Кіріспе

Антителолық жауаптың түрі

Агглютинация – бөлшектердің бірігіп, үйірсуі. Агглютинация сөзі латын тіліндегі "agglutinare" (жабыстыру) сөзінен шыққан. Агглютинация – сұйықтықтағы бөлшектердің (қызыл қан жасушалары немесе бактериялардың) жиналып, үйірсу реакциясы, әдетте, нақты антиденеге жауап ретінде жүзеге асады. Бұл биологияда екі негізгі жағдайда кездеседі: антидене немесе комплемент болғанда бактериялар немесе қызыл қан жасушалары сияқты жасушалардың бірігіп, үйірсуі. Антидене немесе басқа молекула бірнеше бөлшекті байланыстырып, ірі кешен құрайды. Бұл фагоцитоз арқылы микроорганизмдерді жою тиімділігін арттырады, өйткені бактериялардың ірі топтарын бір ретте жоюға болады, ал жеке микробиологиялық антигендерді жоюға қарағанда бұл тиімдірек. Егер адамға дұрыс емес қан тобының қаны құйылса, антиденелер қате құйылған қан тобымен реакцияға түсіп, эритроциттердің бірігіп, жабысуына және агглютинацияға себеп болады. Сұйықтықтағы ұсақ бөлшектердің бірігіп, ірі массалар құрауы; мұндай ірі массалар кейін (әдетте) шөгінді түзеді.

Гемоагглютинация

Гемагглютинация – қызыл қан жасушаларының бірігіп, түйірлену немесе бітелу процесі. Гемагглютинацияға қатысатын агглютинин гемагглютинин деп аталады. Кросс-сәйкестендіруде донордың қызыл қан жасушалары мен реципиенттің сарысуы немесе плазмасы бірге инкубацияланады. Егер агглютинация орын алса, бұл донор мен реципиенттің қан тобының үйлеспейтінін көрсетеді. Адам өзінің қызыл қан жасушаларына қарсы антиденелер өндіргенде, мысалы, суық агглютинин ауруы және басқа да аутоиммундық жағдайларда, жасушалар өздігінен бірігіп түйірленуі мүмкін. Бұл аутоагглютинация деп аталады және ол қан тобын анықтау және толық қан анализі сияқты зертханалық тесттерге кедергі келтіруі мүмкін.

Лейкоаглютинация

Лейкоагглютинация ақ қан жасушалары қатысқанда пайда болады. Мысалы, фитогемагглютининнің PH L формасы.

Микробиология саласында

Агглютинация нақты бактериялық антигендерді және осы бактериялардың табиғатын анықтау әдісі ретінде жиі қолданылады, демек, диагностикада маңызды техника болып табылады.

Ашық етілген жерлер

Екі бактериолог, Герберт Эдвард Дурхам (1945 ж.) және Макс фон Грубер (1853–1927 жж.), 1896 жылы нақты агглютинацияны ашты. Бұл түйісу Грубер-Дурхам реакциясы деп аталды. Грубер жасушалардың агглютинациясын тудыратын кез келген затты агглютинин (латын тілінен) деп атады. Француз дәрігері Фернан Видаль (1862–1929 жж.) 1896 жылдың соңында Грубер мен Дурхамның ашылуын тәжірибеде қолданды, реакцияны қызба тексерудің негізі ретінде пайдаланды. Видаль қызба тасымалдаушысының қан сарысуы қызба бактерияларын түйіндететінін, ал қызбадан мүлдем таза адамның сарысуы мұндай әсер көрсетпейтінін анықтады. Бұл Видаль тесті сарысулық диагностиканың алғашқы мысалы болды. Австриялық дәрігер Карл Ландштейнер 1900 жылы агглютинация реакциясының тағы бір маңызды практикалық қолданысын тапты. Ландштейнердің агглютинациялық сынақтары және оның ABO қан топтарын ашуы қан құю және серология ғылымының бастауы болды, бұл трансфузияны мүмкін және қауіпсіз етті.