Кіріспе

Струнный квартет № 1 – Чарльз Айвстың музыкалық шығармасы. Музыка тарихшысы және теоретик Роберт П. Морган квартеттің «Айвстың кеңейтілген, алғашқы толыққанды шығармасы болды, ал оның ерекше ағылыстығы дәстүрлі музыкалық техникаларды толық меңгергенін көрсетеді. Бұған қоса, бұл жұмыс классикалық үлгілерге негізделген қарапайым жаттығудан гөрі әлдеқайда маңызды; композитордың болашақ туындыларының белгілері оның кең цитаталарында және, ең бастысы, форманы өзінің музыкалық ерекшеліктеріне бейімдеу қабілетінде көрінеді».

Өмірбаян

"Құтқарылу Армиясынан" және "Жаңару қызметі" деген тақырыптармен жазылған квартет 1896 жылы Айвз Йель университетінде екінші курс студенті болып оқып жүргенде жазылған, ал оның құрастырылуы Айвздің ұстазы Хорацио Паркердің қадағалауымен жүзеге асырылған. Айвс туралы зерттеуші Ян Сваффорд былай деп жазды: "Ивс, мүмкін, фуганы алып тастауға хақты болды, себебі ол жалпы жаңарту гимніне негізделгенімен, басқа бөлімдермен стильдік немесе тақырыптық байланысы жоқ, сонымен қатар ол туындының негізгі тональдық схемасын бұзады. Квартетті Айвз қалағандай орындау, оның құрылымын жақындатып, тиімділігін арттырады. Бұл фуга, тіпті струнный квартет үшін де тым кең және әуенді, "Төртінші симфонияға" жатады."

Квартеттің толық алғашқы орындалуы 1957 жылдың 24 сәуірінде Нью-Йорктегі Заманауи өнер мұражайында өтті. Оны үш бөлімдік нұсқада Кохон струнный квартеті орындады, сондай-ақ 1963 жылы осы туындының алғашқы жазбасын шығарды (Vox STDL 501120). Квартет алғаш рет 1961 жылы Peer International баспасында, барлық төрт бөлімін қамтитын ноталар жинағы ретінде жарияланды.

Музыка

Бұл шығарма екі скрипка, виола және виолончельден тұратын стандартты сыбызғы квартеті үшін жазылған. Жарияланған төрт бөлім:

Ян Сваффорд: "Бірінші квартет – "циклдік", мелодиялық желілер бөлімнен бөлімге қайта оралады, бұл XIX ғасырдың Берлиоз бен Шуманға дейінгі формальды тәсілі." Ивстің 1909 жылғы қайта қарауына сәйкес І, ІІ және ІІІ деп қарастырылған ІІ, ІІІ және IV бөлімдер туралы Ивс зерттеушісі Дж. Питер Бёркхолдер: "Бұл үш бөлімде ерекше мотивтік біртүтаслық бар, себебі Івс мұқият пайдаланған бастапқы әуендердің ұқсастығы және әр бөлімде басқаларында кездесетін материалдың болуы." Бірінші бөлім (Хорал) фугалық формада. Оның тақырыбы Лоуэлл Мейсонның "Миссионерлік ән" ("Гренландияның мұзды тауларынан") негізінде, ал қарсы тақырыбы Оливер Холденнің "Коронация" ("Исаның атының құдіретін мақтаймыз!") әніне негізделген. Бёркхолдер атап көрсеткендей, "бөлім барысында гимннің барлық төрт фразасы ретімен пайда болады – бұл нағыз фуга емес, көбінесе фугалық стильде парафраза, ол әдеттегі фугалық экспозициялар мен эпизодтарға қарағанда бастапқы әуенімен тікелей байланысты." Ол қорытындылады: "гимн әуенінің ұсынылуы – бөлімнің басты мағынасы. Осы тұрғыдан алғанда, ол Дж.С. Бахтың хорал прелюдиялары мен хорал фантазияларына ұқсас, және шындығында Ивс оны 'бір түрі хорал прелюдиясы' деп атады, Бахтың тәсілдерін білетінін көрсетті." Екінші бөлім (Прелюдия) ABA формасында. А бөлімі Джон Р. Свенейдің "Бейла жері" әніне негізделген, бірақ Бёркхолдердің айтуынша, "[е]гер "Бейла жерін" білсе де, тыңдаушылар оның басындағы бөлігін әннен естігенінен гөрі, жай ғана таныс сезінеді." Бёркхолдер Ивстің осы әуенді қолдануын "мелодияны жаңа функцияға бейімдеп, оның стилін де өзгертетінінің" мысалы ретінде келтіреді. Екінші бөлімнің B бөлімі Джордж Фредерик Руттың "Жарқыраған жағажай" әніне негізделген, оның түрленулері III және IV бөлімдердің B бөлімдерінің негізі болып табылады. Үшінші бөлім (Құрбандық) де ABA формасында. А бөлімінің негізгі тақырыбы Асахель Нетлтон немесе Джон Уайетке жатқызылған "Нетлтон" ("Кел, әрбір нығметтің бастауы") әніне негізделген. Ивс өзінің жазбаларында: "'Нетлтон' – Евангелие және лагерьтік жиын әндерінің бірі болды, мен оны Реддинг лагерьтік жиындарында естідім, мен оны қолдандым немесе ішінара ұсындым" деп жазған. Төртінші бөлім (Постлюдия) қайтадан ABA формасында. Оның А бөлімінің негізгі тақырыбы Джордж Джеймс Уэббтің "Уэбб" ("Тұрыңыз, Иса үшін тұрыңыз!") әніне, сондай-ақ "Коронация" және "Жарқыраған жағажай" әндеріне негізделген, ал оның B бөлімі қайтадан "Жарқыраған жағажай" әнінен алынған. Онда Ивс полиметрді алғаш қолданған жері: уақыттың үстінен композициялау. "Жарқыраған жағажай" әнінің кеңінен қолданылуы туралы Бёркхолдер: "Ивс үнемі және анық әуеннің фрагменттерін ұсынғанда, ол сол әуенге идея ретінде назар аударады және бізді одан әрі естігімізді күтеді. Оның музыкасында бұл орын алған әрбір жағдайда, әуеннің шығарма үшін маңызы біз алғашқыда түсінгеннен гөрі зор." Ол сондай-ақ "Жарқыраған жағажай" "үш бөлімнің барлығында да бар және мелодиялық түрлену немесе басқа бастапқы әуендерге ұқсастық арқылы байланысты. Әр бөлімде ол ортаңғы бөлімнің тақырыбының негізгі көзі болып табылады, ал оның бастапқы мотиві белгілі бір сәтте нақты көрінеді. Екі немесе одан да көп әуендер араласқанда, ол қатысады." Бёркхолдер Ивстің циклдік формаларды қолдануы "осы квартетті осындай құралдармен біріктіруге деген оның айқын қамқорлығында ғана емес, сонымен қатар келесі екі онжылдықта жазылған көптеген шығармаларда да айналмалы біріктіруді қолданады, соның ішінде алғашқы үш симфония, екі фортепиано сонатасы және Үшінші скрипка сонатасы."