Жем Твист: Американдық секіруші жылқының тарихы

Кіріспе

Америкалық шоуда секіруші жылқы (1979–2006)

Күміс медаль – 1988 жылғы Жазғы Олимпиада, Сеул
Күміс медаль – 1988 жылғы Жазғы Олимпиада, Сеул
[[Панамерикалық ойындардағы ат спорты
Күміс медаль – 1987 жылғы Панамерикалық ойындардың ат спорты]]

Gem Twist (12 маусым 1979 – 18 қараша 2006) – әлем чемпионы, американдық таза тұқымды шоуда секіруші жылқы, Icey Twist деген атпен тіркелген. Ат шаруашылығымен айналысатын Фрэнк Чапот өсірген Gem Twist Гран-при деңгейінде керемет мансап жасады. Бұл айғыр "Американдық Гран-при қауымдастығының жыл аты" атағын үш рет жеңіп алған жалғыз жылқы және тарихындағы ең үздік секірушілердің бірі саналады. Gem Twist-тің 2006 жылы қайтыс болғаннан кейін үш генетикалық клоны дүниеге келді: Gemini CL, Murka’s Gem және Gem Twist Alpha Z. Үш клонының барлығы негізінен Еуропадағы неміс жылы қанды спорттық жылқыларын өсіруге пайдаланылады.

Мансап

Gem Twist 1985 жылдан 1997 жылға дейін үш халықаралық деңгейдегі шабандозбен (Грег Бест – 1992 жылға дейін, Лесли Ховард – 1992-1995 жылдар, Лора Чапот – 1995 жылдан бастап) толыққанды конкур мансабына ие болды.

Грег Бестпен бірге

Gem Twist мансабының басында Грег Бестпен бірге жеңіске жетті, оның ішінде 1985 жылы 6 жасында USET Talent Derby турнирін жеңіп алды. 1987 жылы Тампа және Флорида Гран-прилерінде алғашқы екі Гран-при деңгейіндегі жарысын жеңіп алды. Жылды Америка Гран-при қауымдастығының (AGA) Жылдың аты атағымен және Пан-Америка ойындарының командалық күміс медалімен аяқтады. Бест бірнеше жыл бойы Gem Twist-тің жорысын сәтті жалғастырды, 1988 жылғы Сеул Олимпиадасында екі күміс медаль жеңіп алды. 1989 жылы Gem Twist екінші рет Америка Гран-при қауымдастығының Жыл аты атағына ие болды. 1990 жылы Стокгольмде өткен Әлемдік ат спорты ойындарында «Әлемдегі ең үздік жылқы» атанды. Бест 1992 жылы иығын жарақаттағаннан кейін, атты Лесли Берр Ховардқа (сол кезде Лесли Берр Ленехан) тапсырды. 2006 жылдың 18 қарашасында 27 жасында өлтірілді. Джемини CL 10 айлық шағында Техастағы Чапот отбасының Chado фермасынан Франк Чапоттың Нью-Джерсидегі Neshanic Station фермасына көшірілді. 2012 жылдың мамыр айында Джемини CL негізінен неміс жылы қанды есектерінен және жасанды ұрықтандыру (AI) арқылы алғашқы төлдерін сәтті өсіргені белгілі болды. Ол сонымен қатар ирландтық таза қанды жарыс жылқысы Turn To (1951–1973) ұрпағы – Otherwise Engaged атты таза қанды бикеге жұптастырылды, нәтижесінде сау қошқарлы тұяқ туды. Тұяқ 2012 жылдың наурыз айында Пенсильвания штатының Бакс округіндегі Park Avenue Stables тұрақжайында дүниеге келді және «The Proposal» деп аталды. Клондардың ұрпақтары таза қанды есептелмейді және Жокей клубында тіркелмейді, себебі тұқымдық кітапқа түсу үшін қан желілерінің табиғи жолмен көбейтілуі қажет; сондықтан «The Proposal» орнына Англо-Еуропалық тұқымдық кітапқа (AES) тіркелді. Дегенмен, таза қанды клондар мен олардың ұрпақтары Олимпиадалық жарыстарға қатысуға құқылы, ал Джемини CL негізінен шоуда секіруге арналған жылқы өндіру үшін өсіріледі. 2023 жылдан бастап Джемини CL Groupe France Elevage компаниясының тізімінде жасанды ұрықтандыру (AI) арқылы асыл тұқымды жылқы өсіруге арналған тұқымдық материал ретінде тіркелді, Францияда, Нидерландыда, Бельгияда және Германияда жылы қанды және спорттық жылқы өсіру үшін жаңа тұқым қолжетімді, ал мұздатылған тұқым бүкіл әлемде өсіруге қолжетімді. Оның брондау құны 350 евро, ал жүктілік құны 850 евроны құрайды. Ол ұрпақтарына «қан, күш және керемет техниканы» береді деп жарнамаланады. Ол АҚШ-тан Нидерландыға экспортталды, онда қазір неміс жылы қанды спорттық жылқылары мен шоуда секірушілердің тұқымдық атасы ретінде тұрады. 2013 жылдан бастап Джемини CL Zangersheide бикелерімен де тұрақты түрде өсіріле бастады. Horse Telex Pedigree веб-сайтында 2023 жылға дейін Джемини CL-ден туған 217 ұрпақ тіркелген. Көпшілігі неміс жылы қандылары ретінде тіркелген, бірақ бір тұяқ – Obora's Guapa (2016 ж.т.) – таза қанды ретінде тіркелген, анасы Emirates (Pop Rock x Enamaqua, Namaqualand ұлы, Мистер Проспектор). Тұяқ Жокей клубының клондалған таза қандыларға қойған шектеулеріне байланысты швед жылы қандысы ретінде тіркелді. Тағы бір ұрпақ, Rocana Twist (2018 ж.т.) – 3⁄4 таза қанды, Джемини CL-ден және жартылай таза қанды Rocana II (Ituango, Dark Ronald желісінің неміс таза қанды айғыры, Rose-тан, Ольденбург бикесі) бикесінен туған.

Gem Twist began winning early in his career with rider Greg Best, including the 1985 USET Talent Derby as a six year old. He went on to win his first two competitions at the Grand Prix level, the Grand Prix of Tampa and the Grand Prix of Florida, in 1987. He finished the year with his first American Grand Prix Association (AGA) Horse of the Year honor, as well as a team silver medal from the Pan American Games. Best continued to ride Gem Twist for several years with great success, including earning two silver medals at the 1988 Olympics in Seoul. In 1989, Gem Twist was named the American Grand Prix Association Horse of the Year for the second time. In 1990, he was named the "World's Best Horse" at the World Equestrian Games in Stockholm. Best injured his shoulder in 1992, however, and the ride was turned over to Leslie Burr Howard (then Leslie Burr Lenehan). He was euthanized November 18, 2006 at the age of 27. Gemini CL, at 10 months, was moved from the Chapot family's Chado Farm in Texas to Frank Chapot's Neshanic Station farm in New Jersey. He eventually grew to to , smaller than the original Gem Twist, who was
In May 2012, it was revealed that Gemini CL had successfully sired his first crop of foals, primarily out of German warmblood mares, and through the use of artificial insemination (AI). He was also bred to the Thoroughbred mare Otherwise Engaged, a descendant of the Irish Thoroughbred racehorse Turn To (1951–1973), who gave birth to a healthy chestnut colt. The colt was born at Park Avenue Stables in Bucks County, Pennsylvania, in March 2012, and he was named "The Proposal". Any offspring of clones are not considered Thoroughbreds, and cannot be registered with the Jockey Club, as the breed requires natural procreation for the bloodlines to qualify for the stud book; as such, "The Proposal" was registered with the Anglo European Studbook (AES) instead. However, Thoroughbred clones and their offspring would still be eligible to compete in Olympic competitions, with Gemini CL primarily being bred to produce show jumping horses. As of 2023, Gemini CL was listed by Groupe France Elevage for stud services through artificial insemination (AI), with fresh semen being available for warmblood and sport horse breeding in France, the Netherlands, Belgium, and Germany, and frozen semen being available for breeding worldwide. His booking fee was listed at €350, and his pregnancy fee was listed at €850. He is advertised as "passing blood, power and an incredible technique" to his offspring. He was exported from the United States to the Netherlands, where he currently stands at stud as a sire of German warmblood sport horses and show jumpers. Starting in 2013, Gemini CL also started being regularly bred to Zangersheide mares. The website Horse Telex Pedigree listed a total of 217 offspring sired by Gemini CL as of 2023. Most were registered as German warmbloods, but one foal the filly Obora's Guapa (b. 2016) was listed as a purebred Thoroughbred, out of the mare Emirates (Pop Rock x Enamaqua, by Namaqualand, a son of Mr. Prospector). The foal was registered as a Swedish Warmblood due to Jockey Club restrictions on cloned Thoroughbreds. Another offspring, the bay filly Rocana Twist (b. 2018), is ¾ Thoroughbred, being by Gemini CL out of the partbred Thoroughbred mare Rocana II (by Ituango, a German Thoroughbred stallion of the Dark Ronald line, out of Rose, an Oldenburg mare).

Мурканың асыл тасы

Horse & Hound журналы 2011 жылы дүниеге келген Gem Twist-тің екінші клонының тууын және бар екенін растады. Бұл тай "Жеміз егіз" деп аталды (Gemini CL-ге де берілген лақап ат). Ол жаңа иесі Ольга Уайтқа сатылды, ал Шапоттардың сайты оның Питер Чарльз басқаруымен Еуропадағы тұқымдық мал станциясында орналасатынын хабарлады. Кейіннен ол Ұлыбританияға (Ұлыбритания) экспортталды. 2012 жылдың 5 шілдесінде жаңа тайдың ресми аты "Мурканың асыл тасы" екені және оны жарысқа қатыстырмай, тек тұқымдық мал ретінде пайдалану жоспарланғаны мәлім болды. 2023 жылғы мәліметтер бойынша, Мурканың асыл тасы Олимпиада чемпиондары мен жаттықтырушылары оны конкур және үш қадамды жарыстар үшін пайдаланады. Оның тұқымдық қызметтері жасанды ұрықтандыру (AI) арқылы 800 фунт стерлингке ұсынылады. Оның бойы бір белгілі бір шамада; ол ресми түрде Англо-Еуропалық тұқымдық кітапқа (AES) тіркелген және қазірге дейін кем дегенде 26 тай тудырған. Оның ұрпақтары әртүрлі жылы қанды және спорттық жылқы тұқымдық кітаптарында тіркелген, соның ішінде Бельгиялық жылы қанды және Ирландиялық спорттық жылқылары бар. Оның үш тайы – Blue Twist (2016 ж.т.), Flipper WL (2016 ж.т.) және NFS Gem Twister (2017 ж.т.) – Халықаралық Ат спорты федерациясының (FEI) жарыстарында өнер көрсеткен.

Gem Twist Alpha Z-ның үлгісі

Gem Twist-тің үшінші клоны "Gem Twist Alpha Z" немесе жай ғана "Alpha Z" 2012 жылдың шілдесінде АҚШ-та дүниеге келді, кейін Бельгияға экспортталды. Оны Фрэнк Чапот өсірді, және қазіргі уақытта Зангершейд және Бельгиялық жылы қанды спорттық жылқыларды өсіруге қолданылады. Ол Зангерсхайд тұқымдық кітабына 056015Z55501412 нөмірімен тіркелген. Alpha Z өзінің алғашқы құлынды, 2014 жылы "Guns n' D'Ive Z" деп аталатын, қызыл құлынды, Zangersheide ретінде тіркеді. Бұл құлын Зангершейд биесі "Делиция д’Иве Z" (2004 ж.т.) тудырған, ал оның әкесі Бельгиялық жылы қанды секіруші айғыр Дарко (1980 ж.т.), анасы Бельгиялық жылы қанды бие Радецкий (Чин Чин, 1978 ж.т. Холштейнер секіруші айғыры).

Шежіре

Gem Twist – Byerley Turk-тің әке шежіресі бойынша туысы, оның атасы – сұр француздық таза тұқымды Le Sancy (1884 ж.т.) және оның әкесі Atlantic (1871–1891), 2000 Гвинея және Эпсом Дерби жарыстарын жеңіп алған британдық таза тұқымды жарыс жылқысы және әкесі. Atlantic зейнетке шыққаннан кейін Францияға экспортталды, онда ол табысты және ықпалды жүлделі жарыстардың жеңімпаздарының әкесіне айналды. Gem Twist-тің сұр түсі Le Sancy-ден келді, ол Gem of Gems-тен (1873 ж.т.) тараған, сұр таза тұқымды бие. Gem Twist-тің сұр түсінің генетикалық тегін одан әрі іздегенде, Gem of Gems осы генді аналық желісі арқылы оның атасынан, британдық таза тұқымды жарыс жылқысы және әкесі Crab-тан (1722–1750), Basto-ның қызынан тараған Alcock-тың араб жылқысынан мұра еткен. 1700 жылдары сұр (немесе "күлгін") түс таза тұқымды жылқының негізгі қорында кең таралған болса да, уақыт өте келе ол сирек кездесетін болды. Қазіргі кездегі барлық сұр таза тұқымды жылқылар Crab-тан, оның шөбересі Bab (1787 ж.т.), "Crab Mare" ұрпағы және оның шөпшешесі Drone (1823 ж.т.) арқылы тараған. Сұр түстің гендері бүгінде таза тұқымды жылқылардың шамамен 3%-ында ғана кездеседі. Le Sancy-дің Франциядағы әкелік ықпалы Англиядағы St. Simon-ның ықпалымен салыстырылды, ал оның әкелік төлемақысы да St. Simon-ның төлемақысына (500 гинея) тең болды. Оның көптеген ұрпақтары классикалық қашықтықта және одан да ұзақ қашықтықта жеңіске жетті, ал көпшілігі жасы ұлғайған сайын жақсарды. Ол көптеген жүлделі жарыстардың жеңімпаздарын, сондай-ақ Франциядағы негізгі қашықтықта жүгіріп жеңіске жеткен керемет жылқыларды және көптеген секіру жарыстарында жеңіске жеткен жылқыларды өрбіткен. Осыған байланысты Le Sancy Францияда төрт рет ең үздік әке болды, 1895, 1900 және 1903 жылдары асыл тұқымды жылқылардың тізімінде бірінші орынға шықты. Le Sancy-дің шөпшешелерінің арасында үш Grand Steeplechase de Paris жеңімпаздары және американдық Grand National steeplechase жеңімпазы болды; басқа да шөпшешелері американдық таза тұқымды айғыр Bonne Nuit (1934 ж.т.), Олимпиадалық секіру жарыстарындағы жылқылардың негізін қалаушы және ат спорты тарихындағы аңшылар мен секірушілердің ең ықпалды әулеті. Gem Twist – Bonne Nuit-тің ұлы шөпшешесі. Le Sancy-дің шөпшешесі, француздық таза тұқымды айғыр Roi Herode (1904 ж.т.) және Roi Herode-тің ұлы "The Tetrarch" (1911 ж.т.) Gem Twist-тің тұқым қуалау тізімінде бірнеше рет кездеседі. Gem Twist-тің тұқым қуалау тізімінде жиі кездесетін басқа таза тұқымды жылқыларға War Admiral, Cyllene, Thormanby, Newminster, Stockwell, Vedette, Pocahontas және т.б. жатады. The Tetrarch (1911–1935), сұр ирландтық таза тұқымды жарыс сапындағы чемпион, Ethnarch-тың (1922 ж.т.) әкесі, Gem Twist-тің тұқым қуалау тізіміндегі ең танымал әкелердің бірі. "The Tetrarch"-тың ең көрнекті суреті – оның жаттықтырушысы Atty Persse берген жылдамдығы, төзімділігі, қозғалысы және пішіні туралы жиі келтірілетін сипаттамасы. "The Tetrarch", өз кезегінде, Doncaster (5x5), Speculum (Vedette арқылы) (5x5), Rouge Rose (5x5), Macaroni (5x6), Thormanby (6x6x6) және King Tom (6x6) арқылы асылданған. Gem Twist тұқым тегіне енген таза тұқымды секірушілердің тағы бір танымал әкесі – француздық таза тұқымды айғыр Prince Chevalier (1943 ж.т.), Darley Arabian әкелік желісінен. Gem Twist сонымен қатар американдық таза тұқымды жарыс жылқысы және әкесі Count Fleet-тің (1940–1973) ұрпағы, ол Rock Sand (1900–1914) арқылы оның аз танымал ұлы Malachite арқылы тараған. Malachite – Man o' War-дың анасы Mahubah-ның (1910 ж.т.) жартылай ағасы, ол сондай-ақ Gem Twist-тің аналық желісіндегі көрнекті айғыр – War Admiral-дың әкесі; сондай-ақ 1920 жылдары Калифорния университеті Дэвистің талисманы болып таңдалған АҚШ армиясының Remount қызметінің таза тұқымды айғыры Gunrock-тың жартылай ағасы. Gem Twist сонымен қатар Silver Charm (1994 жылдың 22 ақпанында туған), 1997 жылы Кентукки Дерби және Преакнес Стакс жарыстарында жеңімпаз атанған, Үштік тәжге үміткер, сондай-ақ 1998 жылы Дубай әлем чемпионатында жеңімпаз атанған сұр американдық таза тұқымды жарыс атымен бірнеше маңызды қандық желілерді бөліседі.

Gem Twist was a male line descendant of the Byerley Turk through his ancestor, the gray French Thoroughbred sire Le Sancy (b. 1884), and his sire, Atlantic (1871–1891), a chestnut British Thoroughbred racehorse and sire who won the 2000 Guineas and the Epsom Derby. After his retirement, Atlantic was exported to France, where he became a successful and influential sire of stakes winners. Gem Twist's gray coat came from Le Sancy, who was out of Gem of Gems (b. 1873), a gray Thoroughbred broodmare. Tracing the origin of Gem Twist's gray coat gene back further, Gem of Gems inherited the gene through her maternal line from her ancestor, the British Thoroughbred racehorse and sire Crab (1722 – 1750), a son of Alcock's Arabian out of a daughter of Basto. Although gray (or "grey") was a common color in the foundation stock of the Thoroughbred in the 1700s, it became increasingly rare over time. All modern grey Thoroughbreds descend from Crab through his great great granddaughter, Bab (b. 1787) a descendant of the "Crab Mare" by Crab (b. 1750) and her great great grandson, Drone (b. 1823). The gray coat color gene only appears in about 3% of Thoroughbreds today. Le Sancy's influence at stud in France was likened to that of St. Simon in England, and his stud fee also matched that of St. Simon (500 guineas). Almost all of his offspring could win at classic distances and beyond, and many got better as they aged. He sired numerous stakes winners, as well excellent stayers who won the principal distance races in France, and a number of show jumping winners as well. Le Sancy was leading sire in France four times due to this, topping the list of stallions at stud in 1895, 1987, 1900 and 1903. The sire line grandsons of Le Sancy also included three Grand Steeplechase de Paris winners and an American Grand National steeplechase winner; other sire line descendants included the American Thoroughbred stallion Bonne Nuit (b. 1934), the founder of a line of Olympic show jumpers, and one of the most influential sires of hunters and jumpers in the history of equestrian sports. Gem Twist was a male line great grandson of Bonne Nuit. A grandson of Le Sancy, the French Thoroughbred stallion Roi Herode (b. 1904), and Roi Herode's son "The Tetrarch" (b. 1911), show up several times in Gem Twist's pedigree. Other Thoroughbreds that show up in Gem Twist's pedigree more often include War Admiral, Cyllene, Thormanby, Newminster, Stockwell, Vedette, Pocahontas, et al. The Tetrarch (1911–1935), a gray Irish Thoroughbred champion racehorse and the sire of Ethnarch (b. 1922), is one of the most notable sires in Gem Twist's pedigree. The most vivid picture of "The Tetrarch" is the oft quoted description of the great horse as given by his trainer, Atty Persse, on his speed, stamina, movement, and conformation:

"The Tetrarch", in turn, was linebred to Doncaster (5x5), Speculum (by Vedette) (5x5), Rouge Rose (5x5), Macaroni (5x6), Thormanby (6x6x6), and King Tom (6x6). Another famous sire of Thoroughbred show jumpers that shows up in Gem Twist's pedigree is the French Thoroughbred stallion Prince Chevalier (b. 1943), of the Darley Arabian sire line. Gem Twist was also a descendant of the American Thoroughbred racehorse and sire Count Fleet (1940–1973), a descendant of Rock Sand (1900–1914) through one of his lesser known sons, Malachite. Malachite was a half brother to Mahubah (b. 1910), the dam of Man o' War, who also sired War Admiral, a prominent stallion in Gem Twist's dam line; as well as a half brother to Gunrock, a Thoroughbred stallion of the U. S. Army Remount Service that was chosen in the 1920s to be the mascot of the University of California, Davis. Gem Twist also shares several important bloodlines with Silver Charm (b. 22 February 1994), a champion gray American Thoroughbred racehorse who won the 1997 Kentucky Derby and Preakness Stakes, and was a Triple Crown contender, as well as won the 1998 Dubai World Cup.