Кіріспе

Who's That Girl – американдық әнші және ән авторы Мадоннаның тұңғыш саундтрек альбомы. Ол 1987 жылдың 21 шілдесінде осы аттас фильмді насихаттау мақсатымен Sire Records лейблы арқылы жарық көрді. Альбомда оның лейбл әріптестері – Scritti Politti, Duncan Faure, Club Nouveau, Coati Mundi және Michael Davidson қатысқан әндер де бар. Саундтрек Мадоннаның альбомы ретінде таныстырылса да, ол альбомдағы тоғыз тректің тек төртеуін ғана орындайды. 1985 жылы шыққан «Сьюзанды іздеуде» (Desperately Seeking Susan) фильміндегі табысынан кейін Мадонна тағы бір комедиялық фильмде түскім келіп, «Сламмер» деп аталатын, Никки Финн есімді әйелдің теріс айыпталуы туралы фильмге қатысуды жоспарлады. Алайда, оның 1986 жылғы «Шанхай тосынсыйы» (Shanghai Surprise) приключенческая фильмінің сынға ұшырауы мен коммерциялық сәтсіздігіне байланысты Warner Bros. бастапқыда жобаны мақұлдауға тартынды, бірақ кейін келісім берді. Мадонна 1986 жылдың желтоқсанында саундтрек үстінде жұмыс істей бастады және оның үшінші студиялық альбомы «True Blue» (1986) альбомының продюсерлері болған Patrick Leonard пен Stephen Bray-ге жүгінді. Ол альбомға қарқынды және баяу ән қажет деп ойлады. Леонард қарқынды әнге музыка жазды, ал Мадонна әуен мен сөздерін жазды. Әнші тректі «Who's That Girl» деп атады және бұл атаудың «Сламмер» атауынан жақсырақ екеніне сеніп, фильмнің атын да сол сияқты өзгертті. Бірлесіп, Мадонна мен Леонард «The Look of Love» балладасын да жасады. Bray қатысқан тағы екі ән фильм үшін жазылды, біріншісі – «Causing a Commotion» би әні, екіншісі – алпысыншы жылдардағы Motown және Martha and the Vandellas тобынан шабыт алған «Can't Stop» әні. Жарық көргеннен кейін «Who's That Girl» саундтрегі сыншылар тарапынан көбінесе жағымсыз пікірлер алды. Кейбір сыншылар альбомды қарапайым және толық емес деп сипаттады, бірақ атау трегі мен «The Look of Love» оның ең жақсы әндері ретінде мақталып, жоғары бағаланды. Саундтрек коммерциялық сәттілікке қол жеткізіп, АҚШ, Австрия, Канада, Франция, Жаңа Зеландия, Швеция және Ұлыбританияның альбомдық чарттарында топ-10-ға енді, ал Аргентина, Германия, Италия, Нидерланды және Еуропалық альбомдық чарттарда бірінші орынды иеленді. Альбом әлем бойынша 6 миллион дана сатылды. Мадоннаның үш трегі сингл ретінде жарық көрді. Атау трегі Billboard Hot 100 хит-парадындағы алтыншы номерлі синглге айналып, 1980-ші жылдарда алты номерлі сингл жинаған алғашқы орындаушы және соло орындаушы ретінде осындай көрсеткіштерге жеткен алғашқы әйел орындаушы болды. «Causing a Commotion» екінші сингл ретінде шығарылып, Hot 100 хит-парадында екінші орынға жетті. «The Look of Love» тек Еуропа нарығында жарық көрді және Ұлыбританияда топ-10-ға енді. «Turn It Up» әні АҚШ-та промо-релиз ретінде шығарылып, би чарттарында 15-орынға жетті. «Who's That Girl» сәтті өткен «Who's That Girl World Tour» турнесі арқылы тағы да насихатталды.

Өмірбаян

1985 жылы шыққан «Сузанды іздеу» (Desperately Seeking Susan) комедиялық фильмі коммерциялық сәттілікке қол жеткізіп, Мадоннаны актерлік өнерге одан әрі қызығушылық танытуға ынталандырды. Келесі жобасы үшін ол бастапқыда «Slammer» деп аталған, бірақ кейін «Who's That Girl» деп өзгертілген тағы бір комедиялық фильмді таңдады. Мадонна Никки Финн рөлін сомдады – ол кісі өлтірген күдікпен айыпталған, бірақ өзін кінәсіз деп есептейтін жас әйел. Шартылы түрде босатылғаннан кейін, ол өзін ақтауға бекінді. Лудон Тротт (Гриффин Данн сомдаған) атты кейіпкермен бірге ол 36 сағатқа созылған қызықты оқиғаларға қатысады, нәтижесінде Никки нағыз қылмыскердің кім екенін ашу үшін үйлену тойын тоқтатады. Фильмнің музыкасына қатысты нақты идеялары болған Мадонна 1986 жылы оның үшінші студиялық альбомы «True Blue»-ді жазуға және өндіруге көмектескен Патрик Леонард пен Стивен Брейге жүгінді. «The Look of Love» әнінен кейін Мадонна Брейдің продюсерлігімен тағы екі ән жазды. Біріншісі «Қыжылдау тудыру» (Causing a Commotion) деп аталды және Пеннмен арадағы жиі даулы қарым-қатынастан шабыт алды. Мадонна Пенннің қатыгездігі мен зорлық-зомбылығынан оның Пеннмен некесінің ажырасуға жақын екенін сезінді. 1987 жылғы 10 қыркүйекте жарық көрген Rolling Stone журналында Мадонна Пенннің өміріне және әнге тигізген әсері туралы былай деді: «Мен зорлық-зомбылықты ұнатпаймын. Мен ешкімді ұрып-соғуды ешқашан қолдаған емеспін және зорлық-зомбылыққа жол беруге болмайды деп ойлаймын. Бірақ, екінші жағынан, Шонның ашуын түсіндім және, маған сеніңіз, оны көп рет ұрып-соғуға ниеттендім. Бірақ мен ешқашан айтпадым, себебі бұл жағдайды нашарлататынын түсіндім. [ ] Ол мені әдейі алаңдату үшін «Қыжылдау тудырып» жатқандай сезілдім. Мен осы әнді жазып, ішкі толқуымды оған сіңірдім».

Құрамы

Атау трегі Мадоннаның әдеттегі стилінде жасалған – барабан машинасы, көпіршіктейтін бас синтезаторы және ішекті аспаптардың дыбысын үйлестіреді. Рикки Руксбидің айтуынша, әннің үш бөлігі, атап айтқанда, Мадоннаның «қазір маған не көмектесе алады?» деп ән салатын бөлімі, хор және куплеттер өзара үйлесімді, ал хордағы әсер қызықты. Музыкалық аранжировка бір-бірімен байланысқан көптеген әуендерден тұрады. Ол хормен басталады, онда Мадонна «Менде қозғалыс бар, сенде де қозғалыс бар, егер біз біргеміз, шу тудырамыз» деген жолдарды айтады. Куплеттер төрт нотадан тұратын төмендейтін бас сызығымен және үзіліспен келтірілген стаккато аккордтарымен сүйемелденеді. «The Look of Love» төменгі бас синтезаторының дыбысымен және баяу фонограммамен басталады. Одан кейін перкуссияның дыбысы мен бас сызығына қарама-қарсы келетін жоғары регистрдегі ноталар естіледі. «Can’t Stop» әнінде барабан машинасы мен кларнет дыбысының арасында жоғары перделі синтезатордың дыбысы енгізілген. Әннің мәтіні негізінен «Мен өзімнің адамымды қалаймын және оны алу үшін барлық қиындыққа да дайынмын» деген идеяны көрсетеді. Сахна төрт бейнеэкранымен, мультимедиалық проекторларымен және ортасында баспалдақпен өте кең болды. Леонард музыкалық директор болып, Мадоннаны ескі әндерін жаңа форматта қайта өңдеуге шақырды. Шоуда жеті костюм алмастырылды, ән мен биден тұратын қосымша өнернамалармен аяқталды, соңында «Who’s That Girl» және «Holiday» әндері орындалды. Тур барысында «Әке уағыздама» әні арқылы СПИД сияқты қоғамдық мәселелер де көтерілді. «Who’s That Girl» туры сыншылар тарапынан жоғары бағаланды және коммерциялық сәттілікке жетті, жалпы кірісі 25 миллион АҚШ долларын құрады, Мадонна тур барысында 1,5 миллион адамның алдында өнер көрсетті. Pollstar мәліметтері бойынша, бұл 1987 жылғы әйелдер арасындағы екінші ең табысты концерттік турне болды, Тина Тернердің «Break Every Rule» турынан кейін.

Синглдар

"Who's That Girl" саундтректің жетекші синглі ретінде 1987 жылдың 30 маусымында жарық көрді. Латын поп музыкасының ықпалымен жазылған бұл ән Мадоннаның Billboard Hot 100 хит-парадында бірінші орынға шыққан алтыншы синглі болды. Осылайша ол 1980-ші жылдарда алты әнімен бірдей көшбасшы болған тұңғыш орындаушы және жеке орындаушы ретінде мұндай жетістікке қол жеткізген алғашқы әйел әнші атанды. Музыкалық бейнебаянда Мадонна фильмдегі Никки Финн рөлін сомдамады, керісінше "La Isla Bonita" музыкалық бейнебаянындағы испандық бейнесін жалғастырды. Бұл жолы ол кең қапталды испан шляпасы мен болреро жакетімен еркекше киімде пайда болды – бұл комбинация кейіннен сәнде кең таралды. "Who's That Girl" 1988 жылғы "Грэмми" сыйлығында "Фильмнен шыққан ең жақсы ән" және 1988 жылғы "Алтын глобус" сыйлығында "Ең жақсы түпнұсқа ән" номинацияларына ие болды. Альбомның екінші синглі "Causing a Commotion" 1987 жылдың 25 тамызында шықты. Музыка сыншылары бұл әнді Мадоннаның деңгейіне сай емес деп сынады. АҚШ-та сингл тез арада хит-парадқа көтеріліп, 1987 жылдың 24 қазанында екінші орынға жетті, дәл сол күні Майкл Джексонның "Bad" әні көшбасшылыққа шықты. Ол үш апта бойы екінші орында тұрды, содан кейін хит-парадтан түсіп қалды. "Causing a Commotion" Hot Dance Club Play хит-парадының төбесіне шықты. Альбомнан шыққан үшінші ән – "The Look of Love" еуропалық синглі болды. Ұлыбританияда "The Look of Love" 1987 жылдың 12 желтоқсанында жарық көрді және Ұлыбританияның сингл хит-парадына 15-орында кірді. Келесі аптада ол хит-парадта тоғызыншы орынға жетіп, "Lucky Star" (1984) әнінен кейін алғаш рет топ-бестікке ілеспеді. "Turn It Up" әні 1987 жылы альбомға енгізілгенге дейін жеке сингл ретінде шығарылды. The Washington Post газетінің журналисі Джо Браун бұл әнді "тыныштандыратын қарапайым" деп сипаттаса, әншісін "Мадоннаның сүйкімді шәкірттерінің бірі" деп атады. Ән Billboard Dance Club хит-парадында 15-орынды иеленіп, сәтті болды.

Сыни қабылдау

Музыкалық сыншылар саундтрек альбомын жақсы қабылдамады, бірақ кейбіреулері атау трегін альбомның ең жарқын тұсы деп атады. Entertainment Weekly басылымынан Джим Фарбер теріс пікір білдірді, алайда сол журналдан Ноа Робишон Мадоннаның «синергияны шекарадан асырып жібергенін» айтып, атау трегін жоғары бағалады. About.com сайтындағы Билл Лэмб бұл әндердің Мадоннаның ең жақсы туындыларына жатпайтынын мәлімдеді. Тараборрелли «саундтрек Мадоннаның 80-ші жылдардағы ең маңызды әншілердің бірі екенін тағы бір рет еске салды, себебі оның әндері ғана танымал болды, тіпті олар ең жақсылары болмаса да, бірақ «The Look of Love» – экзотикалық баллада» деп түсіндірді. Автор Мэри Кросс өзінің «Мадонна: Биография» атты кітабында «саундтрек фильмнің әсерінен құлдырап қалды» деп жазды. Аллен Метц пен Кэрол Бенсон, «Мадоннаның серігі: екі онжылдық сараптамасы» кітабының авторлары, ««Кім бұл қыз?» альбомы оның мақсатына жетті, Warner компаниясының қалтасына ақша салды, бірақ Мадоннаның дискографиясына ештеңе қоспады» деді. Стивен Томас Эрлвайн Allmusic сайтындағы шолуында «қатаң мағынада [бұл альбом] Мадоннаның альбомы емес – ол саундтрек альбомы» деп атап өтті, сондай-ақ оның «әртүрлі артистердің қабілетті, бірақ шабыттандырмайтын би поп» әндерін қамтитынын қосты. New York журналынан Дэвид Денби «саундтректе ешқандай кемшілік жоқ. Бірақ ол өкінішке орай, соншалықты сәтсіз фильммен байланысты болғандықтан, альбом сізге жақсы әсер қалдырмайды» деді. Ол сондай-ақ «The Look of Love» Мадоннаның дискографиясындағы жасырын маржан екенін айтты. Rolling Stone журналынан Дон Шеви «саундтрек Мадоннаның альбомы болғанымен, онда шынымен есте қаларлық ән жоқ, керісінше, сәтсіз Warner артистерінің әндері бар, мысалы, Coati Mundi-дің «El Coco Loco» және Дункан Фоуредің Beatles үлгісіндегі «24 Hours» әні» деді. Оның пікірінше, көптеген сатып алушылар үшін бұл альбом Мадоннаның жаңа альбомы. Роберт Кристагау альбомға (C–) баға беріп, «Скритти Поллити мен Coati Mundi-ден күрделірек нәрсе күтесіз, бірақ олар шеттегілер, ал шеттегілердің саундтректегі жұмысы – келісімшарттық жұмыс. Бірақ өзінің фильмі үшін онжылдықтың ең таза поп-иконасы екінші сорттан жақсырақ жұмыс істеуі керек. Немесе тіпті жаманрақ». Питтсбург Пресс газетінен Эд Бланк «саундтрек жасаудың жалғыз мақсаты оны фильмде көрсету болды деп сезінеді» деді. Orlando Sentinel газетінен Джей Бояр саундтректегі әндерді мақтап, «Мадонна «The Look of Love» әнінде жүрек ауыртатын жылуды, ал «Causing a Commotion» әнінде клубты дүркілдетіп, жандырады. Фильмнің тағдыры белгілі болғандықтан, Мадонна ән айтуға мүмкіндік алғанына қуанды» деді. The Miami Herald газетінен Гьян Сингх фильмді шолып жатып, «Фильмнің жалғыз құтқаруы – саундтрек, әсіресе Мадоннаның әндері жақсы» деді. Chicago Sun Times газетінен Дон Маклиз Мадоннаның Who's That Girl World Tour турнесін шолып жатып, «саундтректегі әндер тікелей эфирде жақсы орындалады» деді. The Advocate журналынан Ларри Геллер «Who's That Girl» жазғы саундтрек альбомы болады деп оң баға берді. The New York Times газетінен Стивен Холден де «саундтрек альбомы қызықты поп-флюфпен толы. Жылдың ең танымал синглдарының бірі – Мадоннаның екі тілді атау трегі, ол акробаттың батуттан секіргендей серпілісті сезім береді. «The Look of Love» – Мадоннаның 1986 жылғы «Live to Tell» синглындай есте қаларлық баллада, ал Дункан Фоуредің «24 Hours» әні Beatles стиліндегі вокалды 80-ші жылдардағы синтезаторлық поппен шебер үйлестіреді» деді. Chicago Tribune газетінен Дэниел Броган «бұл саундтрек Мадоннаның альбомы емес, сондықтан оның толық емес көрінуі таңқаларлық емес» деді.

Коммерциялық өнімділік

Шығарылғаннан кейін альбом 1987 жылғы 15 тамызда Billboard 200 тізімінде 46-шы орынға тұрақтады, сол аптада тақырыптық ән "Who's That Girl" Billboard Hot 100 тізімінің жоғасырақ сатысына көтерілді. 1987 жылғы 12 қыркүйекте аяқталған аптада альбом жетінші орынға жетті. Жеті аптадан соң саундтрек тізімде төртінші орынға көтерілді. Саундтрек 1987 жылғы RPM Top 100 альбомдар тізімінде 37-ші орынды иеленді және тізімде 30 апта бойы сақталды. Ұлыбританияда альбом 1987 жылғы 1 тамызда UK Albums Chart тізімінде дебют жасап, бірден төртінші орынға шықты, бұл аптаның ең жоғары дебюті болды. Келесі аптада бір саты төмен түсіп, тағы үш апта сол деңгейде тұрды. "Who's That Girl" альбомы 25 апта бойы тізімде болды және елде 1987 жылғы ең танымал түпнұсқа саундтрек альбомы атанды. Британдық фонографиялық индустрия (BPI) саундтрекке 300 000 дана сатылғаны үшін платина сертификатын берді. Екі аптадан кейін альбом жетінші орынға жетіп, соңында бесінші орынға көтерілді. Испанияда саундтрек тамыз айында жарық көрді және сол жылдың қараша айына дейін 57 049 дана сатылды. Кейіннен PROMUSICAE 100 000 дана жеткізілгені үшін платина сертификатын берді. 1998 жылғы "Encyclopedia of World Biography" кітабында авторлар осы кезеңде фильмнен айырмашылығы, саундтрек пен онымен бірге өткен турне коммерциялық сәттілікке жеткенін түсіндірді. 1989 жылы Orlando Sentinel 1930 жылдардан бастап сол уақытқа дейінгі сәтті кино саундтректерін талқылады, онда "Who's That Girl" Мадоннаның төрт синглына қатысуын атап өтіп, мысалдардың бірі ретінде келтірілді. British Phonographic Industry-дің баяндамасында, Billboard-тан Найджл Хантердің сөзінше, бұл альбом "Dirty Dancing" альбомымен бірге "1987 жылғы ең танымал түпнұсқа саундтрек альбомы ретінде оңай жеңіске жетті" деп бағаланды.