Кіріспе

Норвегиялық футболшы (туған 1972 жылы)

Альфи Хааланд (туған Альф Инге Расдал Халанд; 23 қараша 1972 жылы) – Норвегияның бұрынғы кәсіби футболшысы, оң жақ қорғаушы немесе жартылай қорғаушы. Хааланд Премьер-лигада «Ноттингем Форест», «Лидс Юнайтед» және «Манчестер Сити» клубтарында ойнады және Норвегия құрамасы сапында 34 матч өткізді. 1979 жылы туған қаласының «Брайн ФК» жасөспірімдер академиясына қосылып, 1989 жылы 17 жасында тұңғыш рет негізгі құрамда алаңға шықты. Бір жыл өткен соң клубпен алғашқы кәсіби шартына қол қойды. Содан кейін 1993 жылдың желтоқсан айында Хааланд Премьер-лиганың «Ноттингем Форест» клубына ауысты. Төрт жыл клубта ойнағаннан кейін «Лидс Юнайтед» командасына өтті. Ол «Лидс» құрамында УЕФА кубогының жартылай финалына жетті және УЕФА Чемпиондар лигасына қатысу құқығын алды. Соңғы трансферімен Хааланд «Манчестер Сити» клубына қосылды. Осы жылы Хааланд сегіз жылдық үзіліс жасап, «Брайн ФК» клубының үшінші командасына қайта оралды және 2013 жылы «Россленд БК» сапында футболшы мамандығын аяқтады.

Ерте өмір және мансап

Альфи Хааланд 1972 жылдың 23 қарашасында дүниеге келді. 1979 жылы туған қаласының "Брайн ФК" клубының жастар командасына қосылды. 1989 жылы, 17 жасында, негізгі құрамдағы алғашқы ойынын өткізді. "Форрест" сапында "Лестер Сити" клубына қарсы дебют жасады.

Лидс Юнайтед

1997 жылдың шілдесінде Хааланд Джордж Грэмнің басшылығымен «Лидс Юнайтед» клубына қосылды. 9 тамызда ол «Арсеналға» қарсы ойында «Лидс» сапында дебют жасады. Қыркүйек айында «Манчестер Юнайтед» «Элланд Роуд» стадионында «Лидс Юнайтед» командасына 1:0 есебімен ұтылып тұрғанда, Рой Кин допқа таласқанда Хааландпен соқтығысып, алдыңғы кресттік байланысын жарақаттады. Кин жерге құлағанда, Хааланд жарақаттың қаншалықты ауыр екенін білмей, оның үстіне тұрып, Киннің жарақаттанғанын көрінеу өтірік айтқанын айтты. Хааландқа ескерту жасалды, ал Кин алаңнан мүшелеспен шығарылды және содан кейін шамамен бір жылға жарысқа қатыса алмады. 1997 жылдың 26 желтоқсанында Хааланд «Энфилд» стадионында «Ливерпульге» 3:1 есебімен ұтысқан кезде гол соқты. Бұл жетістікті оның ұлы Эрлинг Хааланд 2019 жылдың 2 қазанында «Ред Булл Зальцбург» сапында ойнағанда қайталады. Хааланд 1999–2000 маусымда УЕФА кубогының жартылай финалына шыққан және Чемпиондар лигасына қатысқан «Лидс» командасының құрамында болды. Хааланд көбінесе әмбебап ойыншы ретінде пайдаланылды, ол Дэвид О’Лиридің басшылығымен жартылай қорғаныс және қорғаныс позицияларында ойнады.

Манчестер Сити

2000 жылы Хааланд Лидс клубын тастап, 2,5 миллион фунт стерлингке «Манчестер Сити» клубына қосылды. 2001 жылғы сәуірде «Манчестер Юнайтедке» қарсы өткен матчта Рой Кин Хааландты оң тізесінен жоғары соққымен ұрып, дереу алаңнан қуылды. Оқиғаға қатысты Хааланд: «Мен аяғымның жерден көтерілгеніне қуаныштымын, әйтпесе ол маған көп зиян келтірер еді» деді. Содан кейін Кинге 5000 фунт стерлинг айыппұл салынды және үш матчтан шеттетілді. Бір жылдан соң жарық көрген автобиографиясында Кин бұл әрекетінің үш жарым жыл бұрын Хааландтан алған сынға деген кек алу үшін алдын ала жоспарланған қасақана шабуыл болғанын мәлімдеді. Осыдан кейін Кин Англия футбол қауымдастығының (FA) тергеуіне түсті. Ол өзінің көмекші жазушысы дұрыс емес түсіндіргенін айтты, бірақ спортты қаралағаны үшін қосымша бес матчтан шеттетілді және 150 000 фунт стерлинг айыппұл төледі. Оқиғадан кейін Хааланд Киннің оған тіке қарауға батылы келмейтінін айтқан болатын. Сондай-ақ ол: «Мен «Манчестер Юнайтедті» жақтырмаймын және олардың ойыншыларын көтере алмаймын» деді. Киннің соққысы тиген кезде Хааландтың сол тізесіне де ауырсыну болғандықтан, ойнағанда белдік таңуға мәжбүр болды. Соққыдан кейін Хааланд матчты аяқтады, апта ортасында Норвегия құрамасы үшін өткен достық ойында таймның бірінші жартысында алмастырылды, ал келесі лигалық матчта 68-ші минутта алаңнан шықты. Сол жазда ол сол тізесіне операция жасады, бірақ келесі маусымда тек төрт рет қосалқы құрамда алаңға шықты және 2003 жылдың шілдесінде толық сауығып үлкермегендіктен футболдан кетуге мәжбүр болды. Хааландтың «Манчестер Сити» клубымен 2004-2005 маусымының соңына дейін келісімшарты болған, бірақ келісімшартында егер медициналық тексерулер оның негізгі құрамда ойнай алмайтынын көрсетсе, клуб келісімшартты бұзуға құқылы екені жазылған. Клуб осы мүмкіндікті пайдаланды. 2002 жылы Киннің автобиографиясы жарық көргеннен кейін Хааланд пен «Манчестер Сити» Кинге қарсы заңдық шаралар қолдануды қарастырғанын мәлімдеді. Алайда, Хааланд өзінің веб-сайтында бірнеше айдан бері сол тізесіндегі жарақатпен ойнағанын, сол аяғына ешқандай соққы тимегенін (Кин оның оң жамбасын тепкенін) және Киннің оның ұзақ мерзімді жарақаттануына себеп болмағанын мәлімдеді. 2003 жылдың ақпан айында клуб медициналық кеңес алғаннан кейін сот процесі тоқтатылды.

Rosseland BK

Хааланд сегіз жылдық үзілістен кейін, 2011 жылдың тамызында Норвегияның үшінші дивизионындағы Брайне қаласындағы «Россленд БК» клубы үшін ойнауға қайта оралды. Ол 2013 жылы үшінші рет және соңғы рет зейнеткерлікке шықты.

Халықаралық мансап

Хааланд Норвегия құрамасында 1994 жылғы қаңтарда Коста-Рикаға қарсы өткен жолдастық ойында дебют жасады. Кейіннен ол 1994 жылғы ФИФА әлем чемпионатына Норвегия құрамасының құрамына енді, онда Мексика және Италияға қарсы матчтарда ойнады. Хааланд барлығы 34 рет құрама сапында алаңға шықты, оның соңғы халықаралық ойыны 2001 жылғы сәуірде Болгарияға қарсы болды. Хааланд – Халвар Торесен, Дэн Эгген, Эспен Баардсен, Ханс Герман Хенриксен және Джошуа Кинг сияқты, Норвегия құрамасы үшін ойнаған, бірақ ешқашан отандық жоғары лигада доп теппеген футболшылардың қатарында. Ол 1990 жылдардың ортасында Англияда «Нотингем Форест» клубында ойнап жүргенде отбасын құрды және үш балаға ие болды: Астор, Габриэль және Эрлинг Хааланд. Астор BI Норвегия бизнес мектебінде қаржы мамандығын оқып жатыр, Габриэль – медициналық қызметкер, ал Эрлинг әкесінің ізін басып, кәсіби футболшы болды. Эрлинг «Манчестер Сити» клубында ойнайды, бұл клубта Альфи де бұрын ойнаған. Альфидің туған інісі Альберт Тьоланд та кәсіби футболшы, ол соңғы рет «Молде ФК» клубында шабуылшы ретінде ойнады. Гри Маритадан ажырасқаннан кейін Хааланд Анита Стрёмсвольге үйленді, олардың екі қызы бар.