Кіріспе

Махан классының эсминеці

USS Tucker (DD 374) – АҚШ Әскери-теңіз күштері үшін салынған 18 кемеден бірі және 1936 жылы қолданысқа енгізілді. Такердің негізгі қаруы 5 дюймдік (127 мм) 38 калибрлі екі мақсатты бес зеңбіректерден тұрды. Алғаш Сан-Диегодағы (Калифорния) АҚШ-тың соғыс флотына бекітілген Такер Батыс жағалауында және Гавай аралдарында қызмет етті. Кариб теңізіндегі теңіз жаттығуларына қатысқаннан кейін, ол Гавайиге оралды. Содан кейін ол Жаңа Зеландияға достық сапармен барып, Гавайиге қайтып, Перл-Харборға тоқтады. 1941 жылдың 7 желтоқсанында жапондықтар Перл-Харборға шабуыл жасаған кезде, Такер күрделі жөндеуден өтіп, шабуылға ұшырамады. Біраз уақыттан кейін ол Батыс жағалауы мен Гавай арасында конвойларды сүйемелдеуге кірісті. Кейін Такерге Тынық мұхитының оңтүстігіндегі аралдарға күзеттік миссиясы тапсырылды. 1942 жылдың 1 тамызында Такер порттан шығып, Эспириту-Сантоға жүк кемесін сүйемелдеді. Олар үш күннен кейін оның портына кірді, онда эсминец АҚШ Әскери-теңіз күштері орнатқан қорғаныс мина өрісіне түсті. Такер кем дегенде бір минаға соқтығысып, оны дерлік екіге бөліп, батырып, үш теңізшіні қаза қылды; экипаждың қалған бөлігі аман қалды.

Машиналар

Текерде Babcock & Wilcox немесе Foster Wheeler компаниялары жасаған төрт су түтікті қазандық орнатылған. Олар екі General Electric тісті бу турбинасын қозғалтатын буды өндірді, олар Текердің ең жоғары жылдамдығы үшін қуат берді. Кеме ең жоғары 1,500 тонна отын майын тасымалдады, сынақ кезіндегі қашықтығы 6,500 теңіз шақырымын құрады. Кеменің соғыс кезіндегі қашықтығы 15 теңіз тобымен 15 түйін және 10 теңіз тобымен 20 түйін болды. Кеменің дизайны жаңа буын қозғалтқыш машиналарын қамтиды. Қазандықтар жоғары қысымды турбиналарды қос редукциялы берілістермен қуаттандыруға қабілетті болды, бұл турбиналардың бұрынғы эсминецтердің жобаларына қарағанда жылдам және тиімді жұмыс істеуіне мүмкіндік берді.

Қару-жарақ

Текердің негізгі батареясы MK33 қару-жарақты басқару жүйесімен жабдықталған 5 дюймдік (127 мм) 38 калибрлі бес екі мақсатты пулеметтен тұрды. Кемедегі зениттік батареяда сумен салқындатылған .50 калибрлі (12,7 мм) төрт пулемет болды. Кемеде Mark27 торпедалық отты басқару жүйесімен басқарылатын он екі торпедаға арналған үш төрттік торпеда түтігі орнатылған. Кеменің сол және оң жақтарындағы түтіктер тек сол жаққа ғана, ал орталық түтік екі жаққа да оқ атуға мүмкіндік берді. Кеме екі тереңдік зарядтағыш тіреуге және тереңдік зарядтағыш проекторларға (К-пулеметтерге) бейімделген. 1942 жылдың басында Әскери-теңіз күштері Махан классы эсминдерін жаңа әуе шабуылына қарсы қарумен жаңартуға кірісті, бірақ кластың көп бөлігі 1944 жылға дейін жаңартылмады. (Ходжес пен Фридманның деректері Текердің жаңартылғанын көрсетпейді).

Құрылыс және қызмет тарихы

Текер – Континенттік және АҚШ Әскери-теңіз флотының офицері болған Сэмюэл Текердің есімімен аталған екінші кеме. Текердің қазығы 1934 жылдың 15 тамызында салынды. Ол 1936 жылдың 26 ақпанында суға түсірілді және Текердің үшінші туысы оны тойлау рәсімінен өткізді. Кеме 23 шілдеде АҚШ Әскери-теңіз флотына қабылданып алынды. Сынақ сапарында болғаннан кейін, ол Сан-Диегода (Калифорния) АҚШ-тың соғыс флотына қарасты эсминецтер күштеріне қосылды. Ол олармен бірге Батыс жағалауында және Гавайи аралдарында, Жоюшылар дивизиясының 3-эскадрильясы құрамында қызмет етті. 1939 жылдың ақпанында Кариб теңізінде және Атлант мұхитында өткен флоттық жаттығуларға қатысты. Жапониямен қарым-қатынастың ушығуына байланысты флотқа Гавайи суларына қайтуға бұйрық берілді. 1940 жылдың маусымында Текер Гавайиден Уэйк аралының шығысына флоттық жаттығуларға аттанды. «Екінші дүниежүзілік соғыстағы АҚШ Әскери-теңіз кемелері» кітабының авторы Джон Райли кіші, Гавайиге оралған кезде кемеге қуат беру үшін қолданылған ерекше әдіс туралы былай деп сипаттады: Текер 1941 жылдың ақпанына дейін Гавайи мен Батыс жағалауы арасында жұмыс істеді. Содан кейін ол 17 наурызда Оклендке жетіп, Жаңа Зеландияға достық сапар жасады. Перл-Харборға оралғаннан кейін, ол 19 қыркүйекте Сан-Диего портына оралғанға дейін теңізде реттік жаттығуларға қатысты. Ұзақ уақыт өткен соң, Текер қараша айында 19-жұмыс тобының құрамында Гавайиге бағытталды. Біраз уақыттан кейін ол эсминецті жөндеу үшін Перл-Харборға жіберілді. 1941 жылдың 7 желтоқсанында Жапония Перл-Харборға шабуыл жасағанда, «Текер» Х–9 кемежайдағы «Уитни» эсминцінің қасында орналасқан бес эсминецтің бірі болды. «Текердің» жалпы дабыл қағылмас бұрын, палубадағы теңізшілердің бірі жапондық ұшақтардың бірінші толқынына 50 калибрлі пулеметпен оқ атуды бастады. Екінші толқын шабуылға шыққанда, барлық кемелер оқ ашты. «Текердің» артиллериялық ұшақтары кем дегенде екі ұшақты құлатты: біреуі қант плантациясына құлады, екіншісі жалындарда тау басына жоғалып кетті. Жөндеу жұмыстары толыққан жоқ болғандықтан, «Текердің» көптеген механизмдері бөлшектелген күйде болды. Экипажтың бар күшіне қарамастан, ол сол күні кешкі уақытқа дейін жолға шыға алмады. Жөндеуден кейін «Текер» Перл-Харбордың жағасында қарауылдап, бірнеше ай бойы Гавайи мен Батыс жағалауы арасында конвойларды сүйемелдеді. Жаңа бұйрық бойынша ол Оңтүстік Тынық мұхитына конвойлерді сүйемелдеуге аттанды. Содан кейін «Текер» су ұшағын жөндеу кемесі «Райтпен» бірге Америка Самоасының Тутуиласына, жағажайларды нығайту мақсатымен барды. Одан кейін ол жүк тасушы кемесін Фиджидегі Суваға жеткізіп, Ноумеяға, Жаңа Каледонияға қарай бағытталды. Австралияға қарай жүзіп, 27 сәуірде Сиднейге жетті. Отын құйып алғаннан кейін, ол Мельбурн, Перт және Фримантел қалаларын аралап, кейін Сиднейге қайтып оралды. «Текер» және «Райт» 1942 жылдың 3 маусымында Суваға оралды. Маусымның қалған бөлігінде және шілде айының бірінші аптасында «Текер» Сувадан шығып, 10 шілдеде крейсер «Бойзды» конвойді сүйемелдеуден босатты. 30 шілдеде кеме Оклендке жетіп, келесі күні Суваға қайтып кетті.

Тағдыр

1942 жылдың 1 тамызында «Текер» Сувадан «СС Нира Лукенбах» жүк кемесін Жаңа Гебрид аралдарындағы Эспириту-Сантоға сүйемелдеп шықты. 4 тамызда «Текер» жүк кемесін Эспириту-Санто портына жеткізді. Батыс кіреберіске бет алғанда, ол кем дегенде бір минаға соқты. Жарылыс №1 түтін құбырының тұсында кеменің корпусын дерлік екіге бөліп жіберді, ал алдыңғы қақпақтағы өрт сөндіру бөлімінде кезекте тұрған үш экипаж мүшесі қаза тапты. Кемедегілердің қалғаны аман қалды. «Нира Лукенбах» және басқа кемелер батып бара жатқан кемеден теңізшілерді құтқарып алды. «Текердің» корпусы ертесі күні таңда батып кетті, ал суға түсушілердің тобы кеменің мұрын бөлігін суға батырып жіберді. Кеме «Сегонд» арнасына «Гэмбл», «Бриз» және «Трейси» мина тастаушылары батыс кіреберісте миналар орналастырғанын білмей кірді. Тергеу көрсеткендей, «Текердің» капитаны миналы аймақ туралы ескерілмеген. 1944 жылдың 2 желтоқсанында кеме Әскери-теңіз кемелер тізілімінен шығарылды. «Текердің» жоғалуы Гуадалканал шайқасына барлық қолдағы кемелерді жинауға тырысқан Тынық мұхиты флоты үшін үлкен соққы болды. «Текер» батқаннан кейін үш күн өткен соң, «Навахо» буксирі суға секіргіштермен бірге келді және кеменің қаруларын, турбиналарын, якорьларын және тізбектерін құтқарып алды. Соғыстың қалған бөлігінде Теңіз күштері апат орнын суға түсушілерді оқыту үшін пайдаланды және одан әрі құтқару жұмыстарын жүргізбеді. Шамамен 18 метр тереңдікте орналасқан кеме жеке құтқарушылар үшін оңай қолжетімді болды, олар құнды заттарды жинап, «Текердің» қалдықтарын шашыратты. Спорттық суға түсушілер де орынға зиян келтірді, 1997 жылға қарай ол «су асты қоқыс полигонына» ұқсады. Су асты фотожурналисі Майк Геркен бірнеше рет «Текердің» апат орнына суға түсті; 2013 жылы ол «Текерді» және басқа суға батқан кемелерді еске алды: «Текер» және «СС Президент Кулидж» әскер тасымалдау кемесі үш айдан кем уақыт аралығында ұқсас тағдырға ұшырады; екеуі де АҚШ Әскери-теңіз күштерінің миналы аймағының әртүрлі бөліктерінде батып, кейіннен суға түсу орындарына айналды.

Құрметтер

Текер Екінші дүниежүзілік соғыстағы қызметі үшін бір ұрыс жұлдызы алды.