Кіріспе

Уильям Шарп Маклей немесе Маклей (21 шілде 1792 - 26 қаңтар 1865) – британдық мемлекеттік қызметкер және энтомолог. Ол бесіктік жіктеу жүйесін белсенді түрде қолдаушы болды. Бітіргеннен кейін ол Париждегі британдық елшілігінде жұмыс істеді, сонымен қатар табиғаттануға қызығушылық танытып, жәндіктер туралы мақалалар жариялады және Чарльз Дарвинмен хат алмасты. Маклей Кубаның Гавана қаласына көшіп, төрелік комиссары, комиссари судья, кейін судья болып қызмет етті. Осы қызметтен зейнетке шыққаннан кейін Австралияға эмиграциялады, онда жәндіктерді жинауды және теңіз табиғатын зерттеуді жалғастырды.

Ерте өмір

Маклей Лондонда Александр Маклейдің үлкен ұлы ретінде дүниеге келді. Ол оны сол кездегі әріптесі, шарап саудагері Уильям Шарптың құрметіне атады. Вестминстер мектебінде және Кембридждегі Тринити колледжінде білім алды, 1814 жылы құрметті дипломмен бітірді. Кейін Париждегі британ елшілігіне атташе болып тағайындалды, сондай-ақ француз үкіметіне қатысты британдық талаптарды өтеу жөніндегі кеңестің хатшысы қызметін атқарды. Әкесінің жолын жалғап, табиғат тарихына қызығушылық танытып, Жорж Кувье және басқа да көрнекті ғалымдармен жақын дос болды.

Ғылыми мансабының алғашқы жылдары

Маклейдің басты еңбегі – «Horae Entomologicae»; немесе, Annulose Animals туралы мақалалар, 1- және 2-бөлімдер (1819–1821). «Horae Entomologicae»-нің бірінші бөлімі Пьер Андре Латрельдің «Lamellicornes» таксономиялық контекстінде Линнейдің «Scarabaeus» туысын (Systema Naturae, 12-басылым, 1767) қайта қарастырды, қазіргі «Scarabaeidae» туысының алғашқы монографиясы болды. Ол сондай-ақ «Жава аралындағы Т. Хорсфилд жинаған жәндіктердің табиғи туыстығы мен ұқсастығын көрсетуге жасалған тәжірибе» («Annulosa Javanica or an Attempt») атты еңбегін жариялады, № 1 (Лондон, 1825). Жәндіктерге қатысты басқа да шағын жариялымдар: «Zoological Journal» журналында «Hylobius abietis» шырша егістіктеріне келтірген зиян туралы ескертулер және Лондон энтомологиялық қоғамының еңбектеріндегі бірнеше жазбалар. Маклей Фредерик Уильям Хоупқа көптеген жәндіктерді жіберді, олар қазір Оксфорд университетінің Хоуп энтомология бөлімінде сақтаулы. Ол Чарльз Дарвинмен хат алмасып жүрді, бірақ оның эволюция теориясымен күшті түрде келіспеді. Маклей өзінің «Horae Entomologicae» еңбегінде кеңінен қолданылған, қысқа ғұмырлы болған Квинарлық жіктеу жүйесін ұсынды. Бұл жануарларды туыстық топтарға жіктеуге жасалған әрекет болды және оның «Horae Entomologicae» (1821) кітабының 2-бөлімінде жарияланды. Оның ойынша, жануарлардың әрбір негізгі тобын 5 кіші топқа, ал әрбір кіші топты тағы 5 кіші топқа бөлуге болады. Маклей аффинитет деп аталатын нағыз туыстық байланысқа байланысты ұқсастық пен аналогия деп аталатын функциялық ұқсастық арасындағы айырмашылықты бірінші болып атап көрсеткен жүйелеушілердің бірі болды. Туыстық байланыс арқылы біріккен негізгі топтар басқа топтармен немесе кіші топтармен салыстырмалылық негізінде оскуляция деп аталатын жапсарлы байланыс арқылы да байланыса алады. Гомология және гомоплазия тұжырымдарының алғы күші ретінде бұл ұсыныстар сол кезде өте маңызды деп есептелді, ал Бигль саяхатынан оралғаннан кейін Маклейді таныған Чарльз Дарвин 1845 жылға дейін өз эволюциялық схемаларына Квинарлық идеяларды енгізуге тырысты («Дарвин теориясының дамуы» еңбегін қараңыз, автор – Дов Осповат, 1981). Бұл идеяларды Уильям Суэйнсон, Николас Айлвард Вигорс және басқалар да қолдады.

Гавана

1825 жылы Маклей құл саудасын жою мақсатында Кубаның Гавана қаласындағы британдық-испандық комиссия сотына британдық төреші комиссары болып тағайындалды; 1830 жылы комиссар судья, ал 1833 жылы Аралас сотқа судья болып тағайындалды. Ол 1836 жылы (44 жасында) жылына 900 фунт стерлинг зейнетақымен зейнетке шықты. Осы жылдар бойы ол әпкесі Франсис (Фанни) Леонора Маклеймен (1793–1836) хат алмасып тұрды. Осы хаттар оның мінезінің қатал, тіпті ауыр екенін көрсетеді. Маклей Гаванада болған кезінде ғылыми жұмысын жалғастырды және әкесі хатшы болған Линней қоғамына (1798–1825) және Зоологиялық қоғамға сайланды. Сонымен қатар, ол Британдық ғылым қауымдастығының табиғаттану бөлімінің президенті болып сайланды.

Австралия

1839 жылы Маклей Австралияға көшіп келді, қысқа уақыт ата-анасымен бірге Маккуори Плейстегі Колониялық хатшының үйінде тұрды, содан кейін сол жылдың қыркүйек айында отбасының әлі аяқталмаған Элизабет Бей үйіне көшті. Ол 1845 жылы мүлікке иелік құрды, әкесі Александрдың көптеген қарыздарын және мүлік бойынша ипотеканы өз мойнына алды (оны ол 1848 жылы ресми түрде мұраға алды). Қаржы жинау үшін ол Лондоннан әкесінің тапсыруымен сатып алған, бірақ ешқашан төленбеген жиһазды да сатты. Дегенмен, ол үйді толық аяқтамады, және жоспарланған колонадасы да салынбады. Үй интеллигенция мен табиғат зерттеушілерінің шағын тобының жиналатын орнына айналды, бірақ Маклей өте әлеуметтік адам ретінде танылмады. Томас Митчелл кіші үйді және оның иесін сатирамен сипаттады: «Блеак Хаус Елиза шығанағының үстінде көңілсіз тұр, иесінің қонақжайлығындай суық» (Карлин, 45-бет). Маклей Австралияның табиғи тарихымен, әсіресе Порт-Джексон аймағындағы теңіз фаунасымен қызығушылық танытты. Кейіннен ол көптеген австралиялық жәндіктерді жинады; ол қайтыс болғаннан кейін, олар туысы Уильям Джон Маклейге мұра қалдырылды, ол табиғи тарихқа қызығушылық танытқан және 1888 жылы оларды Сидней университетінің Маклей мұражайына тапсырған, осы ісі үшін ол рыцарь атағын алды. Ол ағасы Джордж Маклейдің ғылыми қызығушылықтарын да қолдады. Маклей 1865 жылғы 26 қаңтарда қайтыс болғанға дейін Элизабет Бей үйінде жалғыз өмір сүрді.