Кіріспе

Криптографиялық кілт – аутентификация, авторизация және шифрлау сияқты криптографиялық функцияларды құлыптау немесе ашу үшін қолданылатын деректер тізбегі. Криптографиялық кілттер атқаратын қызметтеріне қарай криптографиялық кілттер түрлеріне бөлінеді.

Сипаттама

Мысалы, бірнеше кілт сақталатын кілт сақинасын қарастырайық. Бұл кілттер түрлі пішінде және мөлшерде болуы мүмкін, бірақ бір нәрсе анық – әрқайсысы әдетте жеке мақсатқа қызмет етеді. Бір кілт көлікті іске қосу үшін, ал екіншісі – сақтау камерасын ашу үшін қолданылуы мүмкін. Көлік кілті сақтау камерасын ашпайды, және керісінше. Бұл мысал криптографиялық кілт түрлерінің қалай жұмыс істейтінін түсінуге көмектеседі. Бұл кілттер олардың қолданылу жолына және қасиеттеріне қарай жіктеледі. Криптографиялық кілттің жіктелуі оның қолданылуына және қасиеттеріне байланысты. Мысалы, кілт симметриялық, ашық немесе жеке қасиеттердің біріне ие болуы мүмкін. Сондай-ақ, кілттер бір жеке және бір ашық кілттен тұратын жұптарға біріктірілуі мүмкін, мұндай жұптар асимметриялық кілт жұбы деп аталады.

Асимметриялық және симметриялық кілттер

Асимметриялық кілттер симметриялық кілттерден ерекшеленеді, себебі алгоритмдер шифрлау және шифрлауды жою үшін бөлек кілттерді пайдаланады, ал симметриялық кілт алгоритмі екі процеске де бір кілтті қолданады. Асимметриялық алгоритммен бірнеше кілттер қолданылғандықтан, процесс симметриялық кілт алгоритміне қарағанда ұзаққа созылады. Дегенмен, артықшылығы асимметриялық алгоритм симметриялық кілт алгоритмінен әлдеқайда қауіпсіз екендігінде. Симметриялық кілтпен кілтті қабылдаушыға жіберу қажет, онда кілттің ұсталып қалуы немесе бұрмалануы мүмкін. Асимметриялық кілтпен хабарлама және/немесе қоса берілген деректерді ашық кілт арқылы жіберу немесе қабылдау мүмкін; алайда, қабылдаушы немесе жіберуші хабарламаға және/немесе қоса берілген деректерге қол жеткізу үшін өзінің жеке кілтін пайдаланады. Осылайша, асимметриялық кілттер құпия хабарламалар мен деректерді жіберу үшін және хабарламаның бұзылмағанын растау үшін аутентификация қажет болған кезде қолдануға ыңғайлы. Тек қана қабылдаушы, ол жеке кілттің иесі (шифрлауға арналған кілт), хабарламаны кодтауға қабілетті. Ашық кілтті алушылар арасында алмасуға болады, бірақ жеке кілт бір орында сақталады және алмасылмайды, бұл оны таралу барысында ұстап алудан қорғайды. Жеке қолтаңба кілті – асимметриялық (ашық) кілт жұптарының жеке кілттері, олар ашық кілт алгоритмдерімен цифрлық қолтаңбаларды жасау үшін қолданылады, бұл ұзақ мерзімді салдарлары болуы мүмкін. Дұрыс қолданылғанда, жеке қолтаңба кілттерін аутентификация, тұтастық және жоққа шығарусыздық үшін пайдалануға болады. Ашық қолтаңбаны тексеру кілті – цифрлық қолтаңбаларды тексеру үшін, пайдаланушының жеке басын растау үшін, деректердің тұтастығын анықтау үшін, жоққа шығарусыздық үшін немесе олардың комбинациясын тексеру үшін ашық кілт алгоритмімен қолданылатын асимметриялық кілт жұбының ашық кілті. Симметриялық аутентификация кілті – симметриялық кілт алгоритмімен бірге хабарламалардың, байланыс сессияларының немесе сақталған деректердің тұтастығы мен көзін қамтамасыз ету үшін қолданылады. Жеке аутентификация кілті – ақпараттың тұтастығына және хабарламалардың, байланыс сессияларының немесе сақталған деректердің бастау тегіне кепілдік беру үшін ашық кілт алгоритмімен бірге қолданылатын асимметриялық кілт жұбының жеке кілті. Аутентификацияның ашық кілті – ақпараттың тұтастығын анықтау және субъектілердің жеке басын, немесе хабарламалардың, байланыс сессияларының немесе сақталған деректердің көзін растау үшін ашық кілт алгоритмімен қолданылатын асимметриялық кілт жұбының ашық кілті. Симметриялық деректерді шифрлау кілті – бұл кілттер симметриялық кілт алгоритмімен ақпаратты құпиялылықпен қорғау үшін қолданылады. Симметриялық кілт орама кілті – симметриялық кілт алгоритмдерін қолдана отырып, басқа кілттерді шифрлау үшін қолданылады. Кілтті орама кілттері кілтті шифрлау кілттері деп те аталады. Симметриялық және асимметриялық кездейсоқ сандарды жасау кілттері – бұл кездейсоқ сандарды жасау үшін қолданылатын кілттер. Симметриялық бас кілт – симметриялық криптографиялық әдістерді қолдана отырып, басқа симметриялық кілттерді (мысалы, деректерді шифрлау кілттерін, кілтті орау кілттерін немесе аутентификация кілттерін) алу үшін қолданылады. Жеке кілт тасымалдау кілті – ашық кілт алгоритмі арқылы байланысты ашық кілтпен шифрланған кілттерді шифрлау үшін қолданылатын асимметриялық кілт жұптарының жеке кілті. Кілтті тасымалдау кілттері әдетте кілттерді (мысалы, кілтті орау кілттері, деректерді шифрлау кілттері немесе MAC кілттері) және, мүмкіндігінше, басқа кілтті материалдарды (мысалы, инициализациялау векторларын) құру үшін қолданылады. Қоғамдық кілт тасымалдау кілті – кілттерді шифрлау үшін пайдаланылатын асимметриялық кілт жұптарының қоғамдық кілті. Бұл кілттер кілттерді (мысалы, кілтті орау кілттері, деректерді шифрлау кілттері немесе MAC кілттері) және, мүмкіндігінше, басқа кілтті материалдарды (мысалы, инициализациялау векторларын) құру үшін қолданылады. Симметриялық кілт келісім кілті – бұл симметриялық кілттер кілттерді (мысалы, кілтті орау кілттері, деректерді шифрлау кілттері немесе MAC кілттері) және, мүмкіндігінше, басқа кілтті материалдарды (мысалы, инициализациялау векторларын) құру үшін симметриялық кілт келісім алгоритмін пайдаланады. Жеке статикалық кілт келісім кілті – кілттерді (мысалы, кілтті орау кілттері, деректерді шифрлау кілттері немесе MAC кілттері) және, мүмкіндігінше, басқа кілтті материалдарды (мысалы, инициализациялау векторларын) құру үшін қолданылатын асимметриялық кілт жұптарының жеке кілттері. Қоғамдық статикалық кілт келісім кілті – кілттерді (мысалы, кілтті орау кілттері, деректерді шифрлау кілттері немесе MAC кілттері) және, мүмкіндігінше, басқа кілтті материалдарды (мысалы, инициализациялау векторларын) құру үшін қолданылатын асимметриялық кілт жұптарының қоғамдық кілті. Жеке эфемерлік кілт келісім кілті – бір немесе бірнеше кілттерді (мысалы, кілтті орау кілттері, деректерді шифрлау кілттері немесе MAC кілттері) және, мүмкіндігінше, басқа кілтті материалдарды (мысалы, инициализациялау векторларын) құру үшін бір рет ғана қолданылатын асимметриялық кілт жұптарының жеке кілттері. Қоғамдық эфемерлік кілт келісім кілті – бір кілт құру транзакциясында бір немесе бірнеше кілттерді (мысалы, кілтті орау кілттері, деректерді шифрлау кілттері немесе MAC кілттері) және, мүмкіндігінше, басқа кілтті материалдарды (мысалы, инициализациялау векторларын) құру үшін қолданылатын асимметриялық кілт жұптарының қоғамдық кілті. Симметриялық рұқсат кілті – симметриялық криптографиялық әдіс арқылы субъектіге құқықтарды беру үшін қолданылады. Рұқсат кілті рұқсатталған субъектілерге қол жеткізу құқықтарын бақылау және беруге жауапты субъектіге және ресурстарға қол жеткізуді іздейтін субъектіге белгілі. Жеке рұқсат кілті – субъектіге құқықтарды беру үшін қолданылатын асимметриялық кілт жұбының жеке кілті. Қоғамдық рұқсат кілті – байланысты жеке рұқсат кілтін білетін субъекті үшін құқықтарды тексеру үшін қолданылатын асимметриялық кілт жұбының қоғамдық кілті.