Кіріспе

Суперкомпрессор және турбокомпрессор

Твинчарджер – кейбір ішкі жану қозғалтқыштарында қолданылатын күшпен индукцияланған күрделі жүйе. Ол қақпақтан қуат алатын турбокомпрессор мен механикалық түрде қуат алатын суперкомпрессордың үйлесімі болып табылады, олардың әрқайсысы екіншісінің кемшіліктерін жояды. Твинчарджер екі турбокомпрессорлық жүйеге емес, екі түрлі компрессордың (тек турбокомпрессорлар немесе суперкомпрессорлар емес) бірге қолданылуына жатады.

Жалпы түсінік және артықшылықтар

Механикалық түрде басқарылатын суперкомпрессор өте жақсы жауап береді және төмен айналымдарда жоғары өнімділік көрсетеді, себебі ол түтін коллекторын қысыммен толтыруға тәуелді емес (егер ол оң көлемдік конструкция болса, мысалы, Roots немесе екі бұрандалы типтегідей, центрифугалық суперкомпрессордан айырмашылығы, ол төмен айналымдарда жеткілікті күшейтуді қамтамасыз етпейді), бірақ паразиттік жүктеме жоғары болғандықтан турбокомпрессордан тиімділігі төмен. Үлкен көлемдегі ауаны жылжытуға арналған турбокомпрессор газ педаліне баяу жауап береді, ал кішкентай, жауапкершілігі жоғары турбокомпрессор қозғалтқыштың жоғарғы айналымдарында жеткілікті қысымды жеткізе алмайды. Үлкен турбокомпрессорға тән жағымсыз кешігу, суперкомпрессормен біріктірілгенде тиімді түрде жойылады, ол газ педаліне жауап ретінде қысымды өте жылдам арттыруға бейімделген, нәтижесінде төменгі айналымдарда жоғары серпіліс күшіне және жоғарғы айналымдарда қуаттың артуына ие, кешігусіз қуат диапазоны пайда болады. Сондықтан, екі турбиналық зарядтау кішкентай көлемді қозғалтқыштар үшін (мысалы, VW 1.4TSI), әсіресе кең айналымдық диапазоны бар қозғалтқыштар үшін пайдалы, себебі олар кең айналым диапазонында жасанды түрде кең серпіліс диапазонынан пайдалана алады.

Түрлері

Екі зарядтағыш жүйе суперкомпрессор мен турбокомпрессорды бір-бірін толықтыратын схемада біріктіреді, мақсаты – бір компрессордың артықшылығы екіншісінің кемшілігін жою. Екі зарядтағыш жүйенің екі негізгі түрі бар: тізбекті және параллель.

Сериялар

Бір қатарлы орналастыру, екі турбокомпрессордың ең көп таралған түрі, бір компрессордың шығысы екінші компрессордың кірісіне беріледі. Суперкомпрессор орташа немесе үлкен өлшемді турбокомпрессорға қосылады. Суперкомпрессор дереу көп қысымды қамтамасыз етеді (әйтпесе турбокомпрессор жұмыс режиміне келмегенде пайда болатын турбо-кешігуді жояды). Турбокомпрессор жұмыс режиміне жеткеннен кейін, суперкомпрессор қысымды ауаны турбокомпрессордың кірісіне одан әрі жіберуді жалғастыра алады (мұның нәтижесінде қабылдау қысымы артады) немесе электромагниттік муфта және байпас клапаны арқылы айналып өтуге және/немесе қозғалтқыштан механикалық түрде ажыратылуға болады, бұл индукция тиімділігін арттырады. Айналма жүйесі жоқ және екі компрессор да үздіксіз жұмыс істейтін басқа сериялық конфигурациялар да бар. Нәтижесінде, екі компрессордың қысым коэффициенттері қосылмай, көбейтіледі. Яғни, егер өздігінен қысым тудыратын турбокомпрессор өздігінен 10 фунт/дюйм² қысым тудыратын суперкомпрессорға қосылса, түзілетін коллектор қысымы 10 фунт/дюйм²-ден жоғары болады. Дегенмен, турбокомпрессор мен суперкомпрессордың тиімділігі көбейтілмейді. Мысалы, егер 70% тиімділігі бар турбокомпрессор 60% тиімділігі бар Roots суперкомпрессорына қосылса, жалпы сығылу тиімділігі осы аралықта болады. Бұл тиімділікті есептеу үшін екі сатының тиімділігін есептеу қажет, алдымен бірінші сатының шығысындағы қысым мен температураны есептеу және осыдан бастап екінші саты үшін есептеу керек. Жоғарыдағы мысалға сәйкес, 70% тиімділігі бар турбокомпрессордың бірінші сатысы үшін температура бірінші сатыдан кейін жетеді, содан кейін 60% тиімділігі бар суперкомпрессорға кіріп, температурада шығады, нәтижесінде жалпы тиімділік 62% болады. Өздігінен 70% жылу тиімділігі бар үлкен турбокомпрессор ауаны тек температурада шығарады. Сонымен қатар, суперкомпрессормен ауаны сығу үшін жұмсалатын энергия турбокомпрессорға қарағанда жоғары; егер суперкомпрессор ауаны сықпаса, суперкомпрессордың жұмыс бөліктерін айналдырудан туындайтын паразиттік шығын ғана қалады. Бұл қалған шығынды электромагниттік муфтаны пайдалану арқылы (мысалы, VW 1.4TSI немесе Toyota 4A GZE-де аз жүктеме кезінде суперкомпрессорды айналып өту үшін қолданылатын) суперкомпрессорды ажырату арқылы жоюға болады. Сериялық екі турбокомпрессорлы жүйеде турбокомпрессор арзан және берік журналдық подшипниктермен жабдықталуы мүмкін, ал суперкомпрессордың жылдам реакциясының жоғалтылуы оң ығысуды суперкомпрессорлардың сипаттамасымен толығымен өтемеленеді. Суперкомпрессор жинағының салмағы мен құны әрқашан ескерілетін фактор болғанымен, турбокомпрессор жұмыс режиміне жеткеннен кейін суперкомпрессордың тиімсіздігі азайтылады және байпас клапаны арқылы суперкомпрессор тиімді түрде ажыратылады.

Параллель

Параллельді жүйелер әдетте қозғалтқышты ең тиімді түрде қуатпен қамтамасыз ету үшін айналма немесе бағыттау клапанын қолдануды қажет етеді. Егер клапан қолданылмаса және екі компрессор тікелей сорғыға қосылса, суперчарджер сорғыға қысым жасаудың орнына турбокомпрессор арқылы кері соққы береді, себебі бұл – ең оңай кедергісіз жол. Сондықтан, турбокомпрессордың ауасын сорғы қысымы қажетті деңгейге жеткенше бағыттау клапаны арқылы шығару қажет.

Кемшіліктер

Екілік зарядтаудың басты кемшілігі – құраушы бөлшектердің күрделілігі мен қымбаттығы. Көбінесе, қанағаттанарлық жауап беру үшін, қуат берудің тегіс болуы және бір компрессорлық жүйеге қарағанда жеткілікті қуатты арттыру үшін қымбат электрондық және/немесе механикалық басқару жүйелерін қолдану қажет. Отынмен жанатын қозғалтқышта, егер суперкомпрессор жоғары қысым тудырса, кішкентай көлемді қозғалтқыштың тиімділігін арттыру мүмкіндігінен айырылуы мүмкін, сондықтан төмен сығылу қатынасын пайдалану керек.

Келесіге сәйкес

Анти-лаг жүйелері екі жолдың бірімен жұмыс істейді: өте бай отын-ауа қоспасын пайдаланып, түтін құбырына жанылмаған отынды жақпаға арқылы соққы беру, немесе шығару клапаны ашылғаннан кейін де жануды жалғастыру үшін тұтандыру уақытын күрт кешіктіру. Екі әдіс те турбокомпрессордың айналуын сақтау үшін түтін коллекторында жануды қамтиды, ал ондағы жылу турбинаның қызмет ету мерзімін қысқартады. Сондықтан, қос зарядтаудың күрделілігіне қарамастан, жарыс машиналарын үшін анти-лаг жүйелерімен салыстырғанда оның ең үлкен артықшылығы сенімділік болып табылады.

Түрлі геометриялық турбокомпрессор

Айнымалы геометриялы турбокомпрессор қозғалтқыштың әртүрлі айналымдарында жауап беру жылдамдығын жақсартады. Электрондық басқару арқылы өзгертілетін шағылыс бұрышының көмегімен турбина жоғары айналымдарда тиімділігін күрт төмендетпестен, жылдам немесе төменгі айналымдарда қажетті жұмыс жылдамдығына тез жете алады.

Екі бұрамалы турбоқамқыш

Қос спиральді турбокомпрессордың дизайны екі жеке камераны пайдаланып, кезектесетін газ шығару импульстарынан энергияны жақсырақ пайдалануға мүмкіндік береді. Камералардың соплолары төмен айналымдағы реакцияны және жоғары айналымдағы қуатты жақсырақ теңгерлеу үшін әртүрлі өлшемде болуы мүмкін.

Бірін-бірі жалғастыратын екі турбокомпрессор

Тізбекті турбокомпрессор жүйелері турбожаудың кешігуін азайту үшін әртүрлі өлшемдегі турбокомпрессорларды пайдаланады, соның салдарынан максималды күш беру және қозғалтқыштың қуаты төмендемейді.

Азот оксиді

Азот оксиді (N2O) келіп тұратын ауамен араластырылады, турбокомпрессор жеткілікті жылдамдықпен айналмағанда, қосымша қуат алу үшін отынды жаққанда тотықтырғыш зат ретінде қолданылады. Бұл турбокомпрессордың жұмыс жылдамдығына тезірек жетуіне мүмкіндік береді, соның арқасында жану үшін көбірек оттегі пайда болады, ал N2O ағыны тиісінше азаяды. Мұндай жүйенің өзінің құны да, тұтынылатын N2O-ның бағасы да жоғары болуы мүмкін.

Суды инъекциялау

Қозғалтқыштың қуатын арттыру және күшпен жұмыс істейтін индукцияның басқа да пайдаларын күшейту үшін бензин және дизельді ішкі жану қозғалтқыштарының индукция жүйесіне кейін орнатылатын су шашырату жүйесін қосуға болады.