуге мүдделі басқалар Келлердің кейбір мәлімдемелері бұл күш-жігерді әлсіретуі мүмкін деп алаңдаушылық білдірді, әсіресе келесісі: Шынымен де, әйелдердің еркектерге еркек жек көретін әзіл-ойындарға қосылуы әйелдің шығындары, сондықтан патриархалды күйеудің үлгісі бойынша ғалымның бейнесін танытатын әйелдің шығындары. Тек өзін-өзі танудан түбегейлі бас тартқан жағдайда ғана ол әйелдің бейімді, ілгерілеусіз және соқыр бейнесімен суреттелген табиғатты игерудегі еркектік ләззатпен бөлісе алады. Келлердің гендерлік және ғылым теориясын сынға алғандардың арасында математикалық физик Мэри Бет Рускай, математикадағы әйелдер қауымдастығының бұрынғы президенттері Ленор Блум мен Мэри Грей, гендерлік зерттеушілер Пнина Абир Ам және Доринда Оутрам бар. Бұл пікірталастар ғылымдағы әйелдерді мамандық ретінде талдау мен гендерлік және ғылыми теория арасындағы айырмашылық туралы кең сұрақ тудырады.
Just as surely as inauthenticity is the cost a woman suffers by joining men in misogynist jokes, so it is, equally, the cost suffered by a woman who identifies with an image of the scientist modeled on the patriarchal husband. Only if she undergoes a radical disidentification from self can she share masculine pleasure in mastering a nature cast in the image of woman as passive, inert, and blind. Among the critics of Keller's gender and science theory are the mathematical physicist Mary Beth Ruskai, the former presidents of the Association for Women in Mathematics Lenore Blum and Mary Gray, and gender researchers Pnina Abir Am and Dorinda Outram. These debates raise the broader question of the distinction between the analysis of women in science as a profession vs. gender and scientific theory.