Кіріспе

Америкалық авиациялық компания AeroVironment жасаған адам күшімен жұмыс істейтін ұшақ.

"Gossamer Albatross" – американдық авиациялық инженер доктор Пол Б. МакКрейдтің компаниясы AeroVironment құрастырған адам күшімен жұмыс істейтін ұшақ. 1979 жылдың 12 маусымында ол Англия арнасын сәтті басып өтіп, 100 000 фунт стерлинг сомасындағы екінші Кремер сыйлығын жеңіп алды (1979 жылы 100 000 фунт стерлинг сомасы шамамен соңғы жылдары <есептелген сомаға> тең).

Жобалау және әзірлеу

Ұшақты жобалап, құрастыруды белгілі американдық әуе кеңістігі инженері, суретші және әлем чемпионы Пол Б. МакКриди басқарған команда жүзеге асырды. Госсамер Альбатрос – оның адам күшімен жұмыс істейтін екінші ұшағы болды, алғашқысы Госсамер Кондор еді, ол 1977 жылдың 23 тамызында ұзақ сегіздік трассаны аяқтау арқылы бірінші Кремер сыйлығын жеңіп алды. Содан кейін екінші Кремер шақыруы Луи Блерионың 1909 жылы Англия арнасын кесіп өтуінің еске түсірілуі ретінде жарияланды. Ұшақ "канард" конфигурациясында жасалған, қанаттың алдында үлкен көлденең тұрақтандырғыш орналасқан, бұл конструкция Райт ағай-інілердің сәтті Wright Flyer ұшағына ұқсас, ал қозғалту үшін үлкен екі қанатты винтті айналдыруға педальдар қолданылады. Госсамер Альбатросы көміртекті талшықтан жасалған, қанаттарының қабырғалары кеңейтілген полистиролдан құралған; бүкіл конструкция жұқа, мөлдір пластикпен (милар ПЭТ пленкасымен) оралған. Құрылымның бос салмағы тек болды, бірақ Арнаға ұшу үшін жалпы салмақ шамамен болды. Ұшақты ауада ұстап тұру үшін, оның жайлы ұшуға мүмкіндік беретін, жоғары қанаттық коэффициенті бар, ұзақ және жіңішке қанаттарымен (ұшу қанаттары сияқты) жасалған. Тыныш ауада қажетті қуат шамамен болды, бірақ тіпті жеңіл турбуленттілік бұл көрсеткішті жылдам арттырды.

Өту

1979 жылы 12 маусымда таңғы сағат 6-дан сәл бұрын велосипедші және ұшқыш Брайан Аллен Альбатросты минутына 75 айналыс жылдамдығына жеткізіп, Англияның Фолкстоун қаласына жақын жерден ұшырды. Каналдың жағдайы мен желдің болмауы кезеңді өтуге өте қолайлы болды. Бірақ, көп ұзамай ұшақ пен ұшқышқа қиындықтар туа бастады. Алленнің радиосы уақытша істен шығып, ол қол және бас қозғалыстары арқылы ғана ілесіп келе жатқан қайықтармен байланыса алды. Сонымен қатар, Алленнің су қоры екі сағаттық ұшуға есептелген еді, бірақ қарсы жел кезеңді кешіктіріп, суы таусылып қалды. Су жетіспеуден Аллен дегидратацияға және аяқтарының құрысуына ұшырады. Қарсы желдің күшеюімен, ұшу тоқтатылуы мүмкін деген алаңдаушылық артты. Францияның жағалауы көрінбей тұрғанда, ілесіп келе жатқан қайық Альбатросты қауіпсіз жерге жеткізу үшін оның алдына келді. Алайда, ілгектеу процедурасы үшін Аллен сәл жоғары көтеріліп, аз ауа турбуленттігін сезінгендіктен, ұшақты педальмен жалғастырып, нәтижеге жетуге бола ма деп бағалады. Желдің басылуымен Аллен ұшуын жалғастырып, Францияның Грис-Нез мүйісіндегі жағаға қонды. Аллен 2 сағат 49 минутта кезеңді аяқтады, ең жоғары жылдамдыққа жетті және 2 метр биіктікте ұшты.

Нұсқалар

МакКреди командасы екі Альбатрос ұшағын жасады; қосалқы ұшақ 1980 жылы NASA Лэнгли/Драйден ұшу зерттеу бағдарламасы аясында бірлесіп сынақтан өтті және Хьюстон Астродомының ішінде ұшты, бұл адам күшімен жұмыс істейтін ұшақтың жабық кеңістіктегі алғашқы басқарылатын ұшуы болды. Госсамер Альбатрос II қазіргі уақытта Сиэтл қаласындағы (Вашингтон штаты) Ұшу мұражайында қойылған. Алистер Кук 1979 жылғы 15/17 маусымдағы «Америкадан хат» хабарламасының бір бөлігін Алленнің жетістігіне арнады.