Кіріспе
Австралияда үш негізгі уақыт белдеулері қолданылады: Австралияның шығыс стандартты уақыты (AEST; UTC+10:00), Австралияның орталық стандартты уақыты (ACST; UTC+09:30) және Австралияның батыс стандартты уақыты (AWST; UTC+08:00). Уақытты әр мемлекеттің үкіметі реттейді, олардың кейбіреулері күндізгі уақытқа (DST) бағынады. Күндізгі уақыт (+1 сағат) қазан айының бірінші жексенбісі мен сәуір айының бірінші жексенбісі аралығында оңтүстік және оңтүстік-шығыстағы юрисдикцияларда қолданылады: Жаңа Оңтүстік Уэльс, Виктория, Тасмания, Джервис шығанағы аумағы және Австралия астаналық аумағы Австралияның шығыс күндізгі уақытына (AEDT; UTC+11:00), ал Оңтүстік Австралия Австралияның орталық күндізгі уақытына (ACDT; UTC+10:30) ауысады. Стандартты уақыт 1890 жылдары барлық Австралия колониялары қабылдаған кезде енгізілді. Стандартты уақыт белдеулеріне ауысудан бұрын, әрбір жергілікті қала немесе қала өзінің жергілікті уақытын, жергілікті орташа уақыт деп аталатын уақытты анықтауға еркін болды. Қазір Батыс Австралияда Батыс стандартты уақыт қолданылады; Оңтүстік Австралия мен Солтүстік территорияда Орталық стандартты уақыт қолданылады; ал Жаңа Оңтүстік Уэльс, Квинсленд, Тасмания, Виктория, Джервис шығанағы аумағы және Австралия астаналық аумағы Шығыс стандартты уақытты қолданады. Қазіргі уақытта Батыс Австралияда, Солтүстік территорияда немесе Квинслендте жазғы уақыт қолданылмайды. Кокос (Килинг) аралдары жыл бойы UTC+06:30 уақыт аралығын пайдаланады, Рождество аралы UTC+07:00 уақыт аралығын пайдаланады, ал Норфолк аралы UTC+11:00 уақыт аралығын стандартты уақыт ретінде және UTC+12:00 уақыт аралығын күндізгі уақыт ретінде пайдаланады.
Australia uses three main time zones: Australian Eastern Standard Time (AEST; UTC+10:00), Australian Central Standard Time (ACST; UTC+09:30) and Australian Western Standard Time (AWST; UTC+08:00). Time is regulated by the individual state governments, some of which observe daylight saving time (DST). Daylight saving time (+1 hour) is used between the first Sunday in October and the first Sunday in April in jurisdictions in the south and south east:
New South Wales, Victoria, Tasmania, Jervis Bay Territory and the Australian Capital Territory switches to the Australian Eastern Daylight Saving Time (AEDT; UTC+11:00), and
South Australia switches to the Australian Central Daylight Saving Time (ACDT; UTC+10:30). Standard time was introduced in the 1890s when all of the Australian colonies adopted it. Before the switch to standard time zones, each local city or town was free to determine its local time, called local mean time. Now, Western Australia uses Western Standard Time; South Australia and the Northern Territory use Central Standard Time; while New South Wales, Queensland, Tasmania, Victoria, Jervis Bay Territory, and the Australian Capital Territory use Eastern Standard Time. Daylight saving time is not currently used in Western Australia, the Northern Territory, or Queensland. The Cocos (Keeling) Islands uses UTC+06:30 year round, Christmas Island uses UTC+07:00 year round, while Norfolk Island uses UTC+11:00 as standard time and UTC+12:00 as daylight saving time.
Тарих
Австралияда уақытты стандарттау 1892 жылы Австралияның алты колониясының геодезшілері Мельбурнда геодезшілердің колонияаралық конференциясына кездескен кезде басталды. Делегаттар 1884 жылғы Халықаралық меридиандық конференцияның Гринвич орта уақытын (GMT) стандартты уақыт негізі ретінде қабылдау туралы ұсынысын қабылдады. Колониялар 1895 жылдың ақпан айында күшіне енген уақыт белдеуі туралы заң қабылдады. Сағат Батыс Австралияда Гринвицкий уақыттан 8 сағатқа, Оңтүстік Австралияда (және солтүстік аймақта) 9 сағатқа, ал Квинсленд, Жаңа Оңтүстік Уэльс, Виктория және Тасманияда 10 сағатқа алға қойылды. Үш уақыт белдеуі Батыс стандартты уақыты, Орталық стандартты уақыты және Шығыс стандартты уақыты деп аталды. Жаңа Оңтүстік Уэльстің батысындағы Брокен Хилл (қатаң айтқанда, Янковинна округі) де Орталық стандартты уақытты қабылдады, өйткені ол сол кезде Аделаидамен темір жолмен байланысты, бірақ Сиднеймен емес. 1899 жылы мамыр айында көршілес уақыт белдеулері арасында бір сағаттық аралықтарды белгілеудің жалпы халықаралық практикасынан үзіліс жасап, Оңтүстік Австралия Мельбурн уақытына жақын болғысы келетін бизнес өкілдері мен кешкі уақытта жаттығулар жасау үшін күндізгі жарықты көбірек қалаған крикетшілер мен футболшылар лоббисінен кейін Орталық стандартты уақытты отыз минутқа алға жылжытты. 1911 жылы Солтүстік территория Оңтүстік Австралиядан бөлініп, Федералды үкіметтің қарамағына берілгенде, территория Орталық стандартты уақытты сақтады. Сол сияқты, ACT және Джервис шығанағы аумағы Жаңа Оңтүстік Уэльстен бөлінген кезде, олар Шығыс стандартты уақытын сақтады. 1899 жылдан бері Австралияның уақыт белдеулерінде болған жалғыз үлкен өзгерістер - Лорд Хоу аралы мен Норфолк аралының аумағындағы сағаттарды шығыс уақытынан жарты сағатқа кешіктіру (GMT + 10:30) және 2015 жылдың 4 қазанында UTC+11:30-дан UTC+11:00-ға ауысу. "Австралияның орталық уақыты" және "Австралияның шығыс уақыты" қысқартылған кезде, отандық контексте жетекші "Австралиялық" алынып тасталуы мүмкін; алайда, "А" префиксі көбінесе Солтүстік Америкадағы Орталық және Шығыс уақыт белдеулеріне сілтеме жасайтын "CST" және "EST" уақыт белдеулерінің қысқартуларымен түсініксіздіктен аулақ болу үшін қолданылады.
Аномалиялар
Жаңа Оңтүстік Уэльстің қалған бөлігінен айырмашылығы, Брокен Хилл және оның айналасындағы аймақ (Янковинна округі деп аталады) Австралияның Орталық стандартты уақытын (UTC+09:30) ұстанады, бұл уақыт белдеуі жақын маңдағы Оңтүстік Австралиямен және Солтүстік территориямен бөліседі. Квинсленд штатының Гладстоун қаласының жағалауында орналасқан Херон аралы екі уақыт белдеуіне ие: арал курорты жыл бойы күндізгі уақыт бойынша, ал теңіз зерттеу орталығы мен парктер мен жануарлар дүниесі кеңсесі шығыс стандартты уақытында. Курорттың басқарушысы Алистер Курейдің айтуынша, уақыт белдеуінің қалай пайда болғанын ешкім білмейді. Меніңше, бұл 50-ші жылдардың аяғында, 60-шы жылдардың басында, қонақтарға аралда күндіз көбірек уақыт беру үшін жасалды. Лорд Хоу аралы, Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының бөлігі, бірақ Тынық мұхитындағы Австралия материгінің шығысында, қыс айларында UTC+10:30 (шығыс штаттарынан 30 минут бұрын) пайдаланады, бірақ жазда UTC+11:00 (Жаңа Оңтүстік Уэльстің қалған бөлігімен бірдей) уақытқа дейін жүреді. Батыс және Орталық уақыт арасындағы компромисс (UTC+08:45, DSTсіз), ресми емес Орталық Батыс Стандарттық Уақыт деп аталады, Батыс Австралияның оңтүстік-шығыс бұрышындағы бір аймақта және Оңтүстік Австралиядағы бір жол үйінде қолданылады. Кейгунаның шығысындағы Эйр тас жолындағы қалалар (оның ішінде Юкла, Коклебидди, Мадура, Мундрабилла және Оңтүстік Австралияның шекарасынан шығыстағы шекаралық ауыл) Батыс Австралия уақыты орнына "CWT" уақытқа сәйкес келеді. Бұл аймақтың жалпы халқы 200 адам деп бағаланады. Бұл аймақ Оңтүстік Австралия ДСТ енгізген кезде өзгерген жоқ. Батыс Австралияда 2006 жылдан 2009 жылға дейін күндізгі уақыт сынағы кезінде бұл аймақ жаз айларында да сағаттарын бір сағатқа алға қояды. Бұл уақыт белдеуі ресми түрде танылмаған, бірақ ресми жол белгілерімен белгіленеді. Бұл tz деректер базасында, компьютерлер үшін уақыт белдеулерінің жазбасында "Австралия/Евкла" ретінде тіркеледі. Батыс Австралияның аутбактарындағы бірқатар шағын қалалар UTC+08:00-ге қарағанда UTC+09:30-ды ұстанады. Бұл қалаларға Блэкстоун, Иррунитжу, Варакурна, Ванарн, Кивиркура және Тюкурла кіреді. Үнді-Тынық мұхиты пойызының өзінің уақыт белдеуі бар, ол Батыс Австралиядағы Калгурли мен Оңтүстік Австралиядағы Порт-Аугуста арасында жүргенде "пойыз уақыты" деп аталады. Бұл уақыт 2005 жылдың қараша айында UTC+09:00 сағатта, ал шығыс және оңтүстік штаттарда күндізгі уақыт сақталған.
Арнайы іс-шаралар
2000 жылы әдетте күндізгі уақытқа сәйкес келетін шығыс аймақтар - Жаңа Оңтүстік Уэльс, Виктория, ACT және Тасмания - Сиднейде өткен Жазғы Олимпиада ойындарынан кейін күндізгі уақытты ертерек бастады. Бұл юрисдикциялар 2000 жылдың 27 тамызында ДСТ-ға көшірілді. Оңтүстік австралиялықтар сағаттарды әдеттегідей 2000 жылдың 29 қазанында ғана ауыстырды. 2006 жылы күндізгі уақытқа сәйкес келетін барлық штаттар (жоғарыда аталған штаттар мен Оңтүстік Австралия) бір аптаға Стандартты уақытқа қайта оралуды кешіктірді, себебі 2006 жылы наурыз айында Мельбурнда өткен Достастық ойындары. ДСТ 2006 жылдың 2 сәуірінде аяқталды.
Ұлттық уақыт
Кейде бүкіл елде бірдей уақыт қолданылады. Кәсіпкерлік қызмет кезінде ұлттық уақытты қолдануға болады. Мысалы, компанияның акцияларын шығару проспектісі, әдетте, қандай да бір жерде (мысалы, Сиднейде) ұсыныстарды қабылдау уақыты ретінде ұсыныстың қайдан келгеніне қарамастан ұсыныстарды қабылдау уақыты ретінде белгілейді. Сол сияқты, олардың қорларын сату туралы тендерлерінде әдетте оларды қарау үшін белгілі бір жерде оларды қабылдау керек уақыты көрсетіледі. Тағы бір мысал - Шығыс стандартты уақытында жұмыс істейтін Австралиялық бағалы қағаздар биржасы. Екінші жағынан, федералды заңнама көптеген түрлі жағдайларда мемлекеттік реттелетін стандартты уақытқа жол береді. Мысалы, ол федералды қызметкерлердің жұмыс уақытын, мемлекеттік мерекелерді тануды және т.б. Федералды үкімет сондай-ақ Федералды сайлаулар үшін жергілікті уақытқа сүйенеді, сондықтан Батыс Австралиядағы сайлаулар шығыс штаттардағыдан екі-үш сағатқа кейін жабылады. Сонымен қатар, Федералды сотқа тапсырылатын құжаттар жергілікті уақытқа сәйкес тапсырылуы мүмкін. Бұл шығыс штатында заң құжатын уақтылы тапсыра алмаса, кейде Батыс Австралияда сол құжатты (екі сағат ішінде) әлі де тапсыруға болады.
IANA уақыт белдеуі деректер қоры
Австралияның аймақ бойынша берілген 18 аймағы. IANA уақыт белдеуі деректер қорының қойындысы. * белгісі қойылған бағандар аймақтан. есептік жазба. c. c.* координаттары* TZ* ескертулері UTC ауысуы DST
Квинсленд штаты
Квинслендте жазғы уақыт туралы айрықша жан-жақты пікірталас болды, қоғамдық пікір географиялық жағынан екіге бөлінді. Мемлекеттің DST-нің алғашқы сынағы бір жыл, 1971 жылдың 31 қазанынан 1972 жылдың 27 ақпанына дейін созылды. 1973 жылы Жазғы уақыт бойынша комитет осы сынақты және әртүрлі демографиялық топтарға жауын-шашын уақытының әсерін талдады және ақыр соңында жауын-шашын уақытын қабылдамауға шешім қабылдады. Комитеттің себептері Квинслендтің қолайсыз географиясы мен тұрғындардың кең қолдауының жоқтығын қамтиды. Кейіннен 1989 жылдың 29 қазанынан 1990 жылдың 4 наурызына дейін күндізгі уақыт режимін енгізу сынақтан өтті. Жұмыс тобының ұсынысы бойынша, сынақ бір жылдан үш жылға дейін ұзартылды. 1992 жылы заң шығарушы Ассамблея сот аяқталғаннан кейін күндізгі уақыт бойынша референдум өткізуге дауыс берді, бұл 54,5 пайыз кері дауыспен жеңілді. 2007 жылдың қазан айында үкімет жүргізген зерттеулер Квинсленд премьер-министрі Питер Битидің орнын басқан Анна Блайға ұсынылды; ол Квинсленд тұрғындарының 59 пайызы және Квинслендтің оңтүстік-шығысындағы 69 пайызы күндізгі уақытты қолдауға келіскеніне қарамастан, жаңа референдум өткізуді жоққа шығарды. 2008 жылдың желтоқсанында Квинсленд штатында Күндізгі уақыт үшін екі уақыт белдеуі жүйесін қолдануды қолдау үшін Оңтүстік-Шығыс Квинсленд үшін Күндізгі уақытты үнемдеу (DS4SEQ) саяси партиясы ресми түрде тіркелді. Бұл партия 2009 жылдың наурызында Квинсленд штатының сайлауында 32 үміткермен қатысып, штаттық бастапқы дауыс берудің шамамен бір пайызын алды. 2010 жылдың басында DS4SEQ саяси партиясы тәуелсіз мүше Питер Веллингтонға DST үшін жеке мүше заң жобасын енгізу үшін келді. Веллингтон DS4SEQ ұсынысының қағидаларымен, атап айтқанда қос уақыт белдеуі жүйесімен келіскендіктен, ол Оңтүстік Шығыс Квинслендтің 2010 жылғы референдум туралы заң жобасын әзірледі және бұл заң жобасын Квинсленд парламентіне 2010 жылғы 14 сәуірде ұсынды. Веллингтон келесі штаттық сайлауда Квинслендтің оңтүстік-шығысына қос уақыт белдеуі жүйесі бойынша күндізгі уақыт режимін енгізу туралы референдум өткізуді талап етті. Бұл заң жобасына жауап ретінде премьер Анна Блай қоғамдық консультация үдерісін жариялады, нәтижесінде 74 000-нан астам респондент қатысып, олардың 64% -ы сот процесін қолдады, ал 63% -ы референдум өткізуді қолдады. Премьер-министр 2010 жылы 7 маусымда мәлімдеген шешім бойынша, оның үкіметі заң жобасын қолдамайды, өйткені Квинслендтің ауылдық жерлері таңғы сағаттық уақытқа қарсы болды. 2011 жылдың 15 маусымында Квинсленд парламентіне заң жобасы қабылданбайды.
Батыс Австралия
Батыс Австралияда да күндізгі уақыт туралы айрықша жан-жақты пікірталас болды, бұл мәселе төрт рет референдумға шығарылды: 1975, 1984, 1992 және 2009 жылдары. Бұл ұсыныстардың барлығы да қабылданбады. 2009 жылғы референдумда дауыс берушілердің 54,6 пайызы "жоқ" деп дауыс берді, бұл төрт референдумның ішіндегі ең жоғары көрсеткіш. Әр референдум сынақ кезеңінен кейін өткізілетін, оның барысында мемлекет күндізгі уақытты сақтаған. Алғашқы үш заң бір жылдық сынақтан кейін қабылданды, ал 2006 жылғы Батыс Австралияның күндізгі уақытты үнемдеу туралы заң жобасы (No. 2) 2006 жылы DST сынақ жүйесі 2006 жылдың 3 желтоқсанында басталып, үш жылға созылды.