Кіріспе

1996 жылғы бейне ойын

The Elder Scrolls II: Daggerfall – Bethesda Softworks баспасынан шыққан ашық әлемдегі, рөлдік ойын. The Elder Scrolls: Arena ойынының 1994 жылғы сәттілігінен кейін, MS DOS платформасы үшін 1996 жылдың 20 қыркүйегінде жарық көрді. Ойын сюжеті Императордың жіберген адамының, король Лисандустың рухын жердегі шектеулерден босату және Императордың Даггерфолдың бұрынғы патшайымына жіберген хатының не болғанын анықтау мақсатында өрбиді. Алдыңғы ойынмен, Arena-мен салыстырғанда, ойыншы енді тек Тамирельдің екі провинциясында – Биік Тас және Хаммерфеллде ғана саяхаттауға мүмкіндік алады; алайда, Daggerfall 15 000 қаладан, кенттен, ауылдан және зынданнан тұрады, оларды кейіпкер зерттей алады. Arena-дағы тәжірибелік ұпайлар жүйесі ойын ішіндегі рөлдік элементтерді пайдаланғаны үшін ойыншыны марапаттайтын жүйемен ауыстырылды.

Ойын процесі

Daggerfall, The Elder Scrolls сериясындағы басқа ойындар сияқты, ойдан шығарылған Тамриел құрлығында өтеді, онда ойыншы Хай-Рок және Хаммерфелл провинциялары арасында саяхаттай алады. Барлық The Elder Scrolls ойындары сияқты, ойыншы квест желілерін міндетті түрде орындауға немесе нақты кейіпкер рөлдерін атқаруға тиіс емес, бұл ойыншыға қалай қаласа солай ойнауға мүмкіндік береді. Ойын 15 000-нан астам қалалар, кенттер, ауылдар мен зындандарды зерттеуге мүмкіндік береді, бұл ойыншыға үй сатып алу кезінде көптеген таңдау опцияларын ұсынады. Әлемді зерттеуден басқа, ойыншы түрлі гильдияларға, ордендерге және діндерге қосыла алады; олардың әрқайсысы ойыншыға арналған ерекше тапсырмалар мен міндеттерге ие. Осы ұйымдарға қосылу және оларға үлес қосу ойыншыға ойын әлемінде дәреже алуға және беделге ие болуға мүмкіндік береді, бұл ойын емес кейіпкерлердің (NPC) және басқа фракциялардың ойыншыға деген көзқарасына әсер етеді. Daggerfall-дың ерекше мүмкіндігі – ойыншының ойынның сиқыр жасау жүйесін пайдаланып, өзінің сиқырларын жасауы, ол Сиқыршылар гильдиясына қосылу арқылы ашылады; бұл ойыншыға әртүрлі әсерлермен жабдықталған арнайы сиқырларды жасауға мүмкіндік береді, ал ойын таңдалған әсерлердің күшіне байланысты сиқырдың құнын автоматты түрде есептейді. Сиқыр жасауға ұқсас, жабдықтарды сиқырлау мүмкіндігі де бар. Ойыншы түрлі жабдықтарды өндіре алады немесе таба алады. Ойыншылар сондай-ақ вампир, қасқыр немесе қасқыр-доңызға айналу мүмкіндігіне ие. Жауынгерлік жүйеде жақын шайқаста қарудың бағытын және әсерін анықтау үшін тышқандың қозғалысы қолданылады. Daggerfall-да көптеген жаулар бар; ең күштісі – Daedra, ол осы аймақтарда саяхаттауды қиындатады. Ойынды аяқтау үшін ойыншы ойындағы 47 зерттелетін аймақтың кем дегенде 6-8-іне барып көруі керек.

Даму

The Elder Scrolls II: Daggerfall-де жұмыс 1994 жылдың наурыз айында Arenas шыққаннан кейін бірден басталды. Бастапқыда Mournhold деп аталып, Морроуиндте орналасқан ойын, ақырында Тамриелдің солтүстік-батысындағы High Rock және Hammerfell провинцияларына көшірілді. 1994 жылдың ортасына қарай Daggerfall жаңа атау болды. Әзірлеушілер алғашында оны Arena және тағы бір-екі ойынмен байланыстыруды жоспарлаған, бірақ Arenas тәжірибелік ұпайлар жүйесі, ойыншыны кейіпкерін ойнағаны үшін марапаттайтын жүйемен ауыстырылды. Daggerfall бастапқыда жаңартылған 2.5D raycast қозғалтқышымен жасалды, бірақ ол ақырында алғашқы 3D қозғалтқыштардың бірі – XnGine пайдасына тасталды. Daggerfall ойын әлемін "Ұлыбритания көлемінде", яғни шамамен 209,331 шаршы километрде жүзеге асырды. Julian LeFay сөзіне сәйкес, "Daggerfall-дың бүкіл идеясы – бұл қалам мен қағазбен ойнайтын рөлдік ойын сияқты, сіз жылдар бойы ойнай аласыз. Білесіз бе, сол кейіпкерлерді сақтап, әрдайым бірдеңе жасай беруге болады". Daggerfall 1996 жылдың 31 тамызында, өндіріс басталғаннан кейін үш жыл өткен соң аяқталды. Ол Солтүстік Америкада 20 қыркүйекте, ойынның жоспарланған шығарылу мерзімінде және Ұлыбританияда 1 қарашада шығарылды. Arena сияқты, Daggerfall-дың шығарылымы да қате кодтан зардап шекті. Дегенмен, кодты түзетуге болатын, бұл факт тұтынушыларды наразы қалдырды. LeFay-дің сөзімен айтқанда, "Daggerfall үшін бізге керек болған барлық ақымақ жаңартулардан" қашуға деген ұмтылыс, болашақта шығару кестесін сақтырақ жоспарлауға әкелді. Ted Peterson Daggerfall шығарылысынан кейін Bethesda-дан кетіп, Лос-Анджелестегі және Сан-Францискодағы бірнеше компанияларда жұмыс істеді: Film Roman, AnyRiver Entertainment, Activision және Savage Entertainment, сондай-ақ DaedraFall. DFQFIX Quest Fix Pack және HackFall осыған қатысты соңғы әрекеттер болды. DaggerfallSetup – бұл Daggerfall-дің қазіргі Windows нұсқалары үшін жасалған орнату бағдарламасы. Бұл жобаның мақсаты – DOSBox эмуляторын пайдалана отырып, қазіргі Windows операциялық жүйесінде толық жаңартылған Daggerfall-ді орнатып, оңай іске қосу. Бұл ойынның орнату құрамында көптеген ресми және ресми емес жаңартулар, сондай-ақ француз, орыс, испан және неміс тілдері сияқты бірнеше тілге аудармалар бар. Daggerfall-дің ойын қозғалтқышын қайта жазу жобалары да бар, олар DOS немесе DOSBox арқылы жұмыс істеуден гөрі қазіргі операциялық жүйелермен және аппараттық жабдықтармен үйлесімділікті көздейді. XL Engine – бұл алғашқы әрекеттердің бірі, ол 2009 жылдың маусымында DaggerXL ретінде басталды және 2011 жылы DarkXL деп аталатын тағы бір қозғалтқыш қайта жазу жобасымен біріктіріліп, XL Engine аталды. Жобаның соңғы мақсаты – Daggerfall, Dark Forces, Outlaws, Blood және басқа классикалық ойындар үшін жаңартылған ойын ортасын құру. Бірігу нәтижесінде жобаның дамуының үлкен бөлігі XL Engine-нің өзін қайта қарауға бағытталды. Daggerfall үшін қосымша мақсаттар, 1996 жылы шығарылған кезде ойында уәде етілген, бірақ енгізілмеген (немесе тек ішінара кодталған) мүмкіндіктерді іске асыруды қамтыды. 2012 жылдың тамызына қарай DaggerXL кейіпкерлерді құруды, барлық провинциялар мен тұңғыштарды көрсетуді, пайдаланушы анықтайтын дисплейдің ажыратылуын (салыпталған жер бедері мен Bloom-ды қоса алғанда) және негізгі ойынды қолдады. 2018 жылдың сәуірінде XL Engine-нің бастапқы коды GitHub-та MIT лицензиясы бойынша жарияланды. 2020 жылдың 23 сәуірінде автор – luciusDXL – XL Engine веб-сайтын алып тастады және жобаның GitHub-тағы бетіне жарияланған хабарлама арқылы жобаның ресми түрде тоқтағанын және болашақта дамуды қайта бастамайтынын, олардың қатысуы 2016 жылы аяқталғанын хабарлады. Олар "басқа 'нағыз өмірдегі' міндеттер мен уақыттың (кейде қабілеттің) жетіспеушілігін" қозғаушы факторлар ретінде атады. Сондай-ақ, жылдар бойы XL Engine-мен жасағысы келген барлық нәрсеге қол жеткізген басқа жобалар болды және адамдар сол жобаларға назар аударуы керек екенін түсіндірді. Daggerfall Unity – бұл Daggerfall-дің тағы бір ашық кодты рекреациясы. 2014 жылдың тамызында дамуы басталған бұл Daggerfall-дің ең жетілген жобасы болып табылады және ойындағы графикалық және механикалық жаңартулар, сондай-ақ Nexus Mods арқылы толық мод қолдау арқылы ойынды қайта жазу үшін Unity ойын қозғалтқышын пайдаланады. 2020 жылдың мамыр айына қарай белсенді түрде дамып келеді, ал Альфа 0.10.23 2020 жылдың 8 мамырында шығарылды. Алғашқы Альфа 2019 жылдың шілдесінде шығарылғанда, оны жобаның ресми веб-сайтынан жүктеуге болады. DaggerXL-ден айырмашылығы, Daggerfall Unity бастапқы Daggerfall-дің барлық негізгі мүмкіндіктерімен басынан аяғына дейін ойналады. Daggerfall Unity 2022 жылдың 15 маусымында алдын ала орнатылған модтардың таңдауымен GOG.com сайтында жарияланды, ал 2023 жылдың 31 желтоқсанында жоба ресми түрде аяқталды деп жарияланды.

Сатылымдар

Daggerfall ойыны 20 қыркүйекте шықты. АҚШ-та ойын 1996 жылғы қыркүйек айындағы PC Data айлық компьютерлік ойындар сатылымының тізімінде төртінші орынға ие болды. Келесі айда ол алтыншы орынды алды, ал қарашада 16-шы орынға түсті. Bethesda маркетинг директоры Пит Хайнс айтуынша, Daggerfall 2000 жылдың ортасына дейін шамамен 700 000 дана сатылды және "шығудан кейін төрт жыл өткен соң да сатыла берді". Ол осы ойынды сол кезде компанияның ең үлкен жетістігі деп атады.

Сыни пікірлер

Daggerfall сыншылардың жоғары бағасына ие болды, бұл оның алдыңғы ойынынан "Жылдың ойыны" сыйлығын алуымен салыстырылды. Computer Gaming World және PC Gamer US журналдары оны 1996 жылдың ең жақсы компьютерлік рөлдік ойыны (CRPG) деп атады және Game Developers Conference-тен "Жылдың оқиғалық/RPG ойыны" номинациясында Spotlight сыйлығын жеңіп алды. GameSpot және Computer Games Strategy Plus журналдары да оны жылдың ең жақсы CRPG деп ұсынды, бірақ екі сыйлықты да Diablo ұтып алды. Computer Gaming World журналының редакторлары ойын "кемшіліктері болғанымен, революциялық" екенін айтты. Басылым ойынның шығуына кешігуге қарамастан, кейін оған 4.5/5 бағасын берді. PC Magazine журналында Майкл Э. Райан оны "революциялық" деп сипаттап, "бұл Origin's Ultima IV-тен бергі ең жақсы RPG болуы мүмкін" деп жазды. Вольф сияқты, ол да ойынның көптеген қателіктеріне назар аударды, олар журнал қызметкерлерін "таң қалдырды". Осы мәселелерге қарамастан, Райан қызметкерлердің "Daggerfall-дың шексіз мүмкіндіктеріне және ойналысына толыққанды тәуелді болғанын" атап өтті. 1996 жылы GameSpot журналына жазған Трент Уорд Bethesda "ескі мектеп RPG-іне қайта оралды және тіпті ең тәжірибелі ойыншыны да айлар бойы ашуға болатын оқиға жасады" деген пікір білдірді. PC Gamer журналы Daggerfall-ды "Ең амбициялық PC ойындары" тізіміне енгізді. 1997 жылы PC Gamer US журналының редакторлары Daggerfall-ды барлық уақыттағы 50-ші ең жақсы ойын деп таныды, ал PC Gamer UK редакторлары оны өз тізіміне қосты. Бірінші басылым оны "тамаша RPG" деп атады, бірақ оның көптеген қателіктерін тағы да сынға алды, ал екіншісі оны "өзінің орасан зор салмағынан құлау қаупі бар" деп сипаттады.

Дау

Media Technology Limited, Bethesda Softworks компаниясының бас компаниясы, АҚШ сенаторлары Джо Либерман мен Херб Колға Daggerfall балаларға лайықты ма екені туралы жасаған пікірлері үшін ар-намысқа тигізді деген шарапатта сотқа берді. Либерман мен Коль бұл сот процесін мерекелік сатылымды көтеру мақсатындағы жарнамалық әрекет деп бағалады.