Кіріспе

1937 жылы америкалық Кэтрин Энн Портердің романы Noon Wine - американдық автор Кэтрин Энн Портердің 1937 жылы жазған қысқа романы. Бастапқыда ол 250 данада шығарылды, барлығы автордың қолы қойылған және Shuman баспасында жарық көрді. Кейін 1939 жылы автордың үш қысқа романы жинағы "Сары ат, сарғыш салт атты" жинағы ретінде жарық көрді, оның ішінде атау әңгімесі мен "Ескі өлім". Бұл оқиға 1890 жылдары Техастың оңтүстігіндегі шағын сүт фермасында орын алады. Ол екі рет 1966 және 1985 жылдары теледидар үшін түсірілді. Noon Wine және оның серігі "Ескі өлім" және "Сары ат, сарғыш салт атты" романдар ретінде сипатталған, Портер оларды қысқа романдар деп атады. Портер, "Біл Кітап" деген сөздің алғы сөзінде: "Кейтрин Энн Портердің жинақталған әңгімелері" атты жинағында "новелла" сөзінен бас тартып, оны "бізге ештеңе сипаттаудың қажеті жоқ, салқын, сүйексіз, әсерлі сөз" деп атады. Ол былай деп жалғастырды: "Маған шығармаларымды дұрыс атауларымен атаңыздар. Бізде әр бөлімді қамтитын төрт кітап бар: қысқа әңгімелер, ұзақ әңгімелер, қысқа романдар, романдар".

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Роял Эрл Томпсон 1890 жылдардың соңында Техастың оңтүстігінде сүт фермасына ие болды. Оның фермасы өте өнімді емес, бұл Томпсонның жалқаулығы мен қол еңбегін жек көруіне байланысты. Томпсон әйелі Эллимен және Артур мен Герберт есімді екі ұлымен бірге тұрады. Элли созылмалы науқас, бірақ ол үй шаруасын атқаруға барынша тырысады. Олаф Хелтон фермада өзін таныстырады. Тыныш сөйлейтін швед Томпсоннан жұмыс сұрайды. Томпсон Хелтонға ай сайын аздап жалақы, сонымен қатар баспана мен тамақ ұсынады. Томпсон Хелтонды өзіне қарағанда төмен деп санайды, өйткені ол шетелдік. Тіпті ол Түнгі Дакотаның бидай алқаптарында алған жалақысынан әлдеқайда төмен болса да, ол өзін тиімді шаруа ретінде дәлелдеп, Томпсонның сүт фермасын табысты кәсіпорынға айналдырды. Томпсон өзінің құпия, үнсіз шаруасын бағалай бастайды. Ол оған айлығын көбейтіп, көп жауапкершілік жүктейді. Элли де Хелтонның фермаға қосқан үлесін жоғары бағалайды. Ол Хелтонның екі ұлын оның гармоникасын тартып алғаннан кейін үндемей шайқағанын көргенде, оны бір рет мазалайды. Ол күйеуінен Хелтонға болашақта балаларды тәрбиелеуді ата-аналарына қалдыруын сұрайды. Отбасы оқиғадан тез арылады. Тоғыз жыл өткен соң, Хелтонның теңдесі жоқ еңбек этикасы ферманың өркендеуін жалғастырады. Томпсондар Хелтонды отбасы мүшелері ретінде қарастырады; оның сирек сөйлейтін, ешқашан күлімдемейтін және асыл гармоникасында үнемі бір әнді ойнайтын қасиеттері - олар жай ғана қабылдайтын ерекшеліктер. Фермаға Гомер Т.Хэтч есімді бейтаныс адам келеді. Ол да Хельтон сияқты Техасқа Солтүстік Дакотадан келді және ол Хельтонды табу үшін осында екенін айтады. Хэтч Томпсонды өзінің әзіл-оспақ пен нәзік қорлауларымен бірден ашуландырады. Хатч ақырында ол сыйлық іздеуші екенін, ал Хелтон - психикалық аурудан қашып кеткен адам екенін және оны ауруханаға қайтару керектігін айтады. Хелтон өзінің жалғыз бауырын, оның гармоникаларының бірін жоғалтып, оны ауыстырудан бас тартқаннан кейін, бұрандамен өлтірді. Томпсон бұл жаңалықтардан шошып, Хелтонды беруге дайын емес, ол Хэтчтің зұлым адам екенін сезінеді. Томпсон Хэтчтің Хельтонның асқазанына пышақ салған көрінісін көреді. Фермер Хелтонның қорғанысына түсіп, Хэтчті балтамен ұрып өлтіреді. Элли оқиға орнына тек Хэтчтің жерде жатқандығын және Хелтонның қашып жүргенін көруге уақытында келеді. Қашып бара жатқан Хелтон "ақылдан адасқан" секілді сезімге бой алдырған кезде шерифтің адамдары өлтіреді. Хелтонның денесінде пышақ белгісі табылмады; Хэтчтің Хелтонға шабуыл жасағаны Томпсонның галлюцинациясы болған сияқты. Томпсон Эллиге Хэтчтің Хелтонға шабуыл жасағанына куә болғандығы туралы ант беруінің маңыздылығын түсіндіреді, ал ол қарсылықпен келіседі. Үстірт соттан кейін Томпсон өзін-өзі қорғау / басқа біреуді қорғау негізінде ақталады. Томпсон өлтіруді қайтадан қайтадан көруге тырысады, кейде ол Хэтчті жіберуге бола ма деп ойлайды, басқа уақытта оның басқа жолы жоқ екеніне сенімді. Оның үстіне, ол қоғамның өзін кінәсіз деп санамайтынына сенімді және ол өзін сыртқа шығарылған адам деп қорқады. Ол өзінің беделін қалпына келтіру үшін, еріксіз Эллимен бірге шағын ауыл шаруашылығының әрбір үйіне баруды шешеді. Оның күш-жігері сәтсіз; ол да, Элли де көршілері мен бұрынғы достарының құрметінен айырылғанын көре алады. Томпсон тіпті әйелі одан қорқатынын және олардың қазір өсіп-жетіліп қалған ұлдары енді оған сенбейтынын түсінеді. Ол өзінің бұзылған өмірін тоқтату керек деп шешті. Ол ең жақсы киім киіп, әлі де өз жерінде жүріп, мүмкіндігінше алысқа жүреді. Ол Хатчқа зиян келтіруді ешқашан ойламағанын, тіпті ол өлуге лайық болса да, оны өлтіргеніне өкінетінін айтып, жазба жазады. Томпсон Хелтонды кінәламайды, егер Хэтч Хелтонның орнына оны аңғаруға келсе, оның досы да солай істеген болар еді. Содан кейін Томпсон өзін-өзі атып өлтіреді.

Негізгі тақырыптар

Әдебиеттанушылар "Оңтүстік шарап" драмасындағы қайғылы оқиғаларды грек драмалық трагедиясының құрылымына сілтеме ретінде қарастырады, онда кейіпкер өз-өзіне байланысты қорқынышты тағдырға ұшырайды. Сыншылар Гомер Т.Хатчтың кейіпкерін Томпсонның двойнигі ретінде қарастырады, олардың арасындағы қақтығысты Томпсонның жеке басының соғысып жатқан аспектілері арасындағы психологиялық шайқас деп түсіндіреді. Хэтч Томпсонның ақыл-ойының қараңғы жақтарын бейнелейді, оларды Томпсонға төзімсіз түрде бұрмалайды және ерекшелейді.

Радио, 1948 жыл

Бір сағаттық бейімделу 1948 жылы NBC University Theatre радио сериясының алғашқы эпизодтарының бірі ретінде шығарылды. Драмада Томпсондар рөлінде Беула Бонди мен Джон Бил ойнады және сол жылы Peabody сыйлығын жеңіп алған сериалдың құралы болды.

Теледидар, 1966 жыл

Сэм Пеккинпа ABC-ге арналған түпнұсқалық бейімделуді режиссерлік етті, ал жоба ABC Stage 67-ге бір сағаттық презентацияға айналды, ол 1966 жылы 23 қарашада премьера болды. Фильмде Джейсон Робардс, Оливия де Гавиланд және Теодор Бикель ойнады. Сол кезде Пекинпа Голливудтың "Мейджор Данди" (1965) фильмінің түсірілімінде қиындықтарға тап болғаннан кейін және "Цинциннати кісі" (1965) фильмінің түсірілімінен шығарылғаннан кейін шеттетілді. Ол продюсер Дэниел Мелникке Портердің қысқа романын теледидарға бейімдеу үшін жазушы мен режиссер қажет болғанда, сәтті сәтке жетті. Мельник Пекинпаның "The Westerner" телесериалы мен 1962 жылы түсірілген "Ride the High Country" фильмінің үлкен жанкүйері болды және режиссердің "Cincinnati Kid" фильмінен әділетсіз шығарылғанын естіді. Көптеген кәсіпкерлердің қарсылығына қарамастан, Мелник Пекинпаны жалдап, оған еркіндік берді. Пеккинпа сценарийді аяқтады, оны Мисс Портер құлшыныспен қолдады. Телефильм сыншылардан үлкен табысқа ие болды, Пекинпа Жазушылар гильдиясы ең жақсы теледидар бейімделуі және Американың режиссерлер гильдиясы ең жақсы теледидар режиссері номинациясына ұсынды. Робардс фильмнің жеке көшірмесін өзінің жеке коллекциясында бірнеше жыл бойы сақтап қалады, өйткені ол бұл жобаны өзінің ең қанағаттанарлық кәсіби тәжірибелерінің бірі деп санайды. Жарты ғасырға жуық Конгресс кітапханасы мен Телерадио хабарларын тарату мұражайында ғана көруге болатын сирек кездесетін фильм, Noon Wine ақыры 2014 жылдың жазында Twilight Time лейблі бойынша Blu ray шектеулі шығарылымы арқылы үй көрермендеріне жетті. Пекинпаның "Оңтүстік шарап" романын бейімдеуі бүгінде режиссердің ең жақын шығармаларының бірі болып саналады, оның драмалық әлеуеті мен көркемдік тереңдігін ашады. Фильмнің күтілмеген табысы оның кәсіби қайтуына негіз болды. Бір қосымша теледидар тапсырмасынан кейін, бір көркем фильмнің сценарийі сатылды (Буз Куликтің Вилла Ридс үшін) және UCLA-да қысқаша оқытушылық тапсырмадан кейін Пекинпахты ақырында Warner Bros. Жеті өнер, көп ұзамай өзінің "Жабайы топ" (1969) фильмін түсірді. Пекинпа 1971 жылы "Страу догс" фильмінде Дэниел Мелникпен қайтадан жұмыс істейді.

Теледидар, 1985 жыл

Роман 1985 жылы PBS-дегі American Playhouse телехикаясы үшін қайтадан телефильм ретінде бейімделді. Батыстық драманың кейіпкерлері: Фред Уорд, Стеллан Скарсгард, Пэт Хингл, Лиза Хильбольдт, Джон Крайер және Робертс Блоссом. Оны Майкл Филдс жазды және режиссерлік етті, продюсерлік қызметін Джеймс Айвори атқарды. Фильм 1998 жылы бейнебаян түрінде жарық көрді.