Кіріспе

Жаңа Зеландиялық Рим-католик монахы, француз діни әйел бауырлас Сюзанн Оберт (19 маусым 1835 – 1 қазан 1926), көптеген адамдарға діни есімі Мэри Джозеф немесе "Ана Оберт" деп белгілі, 1885 жылы Жаңа Зеландияның Иерусалим қаласында, Уа́нгануи өзені бойында жетімдер мен мұқтаждарға арналған үй ашты. Оберт алғаш рет 1860 жылы Жаңа Зеландияға келді және маори балаларын оқыту үшін Қасиетті Отбасы қауымын құрды. Ол 1892 жылы Мәрхаматты Анамыздың қыздары діни орденін құрды. Кейіннен Оберт Веллингтонда екі аурухана ашты: біріншісі – 1900 жылы "Емделе алмайтын науқастарға арналған Әйетті Иосиф үйі", екіншісі – 1907 жылы "Мәрхаматты Анамыз үйі". Оберт өмірін басқаларға көмектесуге арнады. Оның қызметі оны Франциядан Оклендке, содан кейін Хокс-Бейге, Уа́нгануи өзеніне және, ақырында, Веллингтонға жеткізді. Осы жолда ол жаңа католик қауымын құрды, маори медицинасы мен пакеха ғылымын шеберлікпен үйлестіре отырып, балалар мен науқастарға қамқорлық жасады, сондай-ақ маори, ағылшын және француз тілдерінде кітаптар жазып, мәдени түсінік пен әдеби мұраны дамытуға үлкен үлес қосты. Оберт жергілікті маори халқымен тығыз байланыста болды және маори тілін жақсы білді. Ол 1885 жылы Веллингтонда Lyon and Blair баспасында жарық көрген «Маори тіліндегі әңгімелердің жаңа және толық нұсқасы: түрлі пайдалы және қызықты тақырыптар бойынша тіркестер мен диалогтар, грамматиканың негізгі ережелері және кең сөздік» атты кітап жазды. Сюзанн Обертті қасиеттілікке жатқызу процесі 2010 жылы басталды.

Сюзанн Оберттің алғашқы жылдары

Мари Анриетт Сюзанн Обер Лионнан алыс емес шағын ауыл – Сент-Симфориен-де-Лейде дүниеге келді. Обердің анасы Клариса шіркеудің қайырымдылық ұйымдарында жұмыс істеді, ал әкесі Луи – сот орындаушысы болды. Обердің үш ағасы – Альфонс, Луи және Камилла болды. Олардың отбасы орта тапқа жататын және беделді болды. Обер шамамен екі жасқа толғанда, тоғанның мұздай бетінен құлап, төмендегі тастарға түсіп, уақытша мүгедек болып, соқыр қалды. Осы қасіретті оқиғадан және мүгедек інісі Луидің ерте қайтыс болуынан кейін, ол мүгедектерге шын ниетпен жанашырлықпен қарады. Обер аяқ-қолының және көру қабілетінің көп бөлігін қалпына келтірді, бірақ бір көзінде қанағатсыздық қалды. Оның анасы Клариса 1845 жылы қатерлі ісікке шалдықты, бірақ Fourvière ғибадатханасындағы кереметке байланысты жазылып кетті. Обердің балалық шағындағы ауруы білімін алуын баяулатса да, ол Ла-Рошеттедегі бенедиктин монахтардың қамқорлығындағы пансионда жоғалған уақытын тез өтеді. Обер музыканы, бейнелеу өнерін, тігіншілікті, тілдерді және әдебиетті оқыды; ол өте жақсы оқырман болды және классикалық және рухани кітаптарды оқыды. Кейіннен Обер Киелі Терезаның еңбектерін түпнұсқа тілінде оқу үшін испан тілін өзі үйренді. Ол сонымен қатар үйде тамақ дайындау және шаруашылық жұмыстарын үйренді.

Миссионерлік шақыру

XIX ғасырдағы француз дәстүріне сәйкес, Оберттің ата-анасы оның отбасының досының ұлына үйленуін реттеді. Бірақ Обер өскенде, оған бағынудан бас тартты. Клариса көп құрметке ие Жан-Мари Батист Вианниге, Арстың діни қызметкеріне, кейіннен Сент-Жан Вианниге көмек сұрады, ол Обертке дұрыс шешім қабылдағанын айтты. Ол, Құдай оған басқаша жол көрсеткен, деді. Оған осы қолдаудың өзі керек болды. 1859 жылы епископ Помпальье Окленд епархиясына миссионерлер жинау үшін туған қаласы Лионға сапар шекті, және Обер шақыруды қабылдады. Обер 1860 жылдың 4 қыркүйегінде 25 жасында Франциядан Жаңа Зеландияға аттанды. Кемеде Жаңа Зеландияға бет алған 23 миссионер болды, олардың ішінде тағы үш француз әйелі де бар еді, соның ішінде епископ Помпалььедің қызы (Люси Помпальье), сондай-ақ Антуанетт Делонкл және Полин Дроге.

Оклендке келу

Ол Сиднейдегі Марияның үшінші орденіне қосылатынын күткен еді. Бірақ кеме Оклендке бет бұрды, ал төрт француз әйелі ағылшын тілінде сөйлейтін Мейірімділік қарындастарына қосылды. Француз қарындастары жергілікті халыққа көмектескісі келді, ал күткендей, Оклендтің бай адамдарының қыздарына француз тілін, ән салуды, тігіншілік және кестелеуді үйретпеді. Осының салдарынан олар Маори қыздарына арналған Назарет институтына ауыстырылды. 1862 жылы Обер мен Мейірімділік қарындастары Фриман шығанағында «Қасиетті отбасы» деген жаңа діни қауым құрды, ол Маори қыздарының оқытылуына жауапты епископ Помпальердің басшылығында болды. Осы жерде Обер, енді Мэри Джозеф қарындасы, Маори халқының арасында «Мери» деп лақап алды. Оберттің Маори мәдениетіндегі барлық нәрседегі ұстазы – Хоки, сондай-ақ Пеата деп те аталған, күшті Нгапухи басшысы Реваның ықпалды және талантты туысы болды. Обер 1840 жылы Ваитанги шартына қол қойылмас бұрын епископ Помпальерден крещение алып, Қасиетті отбасының қарындасы болды. 1868 жылы епископ Помпальер өзінің немере қызымен бірге Еуропаға ресми түрде қолдау іздеу үшін сапарлады. Оның епархиясы толық қаржылық қиындыққа тап болып, жеткілікті қызметкерлер болмады. Помпальер қайтып оралмады және 1871 жылы Парижде қайтыс болды. Помпальер кеткеннен кейін Паета мен Обер мектепті өздері басқарды, ал 1967 жылғы Түпкі халық мектептері заңы үкіметтің қолдау көрсетуге құлшынбайтынын көрсетті. Францияға қайтуға ниеті жоқ Обер Оклендтен Маоридің Маристік миссионерлік станциясында өмір сүру және жұмыс істеу үшін Хокс-Бейдегі Миниге келді, онда ол Әулие Эвлог Рейньемен бірге болды. Оберттің Маори шәкірттері өздерінің каингаларына, яғни ауылдарына оралды, ал Пеата, енді соқыр болған, Солтүстік Ландияға оралды және көп ұзамай қайтыс болды.

Хоукс шығанағы

Қазір 35 жастағы Оберт енді діни қауымның мүшесі емес, ол католик маори миссиясын жандандыруға өз үлесін қосу үшін Хоукс-Бейге келді. Ол француз отбасына қоныстанды, шаруа қожалығында көмектесті, катехизис сабақтарын өткізді, жергілікті хорға оқыту жүргізді, гармонияда ойнады, шіркеуді діни мерекелерге дайындады және көп ұзамай өзінің шебер медбикелік қабілетімен танылды. Ол маори және пакеха, католик және католик емес қауымдарда танымал болды, өйткені ол ауданды аралап, халқына көмек көрсетті. Оберт маори миссиясын қайта жаңғырту үмітін 1874 жылы Веллингтон епископы болып тағайындалған және епископ Виардты алмастырған епископ Редвудқа байлады, ол оның өмір бойына серігі болды. Көптеген дін қызметкерлерінің келуін күтіп, Оберт 1847 жылғы маори дұға кітабын қайта қарастырып, кеңейтті, ағылшын-маори сөздігін құрастырды және француз-маори сөздігін жазды (ол 1885 жылы маори-ағылшын сөздігімен толықтырды). 1879 жылы Франциядан келген әйгілі Кристоф Сулас осы аудандағы маори отбасыларымен танысып, Пакипакиде жаңа шіркеу салдырды. Үш жылдан кейін Уаңғануи өзенінен сауда сапарымен келген маорилер архиепископ Редвудтан өздерінің аймағына дін қызметкерін жіберуді сұрады. 1883 жылы отец Сулас және Сюзанн Оберт Хоукс-Бейден Хирухарамаға, яғни Уаңғануи өзенінен 60 шақырым жоғарыдағы Иерусалимге аттанды.

Хирухарама-Иерусалим

1883 жылы Оберт Сулас әкеге аудармашы және маори мәдениеті жөніндегі кеңесші ретінде көмектесті, сондай-ақ Ухангуиден келген екі жас қасиетті Жозеф әпкесімен бірге: Алойзиус және Тереза әпкелер. Ухангуиден келген екі әпке мектепте сабақ беруі керек еді; олардың үлкені Хьясинт ана Хирухарамаға католик миссиясын жандандыру үшін келді. Оберт әпкелерге маори тілі мен салтын үйретті; көптеген балалар мен ересектер мектепке келіп, шын ниетпен дінге келді. 1884 жылдың мамыр айында, жергілікті тұрғындарды өздерінің адалдығымен таң қалдырғанына қарамастан, қасиетті Жозеф әпкелері Иерусалимді тастап кетуге шешім қабылдады. Обертке Маристің үшінші рет тәртібінің бір бөлімін құрып, басқаруы сұралды. Ол тағы да көп мұғалімдерді шақырды. 1884 жылы Энн О’Рурк, Бриджит Браунли және Кармель Галлахер оған қосылып, жақын арада әпкелерге айналды. Хирухарамадағы әпкелер діни өмірдің әдеттегі салтына қоса, сабақ берді, науқастарға күтім жасады, жаңадан далаға айналған орманды өңдеді, бау-бақшаны күтті, дәрі-дәрмек жасап сатты, туристерге жеміс сатты және үйсіз балаларды тәрбиеледі, нәтижесінде қауым өсіп, гүлденді.

Веллингтон

1899 жылы Обер және екі қарындасы Веллингтонға еш хабарсыз келді де, бірден жұмысқа кірісті. Мұқтаж болған, қаңқасы зақымданған адамдарға арналған үйді салу үшін тәжірибелі медбикелер қажет болды, сондықтан Мейірімді қарындастар Сент-Джон жедел жәрдем қауымдастығының курсын бітірді. Дәрігерлер қарындастардың оқуына жеке қызығушылық танытты, барлық дін өкілдерін қабылдады, ешкімге де тыйым салынбады. Қарындастар бүгінгі күнге дейін жұмыс істеп келе жатқан, азық-түлік тарату орталығын ашты. 1903 жылы жұмыс істейтін ата-аналардың балалары үшін балабақша құрды. Обер және қарындастар тоқымадан жасалған арбаларды итеріп, тамақ сұрап, киім-кешектерді мұқтаждарға таратуға жинады, осылай қаланың күнделікті өмірінің бір бөлігіне айналды. 1907 жылы әуелі балалар мен нәрестелерге күтім көрсету үшін "Мейірім үйі" салтанатты түрде ашылды. 1910 жылы Оклендте нәрестелер үйі ашылды. Алайда, Веллингтон халқының Обердің еңбегіне көрсеткен құрметі кейбір жоғары лауазымды тұлғалармен бөліспеді. Проблемалар туды. Франциядағы Мария қоғамы болса, Хирухарама қауымының таңдаған жолынан наразы болды. Архиепископ Редвуд араласып, Обермен бірге Жаңа Зеландиядағы алғашқы діни қауымды құрды.

Рим

Жоспарларын іске асыра алмағандықтан, Оберт қажетті қолдау алу үшін Римге сапар шекті. Ол өзінің орденінің Жаңа Зеландиядағы шіркеутен тәуелсіздікке ие болуына үміттенді. Италияда ол 1915 жылғы Авеццано жер сілкінісінің зардап шеккендерін, Римнің кемтар аудандарындағы адамдарды емдеді және соғыста жарақат алғандарға көмектесу үшін Итальяндық Қызыл Крестіне қосылды (бірақ ол майданға жақын бөлімшеге қабылдана алмады). Ол Жаңа Зеландияның Сент-Джон жедел жәрдем медалін көрсетіп, оны тіркелген медбике медалі деп таныстырды. 1917 жылдың сәуір айында – Оберт Римге келгеннен кейін төрт жыл төрт ай өткен соң – Папа Бенедикт Мейірімді Ананың қыздарына Мақтау жарлығын берді. Бұл Жаңа Зеландияда туып, толыққанды дамыған жалғыз католик қауымы және осы мәртебеге жеткен әлемдегі ең кішкентай қауым болды.

Веллингтон

1920 жылдың қаңтарында Жаңа Зеландияға оралған Оберт Веллингтонға қайтып келді және әйел бауырластардың қауіпсіздігін қамтамасыз етуді, сондай-ақ Жаңа Зеландияның соғыстан кейінгі экономикалық дағдарысынан зардап шеккен кедей халқына тегін жалпы ауруханалық көмек және білікті медбикелік қызмет көрсетуді көздеді. Ол үйге кең ауқымды өзгерістер енгізуді ұйымдастырды, оның нәтижесінде операциялық бөлме және палаталары бар толыққанды хирургиялық бөлім құрылды. 1922 жылы әйел бауырластар жаңа ауруханадағы хирургиялық жұмыстарға дайындыққа кірісті. 1926 жылдың 1 қазанында Оберт 91 жасында дүние салды. Жаңа Зеландия газеттері оның қазасы туралы хабар таратты, көптеген адамдар соңғы құрмет көрсету үшін жиналды. Оның Әулие Мария періштелер шіркеуінде өткен жерлеу рәсімі Жаңа Зеландия тарихында әйелге көрсетілген ең ірі салтанатты жерлеу болып есептеледі.

Мұра

Оберт Джеймс К. Бакстердің кейінгі өлеңдерінде еске алынады, ол Иерусалимде коммуна құрған еді. Обертті қасиетті деп жариялау процесі 2010 жылы Морис Кармодиді осы мәселе бойынша постулятор немесе жақтаушы етіп тағайындаумен басталды; қазіргі таңда Римдегі органдар қарауында.