Кіріспе

Қанның әртүрлі генетикалық бұзылыстары

Гемоглобинопатия – қанның қызыл қан жасушаларының құрамындағы ақуыз – гемоглобинге қатысты тұқым қуалайтын қан ауруларының тобын білдіретін медициналық термин. Бұл бір гендік аурулар және көбінесе аутосомалық кодоминантты қасиеттер ретінде мұраға беріледі. Екі негізгі тобы бар: гемоглобин гендеріндегі мутациялар нәтижесінде туындаған гемоглобиннің құрылымдық аномалиялары және гемоглобин молекулаларының жеткіліксіз өндірілуінен туындаған талассемия. Гемоглобиннің негізгі құрылымдық варианттары HbS, HbE және HbC болып табылады. Талассемияның негізгі түрлері – альфа-талассемия және бета-талассемия. Кейбір жағдайларда гемоглобин ақуыздарындағы аномалиялар олардың өндірісіне де әсер ететіндіктен, бұл екі жағдай бір-бірімен байланысты болуы мүмкін. Гемоглобиннің кейбір варианттары патологияны немесе анемияны тудырмайды, сондықтан олар көбінесе гемоглобинопатияларға жатпайды.

Электрофоретикалық көші-қон үлгілері

Гемоглобиннің түрлерін гельдік электрофорез арқылы анықтауға болады.

Сілтілік электрофорез

Жалпы алғанда, сілтілік электрофорез кезінде, қозғалыс жылдамдығының арту ретімен гемоглобиндер: A2, E=O=C, G=D=S=Lepore, F, A, K, J, Bart's, N, I және H болып тізіледі.

Жалпы алғанда, S орнында миграциялайтын аномальді гемоглобиндерге серпалылық сынағы жасалады, осы сынақ гемоглобиннің натрий бисульфиті ерітіндісінде тұнбалануын анықтауға көмектеседі.

Қышқыл электрофорезі

Жалпы алғанда, қышқыл электрофорезі кезінде қозғалыс жылдамдығының арту ретімен гемоглобиндер F, A=D=G=E=O=Lepore, S және C орналасады.

Осы екі әдіс арқылы аномалды гемоглобин түрлері осылайша бөлініп, анықталады. Мысалы, Hgb G Филадельфия сілтілік электрофорезде S-пен, ал қышқыл электрофорезде A-мен көшеді.

Емдеу әдістері

Гемопоэтикалық дің жасушаларын трансплантациялау (ГДЖТ) – бұл көпкөзді гемопоэтикалық дің жасушаларын трансплантациялау болып табылады, олар әдетте сүйек бауырынан, перифериялық қаннан немесе кіндік қаннан алынып, пациенттің ішінде көбейіп, қалыпты қан жасушаларын жасау үшін қолданылады. Трансплантация автологтық (пациенттің өзінің дің жасушалары қолданылады), аллогендік (дің жасушалары донордан алынады) немесе сингендік (біржұп егізден алынады) болуы мүмкін.