Кіріспе

Нойшатель обсерваториясы – Швейцарияның Нойшатель кантонының Экономика департаменті қаржыландыратын астрономиялық обсерватория. Ол Нойшатель қаласында орналасқан және 1858 жылы құрылған. Алғашқы директоры – Германияда туған, швейцариялық астроном Адольф Хирш. Астрономиялық байқаулардан басқа, Нойшатель обсерваториясы атомдық сағаттармен де жұмыс істейді. 1967 жылға дейін бір секунд Жердің айналысымен анықталған, сондықтан Нойшатель обсерваториясы байқаулар арқылы сағаттарды калибрлеумен айналысты. Қазір оның телескопын жергілікті әуесқой астрономдар тарихи мақсатта пайдаланады, ал калибрлеу атомдық сағаттар арқылы жүзеге асырылады.

Сипаттама

Бұрын Нюшатель обсерваториясы Швейцарияның сағат механизмдерін бағалауға қатысқандықтан, Observatoire Astronomique et Chronometrique de Neuchatel деп аталды. Теңізде жүзу кезінде механикалық сағаттарды навигациялық құрал ретінде пайдалану кеңейгенде, олардың дәлдігі маңыздырақ болды. Осы қажеттіліктен әртүрлі астрономиялық обсерваторияларды қамтитын дәлдікті тексеру жүйесі құрылды. Еуропада Нюшатель обсерваториясы, Женева обсерваториясы, Безансон обсерваториясы және Кью обсерваториясы сағат механизмдерін дәлдігі бойынша сынаған белгілі обсерваториялардың мысалы болды. Сынақ процесі көбінесе 45 күнге дейін созылды. Әр механизм 5 позицияда және 2 температурада, әрқайсысы 4 немесе 5 күндік 10 серияда сыналып көрді. Қатеге қатысты талаптар кез келген басқа стандарттан, тіпті қазіргі COSC стандартынан да жоғары болды. Қатаң сынақтан өткен механизмдерге обсерватория директоры қол қойған "Bulletin de Marche" атты сертификат берілді. "Bulletin de Marche" сынақ критерийлерін және механизмнің нақты көрсеткіштерін көрсетті. Обсерваториядан "Bulletin de Marche" алған механизм "Обсерватория хронометрі" деп аталды және обсерватория оған сілтеме нөмірін берді. Механикалық сағаттардың дәлдігін бағалаудағы обсерваториялардың рөлі механикалық сағат жасау индустриясын дәлдіктің жоғары деңгейлеріне жетелеуде маңызды болды. Нәтижесінде, бүгінде жоғары сапалы механикалық сағат механизмдері жоғары дәлдікке ие. Дегенмен, ешбір механикалық механизм әзірлену үстіндегі кварцтық механизмдердің дәлдігімен салыстыруға келмейді. 1936 жылы кварцтық сағаттарды пайдалану арқылы ауа және су массаларының болжаусыз қозғалыстарына байланысты Жердің айналу жылдамдығының өзгерістері анықталды. Бұл Жердің айналуы уақытты анықтаудың дәл емес тәсілі екенін көрсетті. Осыған байланысты, мұндай хронометрлік сертификаттау 1960 жылдардың соңы мен 1970 жылдардың басында секундының жаңа анықтамасымен бірге тоқтатылды. 2017 жылы Обсерватория хронометрлік деректер базасы (OCD) онлайнға шықты, онда 1945 жылдан 1967 жылға дейін Нюшатель обсерваториясының хронометрлері ретінде сертификатталған барлық механикалық сағаттар ("chronometres mecaniques") тіркелді. Бұл сәтті қатысу нәтижесінде "Bulletin de Marche" берілді. Деректер базасының барлық жазбалары обсерватория сайысындағы қол сағаттары ("chronometres bracelet") санатына ұсынылған өтінімдер болып табылады.