Кіріспе

Кейш өзені – Иллинойс штатының оңтүстік бөлігінде, кейде Кіші Египет деп аталатын аймақта орналасқан 92 мильдік (148 км) су жолы. Өзен бассейнінің аумағы 737 шаршы миль (1,909 км²) және ол алты округті қамтиды: Александр, Джонсон, Масак, Поп, Пуласки және Юнион. Төрт маңызды физиографиялық аймақтың қиылысында орналасқан бұл өзен, Иллинойс штатындағы ең ірі ылғалды жерлер кешенінің бір бөлігі болып табылады. Кейш өзенінің ылғалды жерлері – Американың ең солтүстік кипарис/тупело батпағы және штаттың жоғары сапалы батпақ және ылғалды жерлер қауымдастықтарының 91 пайызы осы жерде шоғырланған. Ол Иллинойстағы 100-ден астам қорғауға алынған және жойылу қаупі бар түрлерге тіршілік ортасын қамтамасыз етеді. 1996 жылы Рамсар конвенциясы бұл жерді Халықаралық маңызы бар ылғалды алқап деп таныды. Кейш өзенінің ылғалды жерлерінің маңызды бөлігі АҚШ Балық және жабайы табиғат қызметі мен Иллинойс Табиғи ресурстар департаментінің қорғауында. 1990 жылы құрылған Cypress Creek Ұлттық жабайы табиғат қорығы, су және жағалау бойындағы тіршілік ортасын қамтиды және болашақта Иллинойс Табиғи ресурстар департаментінің Кейш өзені мемлекеттік табиғи аймағына кеңейтілуі жоспарлануда. Жергілікті жер иелері, Табиғи ресурстарды сақтау қызметімен Wetlands Reserve Program бағдарламасы арқылы, қалпына келтірілген ылғалды жерлерді қосымша қорғайды. Сонымен қатар, NRCS арқылы жер иелері консервациялық өңдеу, шөптесін су арналары және орманды қайта өсіру сияқты әртүрлі сақтау шараларын қолданады; осы шаралардың көп бөлігі NRCS-тің Қоршаған ортаның сапасын жақсарту және жабайы жануарларға тіршілік ету бағдарламалары арқылы жүзеге асырылады. Барлығы, Кейш өзенінің суайдынындағы жеке меншіктердің бір бөлігі NRCS сақтау бағдарламасын пайдаланады. Бұл жерлердің көп бөлігін қамтитын Lower Cache өзені АҚШ Ұлттық табиғи ескерткіш ретінде тізімделген. Heron Pond – Little Black Slough табиғат қорығы, тағы бір Ұлттық табиғи ескерткіш, Кейш өзенінің жоғарғы бөлігінде, Post Creek Cutoff-тан жоғары орналасқан.

Тарих

Кэш өзені аймағы Түпкілікті американдықтар үшін сауда орталығы ретінде пайдаланылған, және оның шекарасында археологиялық қызығушылық тудыратын бірнеше орын бар, соның ішінде Иллинойс штатының Кипресс қаласының оңтүстігінде орналасқан Кипресс Цитаделі. Француз саяхатшылары өзенге қазіргі атауын берді, «Cache» – құпия немесе жасырылған жер деген мағынаны білдіреді. Америкалық қоныс аударушылар 1803 жылы бұл аймаққа келді. Олар топырақтың тым ылғалды екенін, егіншілікке жарамсыз екенін, батпақтардың масалар мен уытты жыландарға толы екенін анықтады; көптеген алғашқы қоныс аударушылар безгекке шалдығып қайтыс болды. Аңыз бойынша, 1790-1820 жылдар аралығында полковник Плаг деген өзен қарақшысы, қарақшылар тобын басқарып, Огайо өзенінің сағасына жақын жерде күдіксіз саяхатшыларды тонап, олардың мүліктерін ұрлап, кемелерін суға батырып немесе өзен бойында сатқан. Дегенмен, Кэш өзені тамаша аң ауру мен балық аулауға, сондай-ақ көптеген ағаштарға мүмкіндік берді. Белкнап, Иллинойс штатының тұрғыны У. Маршалл Кэш өзені бассейнін «ерлер мен иттің жақсы жері, бірақ әйелдер мен өгіздер үшін қиын» деп айтқан. 1810 мен 1890 жылдар аралығында ағаш өңдеу Кэш бассейнінде маңызды салаға айналды, Кипресс ағашының жеңілдігі мен суға төзімділігі үшін ізделді. Осы кезеңде батпақтың шетіндегі шағын қалалар өркендеді. Ағаш кесетін бірнеше ұсақ зауыттар мен фабрикалар пайда болды, олар ағаштан тақтай, теміржол тіректері, көмір және қаптама жәшіктері мен қораптар жасады.

Суды бұру және бұру

Ағаш қорының көп бөлігі кесілгеннен кейін, жергілікті өнеркәсіп ауыл шаруашылығына көшті, содан кейін су бұру және құрғату бағдарламасы басталды. Ландшафт күрт өзгерді, бұл негізінен Каше және жақын орналасқан Огайо өзенін байланыстыру үшін қазылған бұрылыс арнасының нәтижесінде болды. 1916 жылы аяқталған Пост Крик Котф Кашені екі су алабына бөлді: Жоғарғы Каше, суы бұрылыс арнасы арқылы Огайоға құяды, ал Төменгі Каше, Миссисипи өзенінің бастапқы шығысына құяды. 1952 жылы Карнак бөгеті салынды, бұл екі өзен арасындағы бөліністі одан әрі бекітті. Бөгеттің болашағы әлі белгісіз. Бөгетті басқару Big Creek Drainage District No. 2-ге жүктелген. АҚШ Армиясының Инженерлік корпусы енді бөгетті өз бағдарламаларында қарастырмайды, сондықтан ол федералдық қаржыландыруға құқықсыз. Cache River Wetlands Joint Venture Partnership (Ducks Unlimited, Иллинойс штатының Табиғи ресурстар департаменті, Табиғи ресурстарды сақтау қызметі, Табиғатты қорғау қоры және АҚШ Балық және жабайы табиғат қызметі) су ағынын қалпына келтіру жұмыстарының бір бөлігі ретінде бөгетті жөндеуді қарастыратын қалпына келтіру жобасын қарастыруда. Бүгінгі күні Иллинойс штатының Су зерттеу орталығының Су алабы ғылымы орталығы жасаған осы тақырыптағы екі есеп жарияланған.

Қорғау жұмыстары

1970 жылдан бері Cache өзенін тарихи жағдайына жақындату үшін күш-жігер жұмсалып келеді. Cache өзенін сақтау жөніндегі азаматтар комитеті – аңшылар, балықшылар және табиғатты сүйетін адамдардың бастамасымен құрылған ұйым, мемлекеттік және федералдық агенттіктермен, сондай-ақ The Nature Conservancy сияқты коммерциялық емес ұйымдармен бірлесіп, Cache өзенінің ылғалды жерлері үшін бірлескен серіктестік құрды. Соңғы 15 жылда эрозияны бақылау, лайлануды азайту, су деңгейін тұрақтандыру, жануарлар мекендеу орындарын қалпына келтіру және халыққа демалыс мүмкіндіктерін ұсыну бойынша жұмыстар жүргізілді. Осы серіктестіктің басты мақсаты – Жоғарғы және Төменгі Cache өзендерінің су жүйесін қалпына келтіру. Қайта жаңарту жұмыстары кезінде табиғатты қорғаушылар мен кейбір жергілікті жер иелері арасында керістер туды. Аймақтың бірқатар шаруалары ылғалды жерлерді қалпына келтірудің су тасқынына және егістік жерлердің жоғалуына әкелуі мүмкін деп қорқып, өздерінің қоғамдастықтарына сырттан араласу деп қарады. Кейбір жергілікті аңшылар мен балықшылар сүйікті аулау және балық аулау орындарына қол жеткізу шектелуі немесе келушілердің көп болуынен қорқынышты. Мемлекеттік және федералдық органдар жергілікті жер иелерімен және аңшылармен келісімге келуге үнемі тырысып келеді, бірақ керістер мен наразылық әлі де сақталып тұр. Cache өзенінде каноэмен жүзу, жаяу серуендеу, құстарды бақылау, балық аулау және аң аулау сияқты көптеген демалыс мүмкіндіктері бар. Генри Н. Бархаузеннің Cache өзенінің ылғалды жерлері орталығы Cache өзенінің ылғалды жерлерінің бірегей табиғи және мәдени тарихын көрсетеді. Орталық сонымен қатар 76 шақырымдық (76 км) Tunnel Hill мемлекеттік жолының оңтүстік бөлігін құрайды, бұл жол велосипедшілердің арасында танымал. Бұл жол пайдаланылмаған Norfolk Southern темір жолының (бұрынғысы Каир және Винсенс темір жолына тиесілі болған) бойымен Карнактан Венаға дейін, содан кейін Шоуни ұлттық орман арқылы Харрисбургке дейін өтеді, бұл саяздықтар мен жартасты орманды тамашалауға мүмкіндік береді. Ылғалды жерлер орталығында Cache өзені аймағында жаяу серуендеуге, каноэмен жүзуге, балық аулауға, аң аулауға немесе құстарды бақылауға болатын жерлер туралы ақпарат бар. Cache өзені бассейнінің достары – бес округтегі табиғи ресурстарды сақтауды қолдайтын ұйым. Ұйым қоршаған ортаны қорғау, ресурстарды сақтау, басқару және осыған байланысты мәселелерге назар аударады. Ұйым тұрақты егіншілік пен орман шаруашылығы тәжірибелерін, сондай-ақ ылғалды жерлерді, жартасты және жоғары орманды қалпына келтіруді қолдайды. Cache өзені бассейнінің достары ауыл шаруашылығымен, білім берумен, туризммен, ауылдық қоғамдармен, арнайы мүдделер тобымен және қоршаған ортамен және табиғи ресурстарды пайдаланумен, қорғаумен және қалпына келтірумен байланысты жеке тұлғалар мен ұйымдар үшін ортақ алаңды қамтамасыз етеді.