Мадоннаның «Express Yourself» әні және бейнеклипі

Кіріспе

1989 жылы Мадоннаның синглы.

Дэвид Финчер режиссерлік еткен музыкалық видео Фриц Лангтың классикалық "Метрополис" (1927) фильмінен шабыттанды. Оның жалпы бюджеті 5 миллион доллар ($ миллион доллар) құрады, бұл сол кезге дейін түсірілген ең қымбат музыкалық видеоға айналдырды және қазіргі таңда барлық уақыттағы ең қымбат үшінші видео болып саналады. Видеода көк тіреулер мен теміржол желілері бар қала бейнеленген. Мадонна сәнді әйел және шынжырланған мазохист рөлін сомдады, ал мықты денелі еркектер оның жұмыскерлері болды. Соңында ол олардың біреуін – модель Камерон Алборзян сомдаған жігітті – өз серігі ретінде таңдайды. Сыншылар видеодағы әйелдер сексуалдығының бейнеленуін және видеодағы Мадоннаның еркекке ұқсас образының гендерлік шеңберді бұзғанын атап өтті. "Express Yourself" әні Мадоннаның төрт әлемдік турда орындалды, сондай-ақ Fox телеарнасының "Glee" сериалындағы әйел персонаждар "Мадоннаның күші" атты эпизодта орындады. Ән мен видео еркіндік пен феминистік көзқарастармен ерекшеленеді, ал постмодернистік сипаты анықтама беруге қарсы тұру арқылы ғалымдарды таң қалдырды. Ол Spice Girls, Бритни Спирс, Кристина Агилера және Леди Гага сияқты келесі буын өкілдерінің шығармашылығына да өз ықпалын тигізді.

Құрамы

"Express Yourself" әні перкуссиялық аспаптардың дыбысымен басталады, Мадонна тыңдаушыға: "Кел, қыздар, сіздер махаббатқа сенесіздер ме? Мен осы туралы айтқым келеді, және ол шамамен былай болады". Бұл Мадоннаның "express yourself" деген сөздеріндегі вокалдық нюанстарда да көрінеді, ол бастапқыда G нотасына бағытталған, содан кейін G дорианының көтерілген 6-шы сатысы – E минорына жарты тон төмен түседі. "Мадоннаның музыкасы туралы толық нұсқаулық" кітабының авторы Рикки Руксбидің сөзіне сәйкес, "Express Yourself" әнінің мәтіні оны қарапайым махаббат әніне айналдырады, онда Мадонна өзінің тыңдаушыларындағы әйелдерді екінші жаққа мойын бұрмауға, өз сезімдерін білдіруге және өздерінің жігіттерін де сезімдерін білдіруге шақырады. Автор Сантьяго Фуз Эрнандес әннің мәтіні гей қауымдастығымен байланыс тудырады деп санайды. Мадонна "Кел, қыздар, сіздер махаббатқа сенесіздер ме?" деп сұрағанда, ол бұл сөздерді гей еркектер мен гетеросексуал әйелдердің екеуіне де арнады.

Чарттағы өнімділік

АҚШ-та "Express Yourself" әні 1989 жылғы 3 маусымда шыққан Billboard Hot 100 тізімінде 41-орынға тұрақтап, төрт аптадан кейін тізімнің алғашқы ондығына – 6-орынға жетті. Соңында ол 2-орынға дейін көтерілді, екі апта бойы Simply Red тобының "If You Don't Know Me by Now" әні, ал келесі аптада Мартиканың "Toy Soldiers" әні осы орынды иеленді. "Express Yourself" Hot 100 тізімінде барлығы 16 апта болды және жыл соңындағы тізімде 55-орынды алды. Ән Billboard Dance Club Songs тізімінің басына шықты, ал Hot Adult Contemporary тізімінде 10-нан аспайтын орындардан тыс, 12-орында тұрды. Австралияда "Express Yourself" әні 1989 жылғы 4 маусымда ARIA сингл тізімінде 36-орынға дебют жасады. Бес аптадан кейін ән тізімде 5-орынға жетіп, бір апта сонда тұрды, содан кейін тізімнен төмен түсті. Бельгияда "Express Yourself" 1989 жылғы 10 маусымда Ultratop тізімінде 16-орынға ие болды және 3-орынға жетті. Швейцарияның сингл тізімінде "Express Yourself" 1989 жылғы 11 маусымдағы нөмірдегі ең жоғары дебют жасаған әндердің бірі болды. Жеті аптадан кейін ән бір аптаға тізімнің басына шығып, Мадоннаның осы елдегі үшінші бірінші орыны болды. Оның продюсері Gregg Fienberg, Propaganda Films компаниясынан, монтаждаушысы Scott Chestnut, басты операторы Mark Plummer, ал суретшісі Vance Lorenzini болды. "Express Yourself" әнінің әлемдік премьерасы 1989 жылғы 17 мамырда MTV арнасында өтті және үш апта бойы MTV-де эксклюзивті болып, музыка арнасында сағат сайын көрсетілді. Фишер бұл идеяны Мадоннаға түсіндіргенде, ол қызығып, еркек бейнесін сомдауға шешім қабылдады. Ол сол кезде актер Уоррен Биттимен кездесіп, оған фабрикада жұмыс істейтін құл рөлін ойнауды ұсынды; Битти сыпайы түрде бас тартты және кейін "Мадонна бұл бейнебаянды өзінің сексуалдық күшін көрсету үшін жасағысы келді, мен оның бір бөлігі болғым келмеді" деді. Ол мысықтың сүтті ішіп, құйып жіберу идеясы режиссерге тиесілі екенін айтты. "Бұл керемет, бірақ маған сеніңіз, мен оған қарсы күрестім. Мен мұны істегім келмеді. Мен бұл тым артық, ақымақтық және клишелі, өнер немесе кино студенттерінің трюкі деп ойладым. Мен оған мойынсұнғаным үшін қуаныштымын".

In the United States, "Express Yourself" was the highest debuting single at number 41 on the Billboard Hot 100, for the issue dated June 3, 1989, and after four weeks reached the top ten of the chart, at number six. It eventually peaked at number two, held at the runner up spot for two weeks by the Simply Red song, "If You Don't Know Me by Now" and the next week by Martika's "Toy Soldiers". "Express Yourself" was present for a total of 16 weeks on the Hot 100, and placed at number 55 on the year end chart. The song reached the top of the Dance Club Songs chart of Billboard, while on the Hot Adult Contemporary chart, it peaked outside the top ten, at number 12. In Australia, "Express Yourself" debuted on the ARIA Singles Chart at number 36 on June 4, 1989. After five weeks, the song reached a peak of number five on the chart, staying there for one week, before descending the chart. In Belgium, "Express Yourself" debuted at number 16 on the Ultratop chart on June 10, 1989, and reached a peak of number three. On the Swiss Singles Chart, "Express Yourself" was one of the highest debuting song on the issued dated June 11, 1989. After seven weeks, the song reached the top of the chart for one week, becoming Madonna's third number one single there. It was produced by Gregg Fienberg, under Propaganda Films, with editing by Scott Chestnut, principal photography by Mark Plummer, and Vance Lorenzini as the production designer. "Express Yourself" had its world premiere on May 17, 1989, on MTV and was an MTV exclusive for three weeks, being aired every hour on the music channel. When Fincher explained this concept to Madonna, she was intrigued and decided to portray a masculine persona. She was dating actor Warren Beatty at that time, and asked him to play the part of a slave working at a factory; Beatty politely refused, saying later that "Madonna wanted the video as a show case of her sexual prowess, I never wanted to be a part of it." She added that the idea of the cat licking the milk and then pour it over, was the director's. "It's great but believe me I fought him on that. I didn't want to do it. I thought it's just so over the top and silly and kind of cliched, an art student or a film student's kind of trick. I'm glad that I gave in to him."

Қысқаша мазмұны

Видеоның басында көк үйлер, темір жол желілері мен әуе кемелері орналасқан қала көрінеді. Үлкен машиналар көрініс тапқан кезде фабриканың түтікшелерінен бу шығады. Қара түсті іш киім киген Мадонна қайта туылды символы ретінде қара құс мүсініне ілінеді де: "Кел, қыздар, сендер махаббатқа сенесіңдер ме?" деген сөзді айтады. Одан кейін хор шығады, ол жұмысшылардың машиналарда құлдықта жүрген фабриканың ішкі бөлмелерін көрсетеді, өйткені жаңбыр үнемі оларға төгіледі. Түтінге толы ортада ер жұмысшылардың шапандарын шешіп, су шашып жатқан кездегі кесінді денелері көрсетіледі. Мадонна ашық жасыл көйлек киіп, қара мысықты аяғына көтеріп, пансионаттағы кеңсесінің қонақ бөлмесінен зауытқа қарап тұр. Ол бірінші жолды әндей бастағанда, жұмысшылар зауыттың ішінде хореографиялық би билейді. Мадонна диванда жатып, мысық оның құшағынан қашып кетеді, оның ән салған дауысы фабриканың қос иесіне жетеді. Ол қыздың дауысын естігенде, үрейленіп, төмен қарай қараса, жұмысшылардың бірі жоғары қарап, дауыстың қайдан шыққанын іздеп жатыр. Екінші куплеттің басында Мадонна өзінің жатын бөлмесіне өте әйелдік киім киіп кіреді. Ол әртүрлі ақ экранның артында жүріп, бейнелеуші түрде билейді, оның силуэті экранның екінші жағынан көрінеді. Осы уақыт аралығында жұмысшы Мадоннаның дауысы туралы ойлануды жалғастырады және түтіннің арасында оның көздерін армандайды. Содан кейін ол фабриканың ішіндегі ұзақ баспалдақтардың үстінде тұрған Мадоннаны көрді, ол сызықты костюм киіп, моноклді шыныны көрсетті. Ол платформада би билейді, кейде аяқ жағын ұстап, қысқаша жауын-шашынды ашып, көкіректі ұстайды, ал екі ер адам баспалдақ жағында рычагтарды тартады. Сол уақытта фабриканың қос иесі өз бөлмесінде музыканттарды тыңдайды, ал Мадонна төсегінде жалаңаш жатқан күйінде, оның мойнына шынжырдың бір ұшы байланған, ал екінші ұшы зауыттың ішіне дейін жетіп жатыр. Иесі бөлмедегі музыканттарға қарап тұрған кезде, жұмысшы Мадоннаның мысығын қолға ұстап, өз бөлмесіне қарай күтіп тұр. Мүмкін костюмді қосалқы иесі Мадоннаның күйеуі шығар, ал ол одан қашып құтылуға тырысып жүр. Әннің соңғы аяты басталғанда, қара түсті іш киім киген, аңшылап жүрген мысық сияқты, еденге жығылған Мадонна, оның жиһаздары арасында, үстел астында найзағай жарқырағандай, ашық глобус арқылы қысқаша көрініспен бірге, 3 еркек мүсіндер ұстап тұрды, сахна Мадонна диванда отырып, темекі шегумен араласқан. Жұмысшы ақырында болат төсегінен тұрып, Мадоннаның мысығын көтеріп, оның бөлмесіне қарай жүреді, ол сүт табағына жетіп, оны мысықтай созады. Ол оны иығына құйып, жұмысшының бетіне жетеді, ол оны қайтару үшін мысығын ұстап, ғимараттың жоғарысына лифтімен көтеріледі. Фабриканың басқа жұмысшыларының арасында бокс/рестлинг матчы басталады, өйткені мысық сияқты әрекет ететін, әлсіз Madonna енді төсегінде жалаңаш отыр. Жұмысшы қыздың бөлмесіне жетіп, мысығын қайтарып береді, оны қолына алып, есікті жауып, онымен махаббат жасайды. Сол моноклді шыныны пайдаланған зауыттың қосалқы иесі жұмысшы тұрған бос орынды көріп, жұмысшы мен Мадоннаның жыныстық қатынаста болғанын көреді. Ол фабриканың және Мадоннаның басқа еркекпен бірге бақылауын жоғалтты, бірақ ол бұған мән бермейді. Видеоның соңында Мадоннаның көздері аспанға қарай, қала үстінде, бұл оның барлық уақытта бақылауда болғанын көрсетеді, ал эпиграфтар бірнеше дөңгелектердің үстінде. Ол: "Жүрексіз қол мен ақыл арасында түсіністік болмайды" деген сөзбен аяқталады.

The video opens with the view of a city populated with skyscrapers, intermingling railway lines and aero crafts. Steam blows out of the funnels of a factory as big machines are shown. Madonna, wearing black lingerie, appears on the back of a statue of a phoenix which symbolizes rebirth and utters the line: "Come on girls, do you believe in love?" This is followed by the chorus, showing the interiors of the factory where the workers slave at the machines, as rain pours incessantly on them. Amidst the smoke filled environment, the chiseled torso of the male workers are shown, as they strip off their shirts, with water splashing all around. Madonna is then shown in a light green gown, holding a black cat in her lap, looking across the factory from her sitting room of her penthouse office. As she sings the first verse, the workers perform choreographed dance routine inside the factory. Madonna lies down on a sofa and the cat escapes from her lap, as her singing reaches the co owner of the factory, through a series of speakers. He becomes nervous hearing her voice and looks down to find one of the workers staring up and looking for the source of the voice. With the beginning of the second verse, Madonna moves into her bedroom, wearing a very feminine lingerie looking outfit. She moves behind different white screens and dances in suggestive manner, her silhouette reflecting it from the other side of the screens. In the meantime the worker continues to think about Madonna's voice and dreams of her eyes amidst smokes. He then sees Madonna standing atop a long flight of stairs inside the factory, wearing a pinstripe suit and displaying a monocle glass. She dances on a platform, holding her crotch sometimes, and briefly tears open her jacket to expose her bra, as two men pull at levers beside the steps. In the meantime, the co owner of the factory listens to live musicians in his room, with a remote control, as Madonna is shown lying naked on her bed, with one end of a chain attached to her neck, the other end going long down into the factory. As the owner leers at the musicians in the room, the worker is shown caressing Madonna's cat, while looking up expectantly towards her room. Perhaps the co owner in a suit is Madonna's husband and she is trying to escape him. As the final verse of the song begins, a soaked Madonna, wearing the same black lingerie, like a stalking cat, is shown crawling on the floor among her furniture, like under the table with lightning flashing, along with a brief scene through a clear globe held up by 3 male statues, the scene interspersed with Madonna sitting on a sofa and smoking. The worker ultimately gets up from his steel bed and, carrying Madonna's cat, walks towards Madonna's room as she reaches for a bowl of milk, and licks it like a cat. She pours it over her shoulder and it reaches the worker's face, who travels up the building in an elevator, holding her cat, on a quest to return it. A boxing/wrestling match starts among the other workers of the factory, as a seemingly vulnerable Madonna, acting like a cat, is now shown sitting naked on her bed. The worker reaches her room, returns her cat, takes her into his arm, and makes love to her as the door closes behind them. The co owner of the factory using the same monocle glass sees the empty position where the worker was and looks up at both the worker and Madonna, who are having sex. He seems to have lost control of the factory and Madonna with another man, but he doesn't mind. The video ends with a last shot of the city line, with Madonna's eyes above the sky, and over the city which may show that she had control all along, and the epigraph on top of a series of gears. It ends with a quote, "Without the heart, there can be no understanding between the hand and the mind".

Қабылдау және талдау

Авторлар Сантьяго Фуз Эрнандес пен Фрея Джарман Ивенс видеоны «постмодернизмдегі еркін ойын мен бейнелердің өзін-өзі рефлексиясына байланысты гендерлік рөлдерді деконструкциялау тәсілін бейнелейді» деп түсіндірді. Олар бастапқыда видеоны феминистік көзқарас деп ойлағандықтан, «видео феминизм көтерген бірнеше маңызды саяси сұрақтарға да қатысты болуы мүмкін» деді. Алайда, Мадоннаның азғырылған түрде және төсегіне тізгінталған күйде көрсетілуі әйелдерді күшті емес, керісінше, олардың сексуалдық тартымдылығы арқасында бақылауға ие екенін көрсетеді деп қорытындылады. Жазушы Джон Эван Сири «Өмірге қатысты саяси теория» атты кітабында «Мадоннаның "Өзін-өзі білдір" видеосы машиналар мен сексуалдық бейнелерді біріктіріп, ХХ ғасырдың соңындағы Американың ең толыққанды киборгын бейнелейді» деп жазды. Аллен Метц Мадоннаның өзінен қол ұстап, билеген көрінісі «Майкл Джексонның фалликалық еркектік имитациясын андрогин түрінде еске салады» деп ойлады. Ол видеоны гендерлік рөлдерді өзгерту арқылы көрсетуі үшін мақтады. «Femme/Butch» кітабының авторлары Мишель Гибсон мен Дебора Таунсенд Мим видеоны жыныстар арасындағы билік тепе-теңдігінің өзгеруін көрсеткені үшін жоғары бағалады, «Мадонна Марлен Дитрих сияқты барлық гендерлік кеңістікті өзіне қабылдады» деп мәлімдеді. Профессор Кэрол Верналисс «Музыкалық видеоны сезіну» кітабында видеодағы Мадоннаның айналасындағы жұмсақ жарық дыбыстың жұмсақтығын еліктеу үшін қолданылғанын, бұл Мадоннаның контурларын жұмсақ көрсетіп, оның денесін кеңейте түсетінін атап өтті. «1980-ші жылдар» кітабының авторлары Боб Батчелор мен Скотт Стоддарт «Express Yourself» видеосын Мадоннаның ең күрделі видеоларының бірі деп атады. Олар видеодағы еркек денесін «пайдалануын» және оны құмарлық нысаны ретінде сексуалдандыруын ерекше атап өтті. Авторлар сондай-ақ, видео «көзқарас ұғымына түрлі-түсті құрмет көрсеткенімен, оны Мадонна жеткізеді, ер адамдар емес» деп қосты. Батчелор Мадоннаның бөлмесінде және баспалдақ үстінде жалғыз билеген көріністері оның көзқарас нысаны болғанын көрсететінін түсіндірді, бірақ оларға төмендегі ер адамдардың қозғалысын мазақтайтындай көрінді. «Ол төмендегі ер адамдардың санасын әйелдердің күшін арттыратын сирена әнімен басқарады, ер адамдар оның әніне үйлесімді қозғалатынын көрсетеді», - деп қорытындылады Стоддарт. «Визуалды сезім: мәдени оқырман» кітабының авторларының бірі Элизабет Эдвардс Мадоннаның еденде сырғанап баруымен, ал оның басқа бір бейнесі жақын маңдағы диванда қарай отырғанын түсіндірді. Оның сөзіне қарағанда, Мадонна «өзін бақылап», өзін-өзі тануды жүзеге асырған. Ол: «Express Yourself» көрермендерге американдық гендерлік және сексуалдық иконаларға қатысты жаңа бейнелер тізімін – ер және әйел бейнелерін ұсынады, сонымен қатар жаңа деңгейдегі иронияны сыйлайды» деді. «On Fashion» кітабының авторлары Шари Бенсток пен Сюзан Феррис видеоны гендерлік бейнелердің жасандылығын көрсету үшін талдады. 2003 жылы Slant Magazine журналынан Sal Cinquemani видеоны қарап, «бұл «квир шик» символы, Мадоннаның тұтынушылық бейнесін феминистік саясатын кодтау үшін пайдалану қабілетін көрсететін керемет шедевр» деп түсіндірді. «Мәдениет және билік» кітабында Мария Хосе Копериас Агилар видеоны көптеген кадрларды жылдам монтаждау арқылы оның хаотикалық текстурасы үшін атап өтті. Камера бұрыштарының, сахналардың, қашықтық пен көңіл-күйдің кенеттен және үздіксіз өзгеруі «көрінетіндей, тұтас түсіндіруге мүмкіндік бермейтін, үйлесімсіз бейнелердің комбинациясын тудырды», - деп қосты ол. Теоретик Дуглас Келлнер видеоның ерлер арасындағы ұрыс-жанжал мен қатыгездікке феминистік сын екенін, соңында бокс матчында қатысқан ерлер бейнесі бар екенін мәлімдеді. 1989 жылғы MTV Video Music Awards-та «Express Yourself» ең үздік әйел видеосы, ең жақсы монтаждау, ең жақсы операторлық жұмыс, ең жақсы режиссура және ең жақсы көркемдік режиссура номинацияларында ұсынылды, соңғы үш номинацияда жеңіске жетті. Billboard 1989 жылғы Музыкалық видео сыйлықтарында видеоны жылдың ең үздік музыкалық видеосы деп таныды. «Express Yourself» музыкалық видеосы Slant Magazine журналының «100 ең үздік музыкалық видео» тізімінде бірінші орында тұр. Дэвид Дейл «The Sydney Morning Herald» газетінен оны барлық уақыттың ең ықпалды видеоларының бірі ретінде 18-ші орынға қойды.

Authors Santiago Fouz Hernández and Freya Jarman Ivens commented that "the video portrayed the deconstructive gender bending approach associated with free play and self reflexivity of images in postmodernism." They had initially thought the video as a feminist approach to sexuality, leading them to say that "the video might also relate to several core political questions raised by feminism." However, they deduced that the scenes showing Madonna in a seductive manner and chained to her bed do not portray women in an empowering position, but emphasizes the fact that women can be in control because of their sexual prowess. Author John Evan Seery wrote in his book Political Theory for Mortals, that "Madonna with her 'Express Yourself' video splicing together images of machines with images of sex, represents the ultimate cyborg of late twentieth century America." Allen Metz felt that the scenes of Madonna grabbing her crotch and dancing were reminiscent of "Michael Jackson's androgynous imitation of phallic masculinity." He went on to compliment the video for its gender bending depiction. Michelle Gibson and Deborah Townsend Meem, authors of Femme/Butch, commended the video for showing a shift in power between the sexes, declaring that "Madonna assertively claimed all possible gender space like Marlene Dietrich." Professor Carol Vernallis noted in her book, Experiencing Music Video that the diffused light around Madonna in the video was adopted to mimic the diffusion of sound and make the borders around Madonna appear soft, and her body spread outwards. In the book The 1980s, authors Bob Batchelor and Scott Stoddart called "Express Yourself" as one of Madonna's most challenging videos. They noted the video for its "exploitation" of the male body and sexualizing them as an object of desire. The authors also added that the video "was a colorful homage to the term gaze, but Madonna is the bearer of it—not men." Batchelor explained that the scenes of Madonna performing alone in her room and atop the stairs suggested that she was the object of the gaze, however it seemed to them that she was mocking the movement of the men below. "She controls the mind of the men below, with a form of siren's song of female empowerment, signalling that the men do move in unison to her song", Stoddart concluded. Elizabeth Edwards, one of the authors of Visual Sense: A Cultural Reader, explained that the shot of Madonna crawling on the floor, while another image of hers watches from a nearby sofa, illustrated the mutation that Madonna's image was undergoing. According to her, Madonna was acting out self consciousness by "watching herself". She concluded by saying, "'Express Yourself' gives its viewers a whole new series of image references to traditional American gendered and sexual icons—male and female—and a whole new level of irony." Shari Benstock and Suzanne Ferriss, authors of On Fashion, deconstructed the video for its display of the artificiality of images of gender. Sal Cinquemani from Slant Magazine reviewed the video in 2003, and commented that the video "is the embodiment of 'queer chic', a bombastic masterpiece that heralds Madonna's uncanny ability to use her consumer driven image to code her feminist politics." In her book Culture and Power, María José Coperiás Aguilar pointed out the video for its chaotic texture through the rapid editing of the multiple shots that constituted it. The sudden and continuous changes of camera angles, scenes and the distance and mood seemed to produce an "apparently incoherent combination of images that offered no stable anchor to provide the whole with a definitive interpretation", she added. Theorist Douglas Kellner further asserted that the video was a feminist critique of male fighting and brutality, with images of the male workers engaged in a boxing match at the end. At the 1989 MTV Video Music Awards, "Express Yourself" was nominated in the categories of Best Female Video, Best Editing, Best Cinematography, Best Direction and Best Art Direction, winning the last three categories. Billboard also honored the video as the Best Music Video of the year, at their Music Video Awards for 1989. The music video of "Express Yourself" is ranked at number one on Slant Magazine's "100 Greatest Music Videos". David Dale from The Sydney Morning Herald listed it as one of the Most Influential Videos of All Time, at number 18.

Тікелей өнер көрсетулер

Мадонна "Express Yourself" әнін алғаш рет 1989 жылы MTV Video Music Awards-та орындады. Ол өнер көрсетуді жолақты костюммен және моноклмен баспалдақтан түсіп бастады. Мадонна 1990 жылы Blond Ambition World Tour гастрольдік тізіміне әнді қосты, онда Non Stop Express ремиксіне негіделген әннің нұсқасы және "Everybody" әнінің мәтіні қолданылды. Көрсетілім Metropolis фильмінен шабыттанды, ал тақырыптар музыкалық бейнебаяндағы фабрикадан алынды. Сахнада түтін шығаратын көптеген түтікшелер, болат құбырлар, үстіне ілінген кабельдер және ортасында баспалдақтар болды. Шоу басталғанда, сахнаға декорациялар лақтырылды, ал Мадоннаның еркек бишілері, тек торсосы жалаңаш, болат конструкциялардың артынан шықты. Олар сахнада хореографиялық нөмір орындады, ал соңында Мадонна баспалдақтардың үстінде пайда болды. Ол тесіктермен кесілген жолақты костюм киген, одан көкірекшесі көрініп тұрды. Оның астында Жан Пол Готье жасаған тік пішінді бюстгальтермен шырша түсті корсет киген. Ол қолында монокл ұстады. Екі әйел бишімен бірге ұқсас киім киіп, Мадонна әнді тікелей дауыста орындады, сондай-ақ вог, есу, симуляциялық мастурбация және орындаушылардың микрофонын көкірекшелерінің ішіне уақытша сақтау сияқты күрделі хореографияны қосты. Бір сәтте Мадонна костюмді ашып, корсет пен бюстгальтерді көрсетті, олардың бүйірінен мақтанышпен итаршықтар ілінген. Екі түрлі қойылымдар бейнеге түсіріліп, видеоға шығарылды: Blond Ambition – Japan Tour 90, 1990 жылдың 27 сәуірінде Жапонияның Йокогама қаласында түсірілген, және Live! – Blond Ambition World Tour 90, 1990 жылдың 5 тамызында Францияның Ницца қаласында түсірілген. Бұл сондай-ақ "Мадонна: Шындық немесе батылдық" (1990) деректі фильмінде де көрсетілді. Ол 1993 жылы "The Girlie Show" әлемдік турнесінде әннің диско стильіндегі нұсқасын орындады. Сахнаны майлар перделер мен жарқыраған диско шарлары безендірді. Көрсетілім "Мен сені бұрын болмаған жерге апарам" деген бұрмаланған дауыспен басталды. Содан кейін Мадонна үлкен диско шармен төбеден түсіп, сары афро перука, 1970 жылдардағы стильдегі галстук және патша көк қоңырау шалбар киіп келді. Гилберттің сөзінше, Мадонна бұл өнер көрсетілімінде 1932 жылы түсірілген "Блондинка Венера" фильміндегі актриса Марлен Дитрихтен шабыттанды. Ол 1993 жылдың 19 қарашасында Австралияның Сидней қаласында жазылған The Girlie Show: Live Down Under үй видеосының құрамына енді. "Express Yourself" 2004 жылы Re Invention World Tour гастролінің әскери сегментінде орындалды, ал ашылу жолы "Come on boys!" деп өзгертілді. Мадонна мен оның бишілері әскери киім киіп, мылтықпен би орындады, Мадонна сержант рөлінде болды. News Press басылымынан Дрю Стервальд атап өткендей, әннің әскери нұсқасы жеке махаббат пен патриоттық махаббат туралы айтты. The New York Times журналынан Джон Парелес Мадонна "Сізге үлкен, мықты қол керек / Сізді биік жерге көтеру үшін" деген жолды орындағанда әннің циникалық болып көрінгенін, ал ол басынан жоғары мылтық көтергенін айтты. Автор Дирк Тиммерман "шоу аясында [соғысқа байланысты] "Американдық өмір" және "Қиял" сияқты қойылымдар турдың соғысқа қарсы хабарына үлес қосты" деп атап өтті. 2008 жылы Sticky & Sweet турнесі кезінде ол "Express Yourself" әнін кейбір шоуларында, соның ішінде Нью-Йорктегі Мэдисон Сквер Гардендегі шоуда тыңдарманның сұрауымен орындады. 2012 жылы ол Super Bowl XLVI жартылай шоуда Cee Lo Green және үлкен марш оркестрімен бірге әннің үзіндісін орындады. Сол жылы "Express Yourself" The MDNA Tour турнесіне енгізілді, онда оған мажорет тақырыбы берілді және ол шоудың екінші сегментінің ашылу әні болды, онда "адамдарды біріктіретін" қуанышты әндер орындалды. Мадонна сахнаға шығып, Миу Миу жасаған қызыл жолақты ақ мажорет формасында және тізе биіктігіндегі ақ сапогтарда ән шертті, сондай-ақ белдік айналдырды. Оның әйел бишілері қызыл түсті ұқсас костюмдерді киді. Әннің ортасында Мадонна Леди Гаганың "Born This Way" хорын орындады. "Born This Way" әнінің аккордтық прогрессиясы мен мелодиясы "Express Yourself" әнінің шығуымен салыстырылғандықтан, көптеген адамдар Мадонна Гага мен әнді сынап бағалап отыр деп ойлады. Әннің соңында Мадонна өзінің 2008 жылғы Hard Candy студиялық альбомынан "She's Not Me" әнінің рефренсін орындады. Сындаршылар орындауды жақсы бағалады, Access Atlanta-дан Мелисса Руггиери "Express Yourself" әнін орындаған кезде Леди Гаганың "Born This Way" күйін әнге салып, Мадонна "осындай мелодиялық жолды қалай сүртіп, содан кейін пышақты Мадоннаның дәл осылай бұратып, өзінің "Ол мен емес" күйін қосып көрсетті" деп ойлады. Бұл орындау 2013 жылдың 6 қыркүйегінде жарық көрген MDNA World Tour концерт альбомына енді, бірақ "Born This Way" үлгісі альбомның жазбаларында көрсетілмеді. Төрт жылдан кейін Мадонна 2016 жылдың 2 желтоқсанында Майами Бичтегі Faena Forum-да өткен қайырымдылық гала-шоуында "Express Yourself" әнін Madonna: Tears of a Clown шоуында орындады. Концерт өнер аукционымен және кешпен бірге өтті, ол Мадоннаның Raising Malawi қорына, оның жобаларын, мысалы, Малавидегі Mercy James балалар хирургиялық ауруханасын, сондай-ақ елдегі кедей балаларға арналған өнер және білім беру бастамаларын қолдауға арналды. 2016 жылдың 7 қарашасында Мадонна Вашингтон Сквер паркінде Хиллари Клинтонның президенттік науқанына қолдау көрсету мақсатымен импровизациялық акустикалық концертте әнді орындады. 2019–20 жылдардағы Madame X Tour кезінде Мадонна үш баласымен бірге, Stella, Estere және Mercy James әннің бөліктерін а капелла орындады.

Madonna's first live performance of "Express Yourself" was at the 1989 MTV Video Music Awards. She started the performance by descending from a flight of stairs, wearing a pin striped suit and a monocle. Madonna included the song in the set list of her Blond Ambition World Tour in 1990, which featured a version based on the Non Stop Express remix of the song and included lyrics from "Everybody" during the introduction. The set was inspired by Metropolis and the themes were taken from the factory seen in the music video. It included a number of funnels billowing smoke, steel piping, cables hanging above and a flight of stairs in the middle. As the show started, the set was hurled onstage and Madonna's male dancers, with bare torso, appeared behind the steel structures. They did a choreographed routine on the stage, and towards the end Madonna appeared atop the flight of stairs. She was dressed in a pin striped suit with holes cut in it, so that her brassiere pocked out of them. Underneath she wore a peach colored corset with a pointed conical bra, designed by Jean Paul Gaultier. She also held a monocle in her hand. Accompanied by her two female dancers dressed in a similar attire, Madonna did a straightforward vocal rendition of the track, and an elaborate choreography, which included voguing, humping, simulated masturbation and momentary storage of the performers' microphone inside their bras. At one point Madonna opened the suit, to reveal the corset with the bra, and tassels hanging from its sides. Two different performances were taped and released on video, the Blond Ambition – Japan Tour 90, taped in Yokohama, Japan, on April 27, 1990, and the Live! – Blond Ambition World Tour 90, taped in Nice, France, on August 5, 1990. It was also one of the performances included in the documentary, Madonna: Truth or Dare (1990). She also performed a disco styled version of the song during The Girlie Show World Tour in 1993. The stage was decked in Mylar curtains and glittering disco balls. The performance began with a distorted voice claiming "I'm gonna take you to a place you've never been before". Afterwards, Madonna descended from the ceiling on a giant disco ball, wearing a blond afro wig, 1970's style halters and royal blue bell bottom pants. According to Guilbert, Madonna was inspired by actress Marlene Dietrich in the 1932 film Blonde Venus for the performance. It was included on The Girlie Show: Live Down Under home video release, recorded on November 19, 1993, at Sydney, Australia. "Express Yourself" was included in the military segment of the Re Invention World Tour in 2004, with the opening line altered to "Come on boys!". She and her dancers were dressed in military gear and performed a rifle choreography, with Madonna acting as a sergeant. As Drew Sterwald from News Press noted, the song in its military version was talking about both personal love, as well as patriotic love. Jon Pareles of The New York Times commented that the song was contravened as cynical, when Madonna sang the line, "What you need is a big, strong hand/To lift you to your higher ground", and raised a rifle above her head. Author Dirk Timmerman pointed out that "in the context of the show, with [war induced] performances like 'American Life' and 'Imagine', it added to the anti war message of the tour." In 2008, during the Sticky & Sweet Tour, she performed "Express Yourself" as the request song in some of her shows, including the show at Madison Square Garden in New York. In 2012, she performed an excerpt of the song at the Super Bowl XLVI Halftime Show with Cee Lo Green and a large marching band. That same year, "Express Yourself" was included on The MDNA Tour where it was given a majorette theme and was the opening song of the show's second segment titled Prophecy, where a mix of joyful songs that "bring people together" were performed. Madonna appeared onstage and sang the song dressed in a white majorette uniform with ruby red stripes and knee high white boots designed by Miu Miu and twirled a baton; her female back up dancers wore similar costumes in red Halfway through the song, Madonna sang the chorus of Lady Gaga's "Born This Way", as the chord progression and melody of "Born This Way" was heavily compared to that of "Express Yourself" upon its release, many speculated that Madonna was "dissing" Gaga and the song. Towards the end of the performance Madonna also sang the chorus of her own song "She's Not Me" from her eleventh studio album Hard Candy (2008). Critics were positive towards the performance, Melissa Ruggieri from Access Atlanta felt that by singing the chorus of Lady Gaga's "Born This Way" while performing "Express Yourself", Madonna was "proving how it swipes the same melody line, then twisted the knife in that perfectly Madonna way by adding the chorus of her own 'She's Not Me'". The performance was included in the live album MDNA World Tour released on September 6, 2013 but the "Born This Way" sample was not credited in the album's liner notes. Four years later, Madonna sang "Express Yourself" on her Madonna: Tears of a Clown show at a benefit gala on December 2, 2016, at Miami Beach's Faena Forum. The concert was held along with an accompanying art auction and dinner, to benefit Madonna's Raising Malawi foundation to support their projects like the Mercy James Pediatric Surgery Hospital in Malawi, as well as art and education initiatives for impoverished children in the country. On November 7, 2016, Madonna performed the song as part of an impromptu acoustic concert at Washington Square Park in support of Hillary Clinton's presidential campaign. During the 2019–20 Madame X Tour, Madonna sang portions of the song a capella along with three of her children, Stella, Estere and Mercy James.

Қаптама нұсқалары мен бұқаралық ақпарат құралдарында қолданылуы

Келли Кларксон American Idol телехикаясының бірінші маусымындағы алғашқы сынағында "Express Yourself" әнін орындады. Ол бәйгеде жеңіске жетіп, сәтті музыкалық мансап құрды. 1999 жылғы жинақ альбом, Virgin Voices: A Tribute To Madonna, Vol. 1, Information Society тобының орындауындағы әнді қамтиды. 2010 жылы Fox телешоуы Glee-дің әйел актерлері "Мадоннаның күші" атты эпизодта осы әнді орындады. Эпизодта көркем кейіпкер Уилл Шустер Мадоннаның "Ray of Light" әнімен хореографиялық нөмір қойып жүрген жанкүйерлер тобын көрген соң, ойдан шығарылған New Directions әншілер клубының мүшелеріне Мадонна тақырыбында үй тапсырмасын беруге шабыттанды. Осыған байланысты клубтың әйел мүшелері "Express Yourself" әнін орындайды, бұл клубтың ер мүшелерін алаңдатады. Бұл нұсқа Glee: The Music, The Power of Madonna саундтрек альбомында жарық көрді және Ұлыбритания сингл чартында 132-орынға ие болды. "Like a Prayer" әніне байланысты болған даудан шамамен 30 жыл өткен соң, "Express Yourself" әні Super Bowl 50-ге арналған Pepsi жарнамасында пайда болды. Pepsi компаниясының маркетинг вице-президенті Чад Стаббс әнді таңдау себебін былай түсіндірді: "Біз бұл альбом мен дәуірде Мадоннамен бірге жұмыс істегенбіз". 2019 жылғы "Isn't It Romantic" романтикалық комедиясының актерлері осы әнді фильмнің соңғы саны ретінде орындады.

Мұра

"Express Yourself" әні де, онымен бірге шыққан музыкалық видеосы да феминистік еркіндікке арналған гимн деп есептеледі. Мария Хосе Копериас Агилар әннің жарыққа шығуы АҚШ-та 1980-ші жылдардағы «Жаңа оңшылдар» қозғалысы мен Рональд Рейган және Джордж Буш әкімшілігінің билікке келуінен кейін үстемдік құрған антифеминистік немесе «қарсы әрекет» идеологиясының аясында болды деп санайды. Агилар 1980-ші және 1990-шы жылдарда 1960-шы және 70-ші жылдардың «артық қимылдарына» қарсы консервативтік реакция болғанын түсіндірді. Бұл реакция көбінесе бұқаралық ақпарат құралдарының феминизмге қарсы күшті шабуылдары арқылы көрініс берді, белсенділерді «сақалы бар, қиын жағдайдағы адамдар», «радикалды, ашулы, еркектерді жек көретін, бөлініп шығуға ұмтылатын және лесбиянка» деп сипаттады. Сонымен қатар, әйелдерді әдемі әшекей бұйымдарына айналдыратын, әйелдік қасиеттерін күшейтуді жақтаған хабарлар таратылып, жыныстар арасындағы мәдени айырмашылықтарды арттыруға ықпал етті. 2010 жылы әнші Кристина Агилера «Not Myself Tonight» синглының музыкалық видеосы арқылы «Express Yourself» әніне құрмет көрсетті. Ол былай деді: «Мадоннаның «Express Yourself» видеосы – менің сүйікті видеоларымның бірі, ол өте күшті және жігерлендіретін болды, мен әрқашан сексуалдығымды білдіру арқылы осындай сезімді тудыруға тырысамын. Көзілдірік, түтін және баспалдақтарға жасаған тікелей сілтемелерімді ұнатып көремін. Мен бұрыннан жол ашқан күшті әйелге құрмет көрсеттім». MTV тілшісі Джеймс Монтгомери Агилераның видеосына «Express Yourself» әнінің ең басты ықпалы болғанын айтты, оның дәлелі – Агилераның моноклді көрсетуі, баспалдақтардың үстінде тұруы және қара сұйықтықты өзіне құйып, еденде сырғанауы. «Express Yourself» және әнші Леди Гаганың 2011 жылғы «Born This Way» синглының тақырыбы мен композициясы арасында да ұқсастықтар байқалды. «Менің ойымша, [Гага] өзінің жұмысында маған жиі сілтеме жасайды», - деді Мадонна ABC телеарнасындағы сұхбатында. «Кейде мен оны қызықты, мақтанышпен қабылдаймын және жақсы жасалғанын мойындаймын. Радиода «Born This Way» әнін естігенде, «бұл маған өте таныс естіледі» дедім». Гага бұл салыстырулар туралы «The Tonight Show with Jay Leno» бағдарламасында сөз сөйлеп, Мадоннаның өкілдерінен «Born This Way» әнін қолдайтындарын білдірген электрондық хат алғанын айтты. Бірақ CNN кейіннен Мадоннаның өкілдері ешқандай келісім жібермегенін хабарлады. AllMusic сондай-ақ «Express Yourself» және Кайли Миноугтың 1991 жылғы «What Do I Have to Do» синглы арасындағы «көзге түсетін ұқсастықты» атап өтті, «Кайли Миноуг әрқашан Мадоннаның ықпалында болған, ол туралы сұхбаттарында ашық айтқан».

"Express Yourself" is noted both for its song and its accompanying music video, both of which are considered feminist odes to freedom. María José Coperiás Aguilar opined that the release of the song was in context of the anti feminist or the "backlash" ideology dominant in the U. S., since the rise of the "New Right" in the 1980s and the government of Ronald Reagan and George H. W. Bush. Aguilar went on to explain that the 1980s and the 1990s were characterized by a conservative reaction against the "excesses" of the 1960s and 70s. This reaction was channeled mainly by the media's strong attacks against feminism, generally describing activists as "tortured people with hairy legs", "radical, bitter, man hating, separatist and lesbian", accompanied by messages advocating a feminization of women that turned them into beautiful ornamental objects, and tended to increase the cultural differences between the sexes. In 2010, singer Christina Aguilera paid tribute to "Express Yourself" with the music video of her single, "Not Myself Tonight". She commented "One of my favorite videos ever is 'Express Yourself' by Madonna which came across as really strong and empowering which I always try to incorporate through my expression of sexuality I love the direct reference I made to Madonna with the eye glass moment and the smoke and stairs. I was paying tribute to a very strong woman who has paved the way before." James Montgomery from MTV deemed "Express Yourself" as the primary influence of Aguilera's video with scenes like Aguilera displaying a monocle, standing atop a flight of stairs and crawling across the floor while pouring a black liquid over herself. Similarities were also noted between "Express Yourself" and singer Lady Gaga's 2011 single "Born This Way" both in subject matter and composition. "I certainly think [Gaga] references me a lot in her work," Madonna said in the ABC interview. "And sometimes I think it's amusing and flattering and well done. When I heard ['Born This Way'] on the radio I said, 'that sounds very familiar." Gaga herself addressed the comparisons on The Tonight Show with Jay Leno, explaining that she had received an e mail from Madonna's representatives, who had mentioned their support for "Born This Way". CNN later reported that Madonna's representatives denied sending any approval. AllMusic also note a "striking similarity" between "Express Yourself" and Kylie Minogue's 1991 single "What Do I Have to Do", writing that "Kylie Minogue has always displayed a strong Madonna influence—something she's readily admitted to in interviews."