Кіріспе
U2 тобының 2004 жылғы синглі "Vertigo" – ирландтық U2 рок тобының әні. Бұл олардың How to Dismantle an Atomic Bomb (2004) атты он бірінші студиялық альбомының ашылу трегі. Ән 2004 жылғы 8 қарашада альбомның жетекші синглі ретінде радиоға жіберілді және шыққаннан кейін көп эфирде ойналды. Apple компаниясының iPod цифрлық музыка ойнатқышының жарнамасында U2 тобының өзі қатысқандығы әнге үлкен танымалдық әкеліп, оның халықаралық сәттілігін арттырды. Ән 2005–2006 жылдарғы Vertigo турнесіне атын берді. АҚШ-та "Vertigo" Billboard Hot 100 тізімінде 31-орынға, ал Alternative Songs тізімінде бірінші орынға көтерілді. Дания, Грекия, Ирландия, Италия, Испания және Ұлыбританиядағы сингл чарттарында көшбасшы болды, сондай-ақ Австралия, Австрия, Бельгия (Валлония), Канада, Финляндия, Нидерланды, Жаңа Зеландия, Норвегия, Швеция және Швейцарияда топ-10-ға енді. "Vertigo" 2005 жылы өткен 47-ші Грэмми сыйлығының салтанатында «Вокалмен дуэт немесе топтың үздік рок-орындауы», «Үздік рок-әні» және «Үздік қысқаша музыкалық бейне» номинацияларында үш Грэмми сыйлығын жеңіп алды. "Vertigo" Rolling Stone журналының «Онжылдықтың 100 үздік әні» (2000–2010 жылдар) тізімінде 64-орында саналады.
"Vertigo" is a song by Irish rock band U2. It is the opening track on their eleventh studio album, How to Dismantle an Atomic Bomb (2004). It was released to radio as the album's lead single on 8 November 2004, and upon release, it received extensive airplay. The song was an international success, bolstered by its usage in a television advertisement featuring the band for Apple's iPod digital music player. The song lent its name to the band's 2005–2006 Vertigo Tour. In the United States, "Vertigo" peaked at number 31 on the Billboard Hot 100 and number one on the Alternative Songs chart. It topped the singles charts in Denmark, Greece, Ireland, Italy, Spain and the United Kingdom while reaching the top 10 in Australia, Austria, Belgium (Wallonia), Canada, Finland, the Netherlands, New Zealand, Norway, Sweden and Switzerland. "Vertigo" won three Grammy Awards for Best Rock Performance by a Duo or Group with Vocal, Best Rock Song, and Best Short Form Music Video at the 47th Annual Grammy Awards ceremony in 2005. "Vertigo" was ranked 64th on Rolling Stones list of the 100 Best Songs of the Decade (2000 to 2010).
Жазу және жазу
"Vertigo" гитарист The Edge Малибудағы үйінде "өте қарапайым Pro Tools құрылғысында" жазған демо-жазбадан туындады. Барабаншы Ларри Малленнің оған арнап жазған барабан циклдерімен ойнап, Edge гитаралық рифті, сондай-ақ басқаларын "рок-н-ролл гитарасын зерттей отырып" және "бұл жиырма бірінші ғасырда нені білдіреді" дегенді анықтауға тырысты. Рифтің шабыты Edge 1957 жылғы Fender Deluxe күшейткішіне алғаш қосылғаннан кейін 20 минут ішінде келді, оны оның техникі Даллас Шко үй студиясында демо жазу үшін пайдалана алатын кішкентай күшейткіш сұрағаннан кейін сатып алған. The Edge демо-жазбаға "Full Metal Jacket" деген жұмыс атауын берді. Әнші Боно оны естігенде қатты қуанды, ол оны: "барлық рок-н-ролл әндерінің анасы. Оны қайдан тапқанымды білмеймін, бірақ бұл керемет гитаралық дүние. Оны естігіңіз келеді – ол жазба жасауға себеп. Ән осы деңгейде жақсы!" Олардың жаңа альбомы панк-рок энергиясына толы болады және топ мүшелері арасында ынтымақтастық болады деп сеніп, U2 оны өндіру үшін Крис Томасты шақырды; Edge ол топтармен жақсы жұмыс істейтінін және U2-нің сүйіп тыңдайтын бірнеше жазбаларын өндіргенін айтты, соның ішінде Roxy Music-тің алғашқы альбомдары мен Sex Pistols-тің Never Mind the Bollocks, Here's the Sex Pistols. Жазбалар барысында U2 "Full Metal Jacket" үшін әртүрлі мелодиялар мен ырғақтармен тәжірибе жасады. Кейін әннің атауы "Native Son" деп өзгертілді. Ағылшын тілінде бұл "бір, екі, үш, он төрт!" деп аударылады. Rolling Stone журналына берген сұхбатында осы есімнің себебін сұрағанда, Боно "алкогольдің әсері болуы мүмкін" деп жауап берді.
Тікелей өнер көрсетулер
U2 тобы 2004 жылы және 2005 жылдың басында, «Vertigo» турының ашылу кешінде әннің тұңғыш рет орындалуына дейін бірнеше жарнамалық шараларда «Vertigo» әнін орындады. «Vertigo» турының алғашқы концертінен бастап, топ барлық турлық концерттерде дерлік «Vertigo» әнін орындады, жалғыз ерекшелік – 2017 жылғы «The Joshua Tree Tour» турының алғашқы бірнеше концерті. «Vertigo» турында Солтүстік Америка ареналарындағы және 2006 жылғы стадиондардағы кезеңдерде «Vertigo» әдетте «City of Blinding Lights» әнінен кейін екінші болып орындалды. Еуропалық стадион кезеңінде, сондай-ақ басқа кезеңдердегі бірнеше концерттерде «Vertigo» шоуды ашты. Осы кезеңдегі көптеген орындалымдарда, сондай-ақ басқа кезеңдердегі кейбір концерттерде «Vertigo» екі рет орындалды: бір рет шоудың басында, екінші рет – соңғы бис ретінде. Бұл U2 тобының басындағы кезеңдеріне оралып, олардың бүкіл концертті толтыруға жеткілікті әндері болмағандықтан, соңында кейбіреулерін қайталауға тура келген. Бұл турдағы орындалымдар әдетте әннің ұзартылған соңғы бөлігін (outro) қамтыды, онда Бононың «Yeah, Yeah» сөздері қайталанды. Бұл турдың визуальдық безендірілуі альбом обложкасынан шабыттанды, қызыл және сары жарықтарды және CD-дегі «Vertigo target» суретін кеңінен пайдаланды. «U2 360° Tour» турында ән әдетте негізгі бөлімнің ортасында, қайтадан «City Of Blinding Lights» әнінен кейін орындалды. Бұл толыққанды жиырылған пантограф бейне экранын қолданған жалғыз әндердің бірі болды. «Innocence & Experience Tour» үшін бұл ән әдетте үшінші болып орындалды, орындау кезінде оның үстінде серпіліп тұратын шам ілінді. 2017 және 2019 жылғы «The Joshua Tree Tour» турларында ән әдетте «Elevation» әнінен кейін бис ретінде орындалды, бұл тур ұзартылған соңғы бөліктің және «Vertigo» турындағыдай визуальдық эффектілердің қайта оралуын білдірді. «Experience + Innocence Tour» турнесінде ән «e Stage» бөлігінде «Elevation» әнінен кейін орындалды, сондай-ақ ұзартылған соңғы бөлік болды. Боно бұл әнді «MacPhisto» кейіпкерінің рөлінде орындады.
БАҚ-та қолдану
"Redanka Power" ремиксі 2006 жылы Nine Network арнасының жұма күнгі AFL хабарларында музыкалық сүйемелдеу ретінде пайдаланылды.
Чарттағы өнімділік
Шығарылғаннан кейін "Vertigo" Billboard Modern Rock Tracks тізімінде 18-орынға, ал Billboard Hot 100 тізімінде 46-орынға енді. Келесі апталарда трек Modern Rock Tracks тізімінде бірінші орынға көтеріліп, Mainstream Rock Tracks тізімінде 27-орыннан үшінші орынға, Adult Top 40 тізімінде 35-орыннан тоғызыншы орынға жылжыды. Сондай-ақ ол Hot Digital Tracks тізімінде бірінші орынға ие болды және 4-орынға түскеннен кейін қайтадан көшбасшы болды. Кейіннен бұл трек Billboard Hot 100 тізімінің топ-40-қа еніп, 31-орынды бағындырды. Ол 20 апта бойы тізімде болды. Әннің жарық көрген кезде Billboard сандық жүктемелерді синглдің жалпы сатылымына қоспады. "Vertigo" жоғары сандық сатылымдарды көрсетті, егер олар физикалық сатылымдар мен эфирде ойнатылумен есептелгенде, Billboard Hot 100 тізімінде одан да жоғары орын алған болар еді. Ұлыбританияда ән BBC Radio 1 радиосының B тізімінен бірінші аптада шығып, екінші аптада A тізіміне көтерілді. Ән 15 қарашада коммерциялық түрде жарық көрді және Ұлыбритания сингл тізімінде бірінші орынға ие болып, бір апта бойы сол деңгейде қалды. Барлығында, ол топ-40 тізімінде тоғыз апта бойы болды. Австралияда трек ARIA тізімінде бесінші орынға енді және Triple J's Hottest 100 of 2004 тізімінде 38-орынды иеленді. Нидерландыда "Vertigo" Mega Top 100 тізімінде екінші орынға жетті. Бразилияда сингл 50 000-нан астам жүктемесімен алтын мәртебеге ие болды. АҚШ-та цифрлық сингл алтын мәртебеге ие.
Музыкалық бейне
Әннің бейнеклипінде U2 тобының әр мүшесінің артынан қара түсті ұшқыш іздер шығатын, ешқандай ерекшелігі жоқ шөлде ойнайды; ал жерде альбомның графикалық дизайнында қолданылған үлкен ақ бұқаның көзінен жасалған белгі орналасқан. Топ өнер көрсететін дөңгелек алаң үнемі спираль бойынша жоғары да төмен қозғалып тұрады, сонымен бірге жел топ мүшелеріне соғып тұрады. Клипті Алекс пен Мартин есімді режиссерлер түсірген. Ол Испаниядағы Пунта-дель-Фангар (Эбро дельтасы) аймағында түсірілді және 2005 жылы «Ең жақсы қысқаша музыкалық бейнеклип» номинациясы бойынша «Грэмми» сыйлығын жеңіп алды.
Кавер нұсқалары
Натаниел Уиллемс 2008 жылы "Vertigo" әнінің кавер-версиясын өзінің тұңғыш синглі ретінде жариялады, бұған дейін 2006 жылы "Австралиялық идол" телешоуының төртінші маусымында орындаған болатын. Bon Jovi 2011 жылғы гастрольдік турларында "Bad Medicine" әнін орындағанда осы әннен үзіндіні пайдаланды.
Шығару тарихы
"Vertigo" шығарылу күндері
Аймақ
Форматы (тар)
Жапсырмасы (Label)
Сілтеме (Reference)
АҚШ 2004 жылдың 4 қазаны Hot adult contemporary, Hot AC, Adult album alternative, triple A, mainstream rock, active rock, alternative radio Interscope
Австралия 2004 жылдың 8 қарашасы CD Island
Ұлыбритания CD, DVD
Канада 2004 жылдың 9 қарашасы CD
Жапония 2004 жылдың 15 қарашасы 2004 жылдың 22 желтоқсаны DVD