Кіріспе

Испан журналисі және Франкоға қарсы белсенді Антонио Фонтан Перес, 1-ші Гуадалканал маркизі (15 қазан 1923 – 14 қаңтар 2010) – өз елінде баспасөз еркіндігін ілгерілеткені үшін танымал испан журналисі. Ол сондай-ақ, белгілі католик және Opus Dei мүшесі болды. Антонио Фонтан 1967 жылдан 1971 жылға дейін тәуелсіз «Мадрид» газетінің редакторы болды. Газет Франсиско Франконың авторитарлық үкіметін ашық сынады. 1968 жылы үкімет газетке қарсы науқан бастады, оның аясында Фонтан төрт айдың ішінде 19 рет сотталып, 10 рет айыппұл төледі. 1971 жылдың қазан айында билік Фонтанның отставкаға кетуін талап етті және бірнеше аптадан кейін газет жабылды. Фонтанның бес жылдық редакторлық қызметі барысында сөз бостандығы принциптерін тұрақты қорғауы оған және оның командасына испан журналистикасы тарихында ерекше орын берді. 1977 жылы Франко Испаниясының аяқталуынан кейін өткен алғашқы демократиялық жалпы сайлауда Фонтан Испания Сенатына Демократиялық Орталық Одағының мүшесі ретінде сайланды. Мансабында Фонтан 1978 жылғы Испания Конституциясын жасауға бірлесіп атсалысты, ол сөз бостандығы мен ақпараттық бостандықты негізгі құқықтар ретінде мойындады. Сондай-ақ, ол 1979 жылдан 1982 жылға дейін министр болып қызмет етті. Қайтыс болған кезде Фонтан 1990 жылы өзі құрған «Nueva Revista de Política, Cultura y Arte» екі айда бір шығатын жаңалықтар журналының президенті және баспагері болды. Халықаралық баспасөз институты (IPI) оны «Баспасөз бостандығының батырлары» қатарына енгізді.

Алғашқы жылдар

Фонтан 1923 жылдың 15 қазанында Испанияның Севилья қаласында дүниеге келген. Ол Севилья университетінде оқыды, онда 1948 жылы классикалық филология саласы бойынша докторлық диссертациясын қорғады және құпия, монархисттік және либералдық айналымдарда белсенді болды. Бұған қоса, ол Мадридтің Ресми Журналистика мектебінде оқыды. Фонтан 1954 жылы ай сайын жарық көретін Nuestro Tiempo журналын құрды. Ол «Ла Акуалидад Эспаньола» апталық журналының директоры болды, ал 1966 жылдың қыркүйегінде бұрынғы цензураны жойған жаңа баспасөз заңы қабылданып, көп ұзамай кешкі газет «Мадридке» қосылды.

Франконың Испаниядағы баспасөз бостандығы үшін күрес

1967 жылғы 15 сәуірде Фонтан Мадридтің бас редакторы болып тағайындалды. Көп ұзамай ол цензураның жойылуы міндетті түрде баспасөз бостандығын білдірмейтінін түсінді. Мадрид студенттер мен жұмысшылардың наразылықтары, аймақтық сепаратизмнің күшеюі, заңсыз кәсіподақтар және оппозициялық партиялардың қызметі сияқты тыйым салынған тақырыптарды жариялағандықтан билік тарапынан тез арада жақтықсыз болды. Фонтан мен оның газеті демократия мен азаматтық құқықтарды қорғаған және Франко Испаниясын сынаған мақалалары үшін санкцияларға ұшырады. 1967 жылдың қаңтарынан 1968 жылдың мамырына дейін газетке қатысты 12 жеке сот процесі басталды. 1968 жылғы 30 мамырда Мадрид газеті төрт айға жабылды, бұл газетке ауыр қаржылық шығын келтірді. Осы кезеңде газет қызметкерлерінің жалақысын төлей берді. 1968 жылғы 30 қыркүйекте Мадрид қайта жарияланғаннан кейін газетке қатысты сот процестері үздіксіз жалғасты. Соңында, 1971 жылғы қазанда Ақпарат министрі Санчес Белль Фонтанды Фаланге партиясына жақын журналистпен алмастыруды және Министрліктің өкілі болатын директорды тағайындауды талап етті. Егер бас тартса, газет уақытша тоқтатылатынын және оны толығымен жабу мүмкіндігін қарастыру үшін тергеу басталатынын Белль ескертті. Алайда, Мадридтің баспагері және негізгі иесі Рафаэль Кальво Серер осы талаптарға келісуден бас тартты. Газет редакциясы Испаниядағы журналистердің алғашқы қауымдастығын құрды, оның мақсаты кәсіби тәуелсіздік пен қадір-қасиетін қорғау және қазіргі редактордың лауазымында қалуын қамтамасыз ету болды. 1971 жылғы 25 қарашада газет генерал Франконың жақын серігі адмирал Луис Карреро Бланконы сынаған мақала жариялағаннан кейін, Ақпарат министрлігі газеттің меншік құқығындағы бұзушылықтарға байланысты Мадридті баспасөз баспаларының тізімінен шығарды. Министрлік газетке жариялауды тоқтатуды бұйырды. Фонтан 1990 жылы өзі құрған, екі айда бір шығатын «Nueva Revista de Política, Cultura y Arte» журналының президенті және баспагері болды, ол өзекті мәселелерге арналған. 2008 жылғы шілдеде король Хуан Карлос I оны Испаниядағы саяси бостандық пен азаматтық бейбітшілікке қосқан үлесі үшін құрмет ретінде Гуадалканал графы (испанша: Marqués de Guadalcanal) титулымен марапаттады.