Кіріспе

Өнер және ғылым бағдарламасы (сонымен қатар: ArtSci, Mac ArtsSci, немесе Arts & Sci) – Онтарионың Гамильтон қаласындағы Макмастер университетінің бакалавриат деңгейіндегі оқу бағдарламасы. Бұл университеттегі тікелей қабылдау жүзеге асырылатын ең шағын бағдарламалардың бірі, жылына шамамен 70 студент қабылданады, ал жалпы студент саны 250-ге жуық. Өте шағын болғандықтан, жақсы беделі мен танымалдылығынан туыстап, Өнер және ғылым бағдарламасына түсу үшін орта мектептегі үлгерімнің жоғары көрсеткіші (GPA) қажет, сонымен қатар қосымша өтініш тапсыру қажет.

Тарих

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін, әлемдегі көптеген университеттер сияқты, Макмастер университетінде студенттер саны күрт өсті және жаңа дамып келе жатқан ғылымдар бойынша дипломдар саны артты. Университеттегі гуманитарлық білімді жаңғырту туралы бастамалар келесі жылдары ұсынылды, бірақ олар қағаз күйінде қалды. 1970 жылдардың ортасында Макмастерде 4 жылдық диплом күтілгеннен асып түсетіні, ал 3 жылдық бакалавр дипломдарының олай емес екені анықталды. 1977 жылы университет есебінде Макмастердің пәнаралық бағдарлама құру мүмкіндігін зерттеуі ұсынылды. 1979 жылдың көктемінде доктор Дугал Кэмпбелл төрағалық еткен арнайы комиссия университет Сенатына ұсынымдарды зерттеу үшін құрылды. Кэмпбелл комиссиясының есебі 1979 жылдың маусым айының соңында университет Сенатымен мақұлданды. 1979 жылдың тамыз айының соңында сол кездегі академиялық вице-президент Лесли Дж. Кинг Макмастердің психология кафедрасының профессоры доктор Херб Дженкинске кеңес құруды және жалпы білім беру бағытындағы жаңа бакалавриат бағдарламасын басқаруды тапсырды. Жоспарлау кеңесі 1980 жылдың наурыз айының ортасында «Өнер және ғылым саласындағы жаңа бакалавриат бағдарламасының жобасын» ұсынды. Сол жылдың 27 наурызында өткен жалпы факультет отырысында сын-пікірлер естілгеннен кейін, Кеңес жобаны қайта қарастырып, 1980 жылдың мамырында университет Сенатына ұсынды. 1981 жылдың қыркүйегінде «Өнер және ғылым» бағдарламасы алғашқы студенттерді қабылдады. «Өнер және ғылым» бағдарламасы студенттерге «Бакалавр өнер және ғылым» (B. Arts Sc.) диплом береді. Студенттер 3 жылдың ішінде диплом алуға құқылы, бірақ көпшілігі 4 жылда бітіріп, басқа бакалавриат бағдарламалары сияқты «Honours» атағын алады. 1980 жылдың наурыз айында өткен жалпы факультет отырысында Денсаулық сақтау факультетінің профессорлары ұсынылған жобаға ерекше қызығушылық танытты. Бұл 1999 жылы зерттеуге және пәнаралық байланысқа негізделген Денсаулық сақтау ғылымдарының бакалавриат бағдарламасының құрылуына әкелді. Доктор Херб Дженкинс «Өнер және ғылым» бағдарламасының бірінші директоры болып зейнеткерлікке шыққаннан кейін, доктор Боб Хадспитпен бірге Инженерлік факультетінде «Инженерлік және қоғам» бағдарламасын құрды. Макмастердің «Интегралды ғылымдар» бағдарламасы да «Өнер және ғылым» бағдарламасының үлгісімен жасалды.

Оқу бағдарламасы/құрылымы

Өнер және ғылым жазу, сөйлеу, зерттеу, сыни және сандық ойлау дағдыларын дамытуға ерекше мән береді. Оның оқу бағдарламасы Батыс әлемінің әлеуметтік ой-пікірлері мен табиғат ғылымдары саласындағы университет деңгейіндегі негізгі білім беруді де мақсат етеді. Бағдарламаның кішкентай масштабы берік қауымдастық пен пәнаралық оқуға мүмкіндік береді, студенттер төрт жыл бойы түрлі курстарды оқиды. Көптеген студенттер өнер және ғылым бағдарламасының талаптарымен қатар біріктірілген диплом (фактически, екі мамандық) алып, белгілі бір салаға маманданады. Кейбір біріктірілген дипломдар үшін студенттер жазғы семестрде немесе қосымша курстар оқыса, бес жылдық оқу қажет болуы мүмкін. Көптеген студенттер оқуын жоғары біліммен – магистратурада немесе кәсіби мектепте – жалғастырады, сондай-ақ жұмысқа орналасады.

Кеңейту

2000-жылдардың басында Макмастер әкімшілігі бағдарламаның студент санын жылына 60-тан 100-ге дейін арттыруға қысым көрсетуді бастады. Бұл науқан Медицина және Денсаулық сақтау ғылымдары сияқты кішкентай бағдарламалардың барлығын кеңейтуге бағытталған Университеттің жалпы жобасының бір бөлігі болды. Бұл идея бағдарламадағы көптеген студенттер мен профессорлардың қарсылығына ұшырады. Бағдарламаны кеңейтуге қарсы аргументтерге мыналар кірді: жақын қарым-қатынас сезімі жоғалуы мүмкін деген алаңдаушылық; үлкен сыныптар білім беру сапасын төмендетуі мүмкін; және бұл профессорларға қосымша жүктеме салатын еді. Сыныптың санын соңғы рет 1996 жылы 50 студенттен 60-қа дейін арттырған. Бұл өзгеріс де ұқсас қарсылықпен кездесті, көптеген студенттер мен оқытушылар мұны Өнер және ғылым бағдарламасының жоғары беделін қалыптастырған жақын оқу ортасының аяқталуының бастамасы деп есептеді. 2000-жылдардағы кеңею мәселесі толыққанды шешілмегенімен, оны шешу үшін шаралар қабылданды, мақсаты – студенттер санын жылына 60-қа дейін азайту болды. 2010-жылдардың соңында бағдарлама тағы кеңейтіліп, студенттер санын жылына 60-тан 70-ке дейін арттырды. Бағдарлама жыл бойы түрлі әлеуметтік жиындар мен қоғамдық шараларды ұйымдастырады. Осы шараларға ArtSci Musical, ұйымдастырылған командалық ойындар, семестрлік кофехана, Өнер және ғылым кеңсесіндегі тұрақты бейресми кездесулер және тағы да басқалары кіреді. Қоғамдық байланысты нығайту мақсатында, Өнер және ғылым бағдарламасы "Sib" бағдарламасы деп аталатын дос бағдарламасын жүзеге асырады. Бұл бағдарлама екінші курсқа қабылданатын студенттерді бірінші курсқа қабылданатын студенттермен жұптастырады, олардың мақсаты – оларды Өнер және ғылым қауымдастығына енгізіп, университет пен бағдарламаға бейімделуіне көмектесу.

Директорлар

Директордың мерзімі: профессор Бет Маркиз 2022 – қазіргі уақытқа дейін; профессор Жан Уилсон 2011–2022; профессор Гэри Уорнер (уақытша) 2010–2011; профессор Питер Сазерленд 2005–2010; профессор Гэри Уорнер 2000–2005; профессор Барбара Ферриер 1990–2000; профессор Херб Дженкинс 1981–1990.