Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық химик (1928–2022)
American chemist (1928–2022)
Роберт Калбертсон Уэст-младший (18 наурыз 1928 – 12 қазан 2022) – американдық химик. Вест Висконсин университетінің (Мэдисон) химия кафедрасының Е. Г. Рочов атындағы зейнеткер профессор болған; Висконсин университетінің (Мэдисон) органосиликон зерттеу орталығының директоры, 1999–20?? жылдар; Silatronix, Inc. компаниясының президенті (2007–20?? жылдар); 2007–2011 жылдары Юньсей университетінің ерекше профессоры. Ол 2022 жылғы 12 қазанда Висконсин штатының Мэдисон қаласында 94 жасында қайтыс болды.
Robert Culbertson West Jr. (March 18, 1928 – October 12, 2022) was an American chemist. West was an E. G. Rochow Professor of Chemistry Emeritus at the University of Wisconsin–Madison; Director of the Organosilicon Research Center, University of Wisconsin–Madison 1999–20?? ; President, Silatronix, Inc. (2007–20?? ); Distinguished Professor, Yonsei University, 2007–2011. He died in Madison, Wisconsin on October 12, 2022, at the age of 94.
Білім
Вест 1950 жылы Корнелл университетінен химия мамандығы бойынша бакалавр, ал 1952 жылы Гарвард университетінен магистр және 1954 жылы доктор ғылымын алды. Корнеллде ол Quill and Dagger қоғамының мүшесі болған.
West received his Bachelor of Arts in Chemistry from Cornell University in 1950, proceeding on to Harvard University where he received his Master of Arts in 1952 and Ph. D. in 1954. At Cornell, he was a member of the Quill and Dagger society.
Ерекше еңбектері
Вест – кремний химиясы саласындағы маңызды зерттеулерімен, сондай-ақ оксокарбондар және органолитий қосылыстарымен жұмыстарында танымал химик. 2004 жылы Thomson ISI жүргізген цитаталық зерттеуге сәйкес, Вест 1981-1999 жылдар аралығында ең көп сілтемеленген ғалымдардың бірі деп тізілген. Весттің ең әйгілі ашылуы – 1981 жылы алғашқы кремний-кремний екі байланысын синтездеуі болды, бұл «екі байланыс ережесін» бұзған үлкен жетістік (бұл ереже бойынша, периодтық кестедегі екінші қатардан төменгі негізгі топ элементтері екі байланыс құра алмайды). Кейін Вест тұрақты силиленнің алғашқы мысалын тапты, ол қазір катализдік маңызы бар карбеннің кремний аналогы ретінде қызмет етеді. Вест полимерлердегі айналымды түсіну үшін жаңа модельді жасады. Весттің көптеген басқа да ашылуларының ішінде сілоксанға негіделген электролит бар, ол биомедициналық қолданыстар үшін, омыртқа жарақаттары мен жүйке зақымдануын емдеуді қоса алғанда, революциялық қайта зарядталатын имплантацияланатын батареяларды жасауға мүмкіндік берді. Оның кейінгі қызығушылықтары кремний құрамындағы қатерлі ісікке қарсы препараттарды синтездеу және мюондық резонанстық спектроскопия арқылы кремний мен германий қосылыстарын зерттеуді қамтыды.
West was a chemist best known for his groundbreaking research in silicon chemistry as well as for his work with oxocarbons and organolithium compounds. In 2004, West was listed as one of the most cited scientists during the period 1981 1999, according to a citation survey by Thomson ISI. West's most well known discovery was the synthesis of the first ever silicon silicon double bond in 1981, a feat which broke the so called "double bond rule" (which stated that main group elements below row two of the periodic table could not form double bonds). West later discovered the first example of a stable silylene, a form of divalent silicon, acting as the silicon analog to the now catalytically important carbene. West also developed a new model for understanding rotations in polymers. West's numerous other discoveries include a siloxane based electrolyte which has made possible revolutionary rechargeable implantable batteries for biomedical applications including the treatment of spinal injuries and nerve damage. His later interests included the synthesis of silicon containing anticancer drugs, and the study of silicon and germanium compounds by muon resonance spectroscopy.
Басқа қызығушылықтар
Вест 2500 сағаттан астам уақыт бас ұшқыш ретінде ұшқан тәжірибесі бар, сертификатталған ұшқыш еді. Ол Британдық Колумбия тауларында 50-ден астам жаңа маршрут ашқан альпинист болды. Ол эксцентрикалық өмір салтымен, либералды саяси көзқарастарымен және АҚШ-та және халықаралық деңгейде әйелдердің репродуктивтік құқықтарын қорғау бойынша белсенді қызметімен танымал еді. 1972 жылы Энн Никол Гейлормен бірге Висконсин штатының әйелдеріне аборт жасатуға көмектесу үшін Әйелдер медициналық қорын құрды. Оның халықаралық мүдделері Австрия, Бразилия, Канада, Германия, Венгрия, Израиль, Жапония, Корея, Ливан, Мексика, Норвегия және Ресей сияқты елдердегі ірі университеттердің химия кафедраларымен кең ауқымды ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізуге алып келді. Оның 600-дан астам жарияланымдарының көп бөлігі АҚШ-тан тыс елдердің ғалымдарымен бірлесіп жазылған.
West was an instrument rated pilot with over 2500 hours as pilot in command. He was a mountaineer, with over 50 first ascents in the mountains of British Columbia. He was known for his eccentric lifestyle, liberal political views, and activism for women's reproductive rights both in the US and internationally. In 1972, along with Anne Nicol Gaylor, he co founded the Women's Medical Fund to help Wisconsin women pay for abortions. His international interests led to extensive collaborative research with chemistry departments in major universities in countries including Austria, Brazil, Canada, Germany, Hungary, Israel, Japan, Korea, Lebanon, Mexico, Norway and Russia. Many of his over 600 publications were in collaboration with scientists in countries outside the USA.