Кіріспе

Кинурениназа немесе L-кинуренин гидролазы (KYNU) – кинурениннің (Kyn) антранил қышқылына (Ant) ыдырауын катализдейтін PLP-ге тәуелді фермент. Ол сондай-ақ 3-гидроксикинуренинге (3-гидроксиантранилатты түзу үшін) және кейбір басқа (3-арилкарбонил) аланиндерге де әсер ете алады. Адамдарда 2-ші хромосомада орналасқан KYNU генімен кодталған бір кинурениназа ферменті өндіріледі. KYNU – Trp катаболизмі және триптофаннан (Trp) NAD кофакторларының биосинтезі жолының бір бөлігі. Кинурениназа келесі реакцияны катализдейді: L-кинуренин + H2O ↔ антранилат + L-аланин.

Құрылымы

Кинурениназа аспартат аминтрансферазалар суперотбасының V кластық, құрылымдық жағынан гомологты пиридоксал 5'-фосфатқа (PLP) тәуелді ферменттері тобына жатады. Бүгінгі күнге дейін адам кінурениназасының екі құрылымы рентген сәулелерінің дифракциясы арқылы 2,0 және 1,7 Å ажыратымдылықпен анықталды. Аминоқышқылдардың қырық пайызы альфа-спиральдарда, ал он екі пайызы бета-парақтарда орналасқан. Кинуренин субстратын белсенді орынға орналастыру (докинг) Asn 333 және His 102 қалдықтарының субстратты байланыстыруға қатысатынын көрсетеді.

Функция

KYNU реакциясында PLP Cβ-Cγ байланысын үзуге көмектеседі. Реакция трансаминация реакциясымен бірдей қадамдардан өтеді, бірақ таутомерленген Шифф негізін гидролиздейтін болмайды. Ұсынылған реакция механизмі таутомерленген 3hKyn PLP Шифф базасының карбонил көміртегіне (Cγ) ферменттік нуклеофилдің шабуылын қамтиды. Бұдан кейін Cβ-Cγ байланысы үзіліп, ацилденген фермент аралық қосылысы және таутомерленген Ala PLP аддукты түзіледі. Ацилденген ферменттің гидролизі 3hAnt-тің пайда болуына әкеледі.