Кіріспе
Британ туған авиацияның алғашқы дамушысы, инженер және өнертапқыш Уильям Сэмюэл Хенсон (3 мамыр 1812 – 22 наурыз 1888) – британ туған, Райт ағайлылардан бұрынғы авиацияның алғашқы дамушысы, инженер және өнертапқыш. Ол Джон Стрингфеллоумен бірлескен әуеде жүретін бу машинасы жұмысымен ең жақсы танымал.
William Samuel Henson (3 May 1812 – 22 March 1888) was a British born pre Wright brothers aviation pioneer, engineer and inventor. He is best known for his work on the aerial steam carriage alongside John Stringfellow.
Өмірбаян
Хенсон 1812 жылдың 3 мамырында Англияның Ноттингем қаласында дүниеге келген. Хенсон Шардта тігізгіш тоқыма жасаумен айналысты және 1835 жылы жақсартылған тігізгіш тоқыма машинасына патент алды. Хенсон авиация саласындағы алғашқы пионерлердің бірі ретінде танымал, бірақ ол көптеген басқа да өнертабыстарды патенттеген, олардың кейбіреулері бүгінде кеңінен қолданылады. 1849 жылы Уильям Хенсон және оның әйелі Сара Англиядан АҚШ-қа көшіп, әкесіне қосылып, Нью-Джерси штатының Ньюарк қаласында қоныстанды. Хенсон АҚШ-та авиациялық зерттеулер жүргізбеді, механик, азаматтық инженер және өнертапқыш ретінде жұмыс істеді. Оның 7 баласы болды, олардың тек 4-і ересек жасқа жетті. Хенсон 1864 және 1866 жылдар аралығында Перуде тұрған қысқа мерзімді есептемегенде, өмірінің соңына дейін АҚШ-та тұрды. 1888 жылдың 22 наурызында Ньюарк, Нью-Джерсиде қайтыс болды. Ол және оның отбасының көп бөлігі Оранж қаласындағы Розедейл зиратында жерленді.
Аэронавтикалық өнертабыстар
1838 жылдан бастап Хенсон авиацияға қызығушылық таныта бастады. 1841 жылдың сәуір айында ол жақсартылған жеңіл бу қозғалтқышын патенттеді, ал 1842 жылы Джон Стрингфеллоумен бірге үлкен жолаушыларды тасымалдауға арналған бумен жұмыс істейтін моноплан жобалады, оның қанаттарының ұзындығы 150 футқа жетеді, және оны «Хенсон әуе бу тасымалы» деп атады. Ол 1843 жылы Стрингфеллоумен бірге оған патент алды. Хенсон, Стрингфеллоу, Фредерик Мариотт және Д. Е. Коломбайн 1843 жылы Англияда «Аэротранзит» компаниясын құрды, мақсаты – ұшу машинасының құрылысына қаражат жинау. Хенсон өзінің жобасының масштабты моделін жасады, ол бу күшімен бір рет сынақтап «секіріп» көтерілді немесе бағыттағыш сымынан домалап түсті. 1844-1847 жылдары кішкентай модельді және 20 фут қанаттары бар үлкен модельді ұшыруға әрекеттер жасалды, бірақ нәтиже болмады. Хенсон көңілі қалып, 1849 жылы үйленіп Америка Құрама Штаттарына эмиграциялады, ал Стрингфеллоу авиация саласында тәжірибелерін жалғастырды. Хенсон Эдгар Аллан Поның ойдан шығарылған газеттік әңгімесінде кейіпкер ретінде пайда болды, онда Атлантикалық мұхиты арқылы шармен жасалған сапар туралы айтылды, және Хенсон сол шардағы жолаушылардың бірі болды. Хенсон мен Стрингфеллоу авиация тарихына арналған кітаптарда жиі еске алынады. Корольдік Аэронавтикалық Қоғам жыл сайын «Хенсон-Стрингфеллоу» лекцияларын өткізеді; 2008 жылға қарай олар 52 рет өткізілді. Оның авиация саласындағы еңбегі үшін Антарктидадағы бір мұздық оның атымен аталады (Хенсон мұздығы: 64’06’S, 60’11’W). Хенсон мен Стрингфеллоу 1965 жылғы «Феникстің ұшуы» фильмінде еске алынған.
Аэропорттың құрылысы
Аэропорттың қанаттары тіктөртбұрышты болып, ағаш қабырғаларымен жасалған және матамен қапталған, ішкі және сыртқы жағынан сымдармен нығайтылған. Ауалық бу машинасы екі қарама-қарсы айналатын алты қанатты винттермен, артқы жағында итеру жүйесімен қоздырылатын болды. Бұл жоба алдыңғы "құс сияқты" ұшқыштардың және Джордж Кейлидің идеяларын негізге алды, ал Хенсон Парламенттен қолдау алу және акция сату әрекеттері сәтсіз аяқталғаннан кейін қаржыландыру алу үшін Кейлимен хат алмасты. Аэротранзит компаниясы орташа өлшемді модельмен жасаған сәтсіз әрекеттердің салдарынан Ауалық бу машинасының ең үлкен нұсқасын ешқашан жасаған жоқ. Хенсон, Стрингфелло, Мариотт және Коломбайн компанияны 1848 жыл шамасында таратып жіберді.
Жарнама
Аэротранзит компаниясының баспасөз хатшысы Фредерик Мариотт 1843 жылы Мысыр пирамидаларының үстінде, Үндістанда, Лондон, Англия және басқа да жерлердегі әуе кемесін бейнелейтін суреттерді жасауды тапсырды, бұл көпшіліктің қызығушылығын қоздырды. Бұл суреттер түрлі елдердің бірнеше почта маркаларында пайда болды. Кейіннен Мариотт Калифорнияда авиацияның алғашқы дамуына үлес қосты.